Connect with us

BORSA

İsviçre çakısı gibi gece: FED’in bir sonraki hamlesi ne olacak?

Yayınlanma:

|

  • FED iki günlük toplantısına dün başladı ve karar bu akşam saatlerinde açıklanacak. FED kararı öncesinde piyasaların gerginlik modunu koruduğunu görüyoruz. Dün İsveç Merkez Bankası’nın beklentilerin oldukça üzerinde faiz artırması da öncü bir sinyal olarak olumsuz karşılandı. İngiltere, Norveç, İsviçre ve Japonya merkez bankaları da bu hafta para politikası toplantılarını sonuçandıracak. FED kararı öncesinde, para politikası beklentilerindeki değişimlere karşı oldukça hassas olan ABD’nin iki yıl vadeli devlet tahvili getirisi %4 seviyesine ulaşarak âdeta Ekim 2007 yılına geri döndü. Gösterge konumunda 10 yıl vadeli ABD Hazine getirisi %3,6 seviyesini test ederek 11 yılın zirvesine yükseldi.
  • ABD borsaları, FED kararı öncesinde dün akşamı %1 düşüşle tamamladı. Otomobil üreticisi Ford Motor enflasyonla ilgili tedarikçi maliyetlerinin mevcut çeyrekte beklenenden yaklaşık 1 milyar dolar daha yüksek olacağını söylemesinin ardından düştü. Doların piyasa kuru olan DXY, yatırımcıların FED’in bir başka agresif faiz artırımı beklentilerine sıkı sıkıya bağlı kalmalarıyla birlikte, yirmi yılın en yüksek seviyesine yükseldi. DXY cephesinde 109,2 seviyesinin üzerinde olası bir aylık kapanış, teknik mânâda bizleri bambaşka bir yere götürebilir (bakınız grafik).
  • İngiltere Merkez Bankası ve İsviçre Merkez Bankası’nın Perşembe günü sonuçlanacak olağan toplantılarında politika faizlerini artırması bekleniyor. Dün bültenimizde belirttiğimiz üzere, Çin merkez bankası gösterge kredi oranlarını değiştirmezken, gözler, diğer bir istisna olan Japonya’ya çevrildi. YEN’deki sert düşüşe ve enflasyonun sekiz yılın en yüksek hızına ulaşmasına rağmen getiri eğrisi politikasından vazgeçme belirtisi göstermeyen Japonya Merkez Bankasının ise ne yağacağı merak konusu. Perşembe günü sonuçlanacak TCMB PPK toplantısı ise tam bir kapalı kutu konumunda olsa da, faiz indirim ihtimali göz ardı edilmemelidir. ABD temaslarında Sn. Cumhurbaşkanı Erdoğan enflasyon için “Ben ekonomistim, enflasyon aşılamaz bir tehlike değil” dedi.
  • Türk mali piyasaları dün günü sert bir şekilde dalgalandıktan sonra soluklanarak tamamladı. Hisse senedi piyasalarında yaşanan gelişmeler, gündemin ilk sıralarında yer almaya devam ediyor. Son dönemde özellikle bankacılık endeksinde yaşanan anormal yükselişi ekonomik perspektif ile açıklamada zorlanmış, rövanşın da sert olacağını paylaşmıştık. Vadeli ve spot piyasa arasında yaşanan gelişmelerde ortaya çıkan istenmedik fiyat hareketleri, bu işlemlere dâhil olan piyasa katılımcılarını ve aracı kurumları oldukça zorladığını okuyoruz. Yapılan olağanüstü toplantı sonrasında VIOP’ta risk göstergelerinin güncellenmesi sonrası (teminat oranlarının değiştirilerek ne kadar doğru büyük bir tartışma konusu) teminat krizinin bir nebze de olsun hafiflemesi ile bankacılık hisseleri dün günün ikinci yarısında yönünü yukarıya çevirdi. BİST Banka endeksi günü %3 yükselişle tamamlarken, ana endekste yükseliş %2,4 oldu. Hisse senedi piyasasında volatilitenin ay sonuna kadar devam edeceğini ön görüyoruz. USDTRY kuru 18,30 seviyesini aşarak yılın yeni en yükseğini test ederken, CDS risk primi ise adım adım tırmanarak yeniden 750 baz puan seviyesine geldi.
  • Ukrayna’nın Rusya’nın desteklediği ayrılıkçı Luhansk, Kherson, Donetsk ve Zaporizhzhia bölgeleri 23-27 Eylül tarihlerinde Rusya’ya katılmak için referandum düzenleyecek. Referandum çağrısı jeopolitik risk algısını yeniden tırmandırırken, Rus borsası Imoex dün %9’a yakın geriledi. Emtia cephesinde ise Brent cinsi ham petrolün varil fiyatının 90 dolar sınırına kadar gerileyerek teknik mânâda 92,1 dolar seviyesinde olan desteğinin bir kez daha altına sarktığını görüyoruz. Genel kanının aksine, petrolde riski aşağı yönlü görüyoruz (78 doların radar menzilinde olduğunu düşünüyoruz). Buğday vadeli işlemlerinde hatırı sayılır oranda yukarı yönlü hareket görülürken, kıymetli madenlerde ise beklentimize paralel yüzler gülmemeye devam ediyor. Altın ons fiyatı, 1,685 dolar seviyesinin altında kaldığı sürece, 1,600 dolar teknik seviyesinin çekim gücünün ağır basacağını düşünüyoruz.
  • Gelelim günlerdir sonucu neredeyse bilinen ama bundan sonrasının bilinmediği FED’in olağan Eylül ayı toplantısına. Karar ve üyelerin projeksiyonları KKTC saati ile 21:00’de açıklanacak. Başkan Powell ise saat 21:30’da mikrofon karşısına geçecek. Aşağıda detaylandırdığım üzere, FED’in bu akşam da enflasyon ile ilgili kararlılığını göstererek politika faizini 75 baz puan daha yükselterek %3,00-3,25 bandına çekmesini bekliyoruz. Kısa vadeli faiz ve enflasyon tahminlerinin yukarı, büyüme ve istihdam tahminlerinin ise aşağı yönde güncelleneceğini düşünüyoruz.
  • FED kararına öncesinde küresel hava gergin. Yüksek faiz oranlarının büyümeyi kemireceği ve resesyon endişesi yüzleri güldürmüyor. Asya borsalarında hâkim renk kırmızı. Bölge genelinde %1’in üzerinde düşüşler görüyoruz. Diplomasi tarafında ise Sn. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ABD temaslarını sürdürüyor. Dün 14 yıl sonra ilk kez İsrail Başbakanı ile görüştüğünü de not edelim.
  • FED toplantısı sonrası Twitter hesabım üzerinden değerlendirme yapacağım.

>FOMC en son ne zaman 100bp artırdı?

İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana, FOMC’nin faizleri 100 baz puan yalnızca yedi kez artırdı. Bunların tümü de enflasyonu bastırmak için 1970’lerin sonunda geldi: Kasım 1978, Ekim 1979, Şubat, Eylül, Kasım ve Aralık 1980 ve Mayıs 1981.

16637344658e43f543cf22b4a03683f7569f6eef9f_1_1200.jpg

>FED ne kadar artış yapacak?

Vadeli işlemlere göre, FED’den bu akşam 75 baz puan artışa %81 ihtimal veriliyor. 100 baz puan büyük sürpriz olacak ve verilen ihtimal ise sadece %19 olarak görülüyor.

16637344654de1b7801d7e917595a3283b920a9c64_2_1200.jpg

>Nokta grafikte nasıl değişiklikler olacak?

2023’e dair medyan tahminin olan %3,75’in (kırmızı renk) ne kadar yukarı revize edileceğine bakacağız. İkincisi ise uzun vadeli faiz oranının %2,5’dan yukarı revize edilip edilmeyeceği önem arz edecek (mor renk).

16637344652941e82a6bb108d2588e4ee65326f928_3_1200.jpg

>FED’in ‘yumuşak iniş’ ile ilgili hayalleri

2023 yılı için %1,7 seviyesinde olan reel büyüme beklentisinin ne kadar aşağı revize edileceği (turuncu); 2023 işsizlik oranı beklentisinin %3,9’dan ne kadar yukarı revize edileceği (siyah); 2022 çekirdek PCE tahmininin (enflasyon) %4,3’ten ne kadar yukarı revize edileceğini (mor) takip edeceğiz.

1663734466437163685255f8e280711f0c42a7c55a_4_1200.jpg

>FED bilanço büyüklüğü

Eylül ayı itibariyle 47,5 milyar dolar aylık azaltım miktarı iki katına çıkarak 95 milyar dolar oluyor. FED’in bu noktada değişikliğe gitmeyip 60 milyar doalr hazine tahvili; 35 milyar dolar ise mortgage tahvili tutarında bilanço daraltmasına sadık kalacağını düşünüyoruz.

166373446609fbebaf046a80981d50cbce5965a45c_5_1200.jpg

>DXY

Doların piyasa kuru olan DXY, son 20 yılın zirvesine yükseldi. DXY cephesinde 109,2 seviyesinin üzerinde olası bir aylık kapanış, teknik mânâda bizleri bambaşka bir yere götürebilir…

166373446698cbd30e2b1d83e020ced1fb5506b881_6_1200.jpg

>Brent

Brent cinsi ham petrolün varil fiyatının 90 dolar sınırına kadar gerileyerek teknik mânâda 92,1 dolar seviyesinde olan desteğinin bir kez daha altına sarktığını görüyoruz. Genel kanının aksine, petrolde riski aşağı yönlü görüyor ve 78 doların radar menzilinde olduğunu düşünüyoruz.

1663734467b766517e59f86ad188e797dc64d32b3e_7_1200.jpg

İKTİSATBANK

Okumaya devam et

BANKA HABERLERİ

TCMB’den beklenen Black Friday indirimi gelirken, DTH’larda çözülme başladı!

Yayınlanma:

|

Yazan:

  • TCMB dün sonuçlanan olağan Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısında, 1 hafta vadeli repo faizini (politika faizi) 150 baz puan indirerek %9 seviyesine çekti. TCMB’nin bir önceki toplantısında yapmış olduğu iletişime paralel, faiz indirimi sürpriz olmazken, piyasa yansıması da tahminlerimize paralel olmadı. Psikolojik anlamda ‘tek hane’ faizin ne sağlayacağını henüz bilemesek de, faiz indirim döngüsünün sonlandığını söyleyebiliriz.
  • Dün faiz kararı ardından, akşam üzeri, TCMB, toplam mevduat içinde TL mevduatın payını %50’nin üstüne çıkaramayan bankaların zorunlu karşılıklarına uygulayacağı komisyon oranını %3’ten %8’e çıkardığını duyurdu. TCMB mevcut ortamda bankalara “TL’ye dönüşüm oranına” göre bir komisyon (ceza) uyguluyordu. Dün bu uygulama toplam mevduatın içindeki TL payına göre değişim gösterdi.
  • Bu noktada önemli bir tespitimiz var. Müşteri parasını TL mi yoksa döviz mi tutacağını kendi hür iradesi ile belirlerken, müşterinin tercihi üzerinden bankaların cezalandırılması oldukça ilginç! Banka müşterinin tercihine müdahale edemeyeceğine göre -lâkin döviz tutarsa da banka ceza ödeyecek- bu durumda yabancı para mevduat mı kabul etmemeye başlayacak? Ya da TL mevduatı özendirmek için TL faizleri artırıp YP faizleri mi düşürecek? TL mevduat (kaynak maliyeti) artarsa kredi faizleri de artmayacak mı? Bu durumda tek hane faiz indirimi ne işe yaramış olacak?
  • Hazır TCMB ile başlamışken, TCMB ile devam edelim. Her Perşembe olduğu üzere, TCMB’nin para ve banka istatistiklerini yakından takip ettik. Lâkin, dünkü veriler kendi içinde oldukça önemli mesajlar barındırdığını peşinen söylemek gerekiyor. 18 Kasım ile biten haftada yurtiçi yerleşiklerin DTH hacmi, parite ve fiyat etkisinden arındırılmış bir şekilde toplam 3 milyar dolar azaldı (gerçek kişilerde 1,48 milyar dolar, tüzel kişilerde ise 1,54 milyar dolar). Geçen hafta da benzer şekilde DTH hacminde 3,7 milyar dolar azalma olmuştu. Son iki haftada 6,7 milyar dolar azalma yaşanırken, bilançonun TL tarafından da yaşanan artış da DTH çözülmesinin TL’ye döndüğüne işaret ediyor.
  • Bu davranış değişikliğinin arkasında, yukarıda da değindiğimiz üzere TCMB’nin TL’ye dönüşüm oranı zayıf olan bankalara getirdiği komisyon cezası nedeniyle fırlayan mevduat faizlerinin cazibesi olduğu gibi, hisse senetlerine yönelik iştahın da büyük bir rol oynadığını düşünüyoruz. USDTRY kurunun 18,62’de uzun bir süredir çakılı defans oynaması, karşı takımın santraforunun da ‘bezdirmiş’ olabilir. Tam olarak emin olmasak da, krediye ulaşımın zor olması da işletmelerde TL sermayesi ihtiyacı nedeniyle DTH bozumunu tetiklemiş olabilir. Hûlasa, sebebi ne olursa olsun, son 2 haftadır cereyan eden gelişmeler, DTH cephesinde çözülme ya da ters dolarizasyon eğiliminin başladığına işaret ediyor. Bu gelişmeyi memnuniyetle okuyoruz!
  • Öte yandan, 18 Kasım ile biten haftada TCMB’nin brüt döviz rezervleri 3,4 milyar dolar artış kaydederken, altın rezervleri ise fiyat artışı kaynaklı 2 milyar dolar arttı. Bu gelişmelere paralel, toplam rezervler 5,4 milyar dolar artışla 122,9 milyar dolar ile Aralık 2021’de yaşanan kur şokundan bu yana -neredeyse son 1 senenin- zirvesine yükseldi. Rezervlerde son 2 haftada artışın 9,2 milyar dolar seviyesinde olduğunu, eurobond ihracından gelen para dışarı çıkarılırsa, brüt rezervlerdeki artışın DTH bozumu karşılığında oluşmuş olabileceğini düşünüyoruz.
  • BDDK’nın da benzer bir şekilde her hafta açıkladığı haftalık raporunda Kur Korumalı Mevduat hesaplarının cazibesini kaybettiğini görüyoruz. TL faizin düşük, kur koruma etkisinin ise yatay seyreden döviz kuru nedeniyle sınırlı kalması, KKM dönüşlerinin bir kısmı yeniden KKM’ye gitmediğine işaret ediyor. Bu bağlamda, 18 Kasım ile biten haftada KKM stoku ilk kez 9,5 milyar TL azaldı. Bu paranın dövize net bir şekilde gitmediğine göre ya yükselen klasik banka mevduatına yöneldiğini ya da borsaya gittiğini rahatlıkla söyleyebiliriz.
  • Bültenimizin büyük bir kısmı ‘içeride’ yaşanan önemli gelişmeler kapsadı. Dışarıda ise malum alışveriş çılgınlığının yaşandığı  “Black Friday” nedeniyle mali piyasalarda sakin bir gün yaşanıyor. Belki her sene aynı bilgiyi veriyoruz ama muhasebede kâr siyah zarar ise kırmızı ile gösteriliyor. Kara Cuma da alışveriş çılgınlığı ile bilançoların kâr patlamasını temsil ediyor.
  • ABD borsalarının kapalı konumda olduğu dünkü günde, yurtdışı cephede de önemli bir değişim göremedik. Biden ve Xi’nin samimi el sıkışması sonrası jeopolitik tarafta riskler azalırken, FED’in de Aralık ayı ile birlikte faiz artırım hızını yavaşlatmaya başlayacağının anlaşılması, risk iştahını kısmen de olsa destekliyor. DXY hafif de olsa değer kaybederek 105’li seviyelere geri çekilirken (ufukta 102 seviyesi görülüyor) EUR ve GBP dipten dönüş kutlaması içinde sırası ise 1,0420 ve 1,2120 seviyelerinde işlem görüyor. Kıymetli metallerde ve kripto paralarda ise bilindik seviyelerde yatay görünüm devam ediyor. Gümüşte 22 dolar, altında ise 1,840-1,850 dolar seviyeleri yukarıda önemli dirençler olarak ön plana çıkıyor. Brent petrol cephesinde ise dün bültenimizde paylaştığımız teknik analiz sonrasında aşağıda 77 dolar seviyesinin test edilmesi ihtimaller arasında bulunmaya devam ediyor.
  • Bu sabah Asya cephesinde hava parçalı bulutlu. Gösterge endeks Tokyo borsası %0,35 ; Hang Seng ise %1 aşağıda işlem görüyor. ABD borsalarının vadeli işlemlerinde de sınırlı da olsa yükseliş isteği devam ediyor. Mali piyasaların gündemi bugün olabildiğince sakin görünüyor.

>Döviz Mevduatlarda (DTH) Çözülme Başladı

Son 2 haftada parite ve fiyat etkisinden arındırılmış bir şekilde DTH’larda 6,7 milyar dolar azalış görüyoruz! TL mevduat faizlerinde görülen artış ve hisse senetlerine olan talep ön plana çıkıyor.

166935371868e3f14e05975b8625be19208f6ac1b5_1_1200.jpg

>TCMB Rezervler

18 Kasım ile biten haftada TCMB’nin brüt döviz ve altın rezervleri 5,4 milyar dolar artış kaydederek 122,9 milyar dolar ile Aralık 2021’de yaşanan kur şokundan bu yana -neredeyse son 1 senenin- zirvesine yükseldi. Rezervlerde son 2 haftada artışın 9,2 milyar dolar seviyesinde olduğunu, eurobond ihracından gelen para dışarı çıkarılırsa, brüt rezervlerdeki artışın DTH bozumu karşılığında oluşmuş olabileceğini düşünüyoruz.

1669353718682cf5d764f483d05504e0bd42cde49b_2_1200.jpg

>TCMB Net Rezervleri

Emanet dövizler (swap) düşüldükten sonra, TCMB’nin net rezervleri yaklaşık (eksi) $56,6B seviyesine toparladı. Son haftalarda TCMB pozisyonu yaklaşık 7,7 milyar dolar toparlanma kaydetti. Yerli bankalar ile yapılan swap işlemlerinde azalma da dikkat çekiyor.

166935371987e21b3290bc464ffbfc3c2528196a08_3_1200.jpg

>Net Uluslararası Rezervler

TCMB’nin net uluslararası rezervleri son 4 haftada $7,2B artışla $18,7B dolar seviyesine yükseldi. Bu rakam neredeyse son 8 ayın zirvesi.

166935371971ee22b8e50d7b91c1f1a9f83293047e_4_1200.jpg

>KKM Cazibesini Kaybetti

KKM’de mevduat faizin göreceli düşük, kur koruma etkisinin ise yatay seyreden döviz kuru ile tatminkâr olamaması, KKM dönüşlerinin bir kısmının yenilenmemesine neden oluyor. Bu bağlamda, 18 Kasım ile biten haftada KKM stoku ilk kez 9,5 milyar TL azaldı. Bu paranın net bir şekilde dövize gitmediğini not edelim.

16693537204679f44114a2cfaca2fd47b194f78a2d_5_1200.jpg

>Menkul Kıymet İstatistikleri

18 Kasım ile biten haftada, yurtdışı yerleşikler net anlamda $56M değerinde hisse senedi alırken, $20M tahvil sattıklarını gözlemliyoruz. Son dönemlerde mütemadiyen yabancı çıkışına çıkışlara sahne olan borsa, son 3 haftadır az da olsa yabancı ilgisi çekebilmiş.

1669353720674cb75d78d57d1ef810066d84fc47ae_6_1200.jpg

>Fiili Faiz Oranları

TCMB’nin yüksek faizli ticari kredilere karşı menkul kıymet tesis etme zorunluluğu ardından sert gerileyen ticari kredilerde (mavi kesik çizgi) düşüş eğilimi korunurken, mevduat kredi makasının ise mevduat lehine kalmaya devam ettiğini görüyoruz.

16693537215e183ea71cbc60d9c617ccef9fd8ec81_7_1200.jpg

İKTİSATBANK

Okumaya devam et

BORSA

ŞEREF OĞUZ: BORSA İÇİN UYARI YAPTI

ekonomim.com yazarı bugünkü yazısında son dönmede borsaya koşan 3 milyon yatırımcıyı özelinde Borsa sistemini ve yetkilileri uyaran bir yazı ele aldı:

Yayınlanma:

|

Yazan:

Borsa İstanbul’da ilk defa yatırımcı sayısı 3 milyonu aştı. Haftada 100 bin yeni katılımla son güncel rakamı vereyim; 3 milyon 400 bin… TL bazında rekor yükselişler yaşanırken enflasyondan kaçandolardan sıkılanmevduatta sıkışan; riski ve dalgalanmaları düşünmeksizin borsaya geliyor.

Yıllardır “sermaye piyasaları tabana yayılmalı” diyoruz. Şimdi faiz düşükenflasyon yüksekdolar uyutuluyor. Tek haneye park edilmiş faiz ve seçime kadar kurun baskılanacağına dair söylemler, tasarrufların kendiliğinden borsaya akışı tetikledi. Şimdi yeni gelen yatırımcılar için sorularım var.

  • SPK’ya soruyorum; halka arz olan şirketlerin denetimi tam yapıyor musun?
  • Maaşını çekip halka arzlara koşanlara soruyorum; şirketleri ölçüp biçerken hassas davranıyor musun?
  • Şirketlere soruyorum; yatırımcı masalarınız çalışıyor mu?
  • Firmalara soruyorum; yeni gelen yatırımcılar panikleyip size başvurduklarında cevap alıyor mu?
  • Aracı kurumlar size soruyorum; yatırımcı alıyor, satıyor ve siz kazanıyorsunuz. Yatırımcıları eğiten, onlara bilgilenmelerini sağlayacak hizmet sunuyor musunuz?
  • Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği size soruyorum; elinizi taşın altına koyup yatırımcıya sesleniyor musunuz?
  • Türkiye Kurumsal Yatırımcılar Derneği size soruyorum; portföy değerleriniz zirve yaptı. Paydaşlarınıza imkân sağlıyor musunuz? Yatırımcının yeni enstrümanları keşfetmeleri için seferberliğiniz var mı?
  • Yatırımcılar size soruyorum; satın aldığınız şirketin kasasında ne kadar para var? Borcu ne kadar biliyor musunuz? Sizi büyüten şirketlerin en ufak bir likidite krizinde başına neler gelebileceğini araştırıyor musunuz?
  • Yüzde 10 aşıklarına soruyorum; borsada her gün %10 getiri peşinde koşan; %10 aşkına kapılanlara soruyorum: Ayrılıklar da aşka dair değil mi?
  • Risk kavramını gözetmeyenlere soruyorum; yüksek kazanç, yüksek risk demektir. Yüksek kazanç peşinde koşarken yüklendiğiniz riski hesaba katıyor musunuz?
  • Borsanın değerine inananlara soruyorum; sizce yatırımcı borsaya sürülürken, onların soyulmasına nasıl bakıyorsunuz?
  • Keriz silkeleyenlere soruyorum; utanmıyor musunuz? Cezalandırılmadığınız ortada… Kişisel çıkarlarınız için ekonominin köküne kibrit suyu dökmekten hicap duyuyor musunuz?

NOT

50 YILLIK GAZETECİLİK DENEYİMİMLE BORSA

İlk borsa verilerini 1986’da yayınladığımızdan bu yana borsayı hep takip ettim. Bizde borsa hep bir oyun alanı görüldü. Üç beş piyasa yapıcısının bir araya geldiği büyük getirilerle yatırımcıları avladığımağduriyetlerin yaşandığı bir alan. Biz uyardığımızda suçlandık. Herkes basının üzerine geldi.

Öte yandan haklarını alamayan mağdurlar yığını yıllarca sesini duyurmaya çalıştı. Hala ellerindeki kâğıtlarla bekleyenler var.

Son söz: Bedava peynir sadece fare kapanında bulunur. Çalışmadan, şirketi öğrenmeden, başkalarının ağzına bakarak hisse alırsanız fare kapanında kalırsınız. Size yazık değil mi?

Okumaya devam et

BORSA

BORSA’YA RAĞBET GÖSTEREN İLLER

Türkiye’de ekim sonu itibarıyla nüfusun yüzde 3.6’sı Borsa İstanbul’a yatırım yapmış durumda. İstanbul doğal olarak yatırımcı sayısı ve toplam portföy büyüklüğünde açık ara ilk sırada yer alıyor. Ancak yatırımcıların nüfusa oranına bakıldığında Karabük ve Ankara İstanbul’u geride bırakıyor. 2022’nin ilk 10 ayında Adana, yüzde 29.2 ile yatırımcı sayısı en fazla artan şehir olurken Tunceli artış hızının yüzde 10’un altında kaldığı tek il oldu. Ortalama portföy büyüklüğünde İstanbul diğer illere fark atarken, yatırımcı sayısı bakımından 3. sırada yer alan İzmir, yatırımcı başına portföy büyüklüğünde kendisine ilk 10’da yer bulamadı

Yayınlanma:

|

Yazan:

Yatırı getirisi arayışındaki vatandaşların bu yıl ilk adreslerinden birisi Borsa İstanbul oldu. BITS 100 cuma kapanış itibarıyla (18 Kasım) yıl genelinde yüzde 135 yükseldi.

İştah kabartan bu performans yatırımcı sayısında rekor kırılmasına yol açtı.

Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) verilerine göre pay piyasalarındaki yatırımcı sayısı 15 Kasım itibarıyla 3 milyon 48 bin 848 kişiye ulaştı. Borsa şirketlerinin toplam piyasa değeri ise 5 trilyon lirayı geçti. Yılbaşından 15 Kasım’a kadar olan süreçte Borsa İstanbul’daki yatırımcı sayısındaki artış 681 bin 896 oldu.

İSTANBUL AÇIK ARA İLK SIRADA

MKK’nın şehirlere göre son yayımladığı verilere göre Türkiye’de ekim sonu itibarıyla en çok borsa yatırımcısı 773 bin 581 ile İstanbul’da bulunuyor. Bu yatırımcıların 953.5 milyar liralık toplam portföy büyüklüğü bulunuyor. Yatırı cıs sayısı bakımından İstanbul’u 297 bin 865 ile Ankara ve 205 bin 633 kişiyle İzmir takip ediyor.

Şehirlere göre Borsa İstanbul yatırımcı sayıları ve portföy büyüklükleri:

Sıra İl Yatırımcı sayısı Portföy değeri (milyon TL)
1 İstanbul 773.581 953.546
2 Ankara 297.865 111.317
3 İzmir 205.633 43.500
4 Bursa 118.605 34.442
5 Antalya 88.233 16.417
6 Kocaeli 81.419 14.987
7 Adana 75.567 15.249
8 Balıkesir 54.685 15.923
9 Konya 54.067 8.924
10 Mersin 52.391 8.785
11 Hatay 43.860 7.154
12 Denizli 43.324 6.729
13 Manisa 42.476 5.273
14 Muğla 40.555 8.814
15 Aydın 37.559 10.940
16 Kayseri 34.974 6.914
17 Eskişehir 34.411 4.954
18 Tekirdağ 32.329 4.722
19 Gaziantep 31.295 8.338
20 Samsun 30.485 4.601
21 Sakarya 28.149 3.955
22 Zonguldak 25.172 3.793
23 Diyarbakır 21.379 2.716
24 Karabük 21.368 4.686
25 Çanakkale 20.913 4.599
26 Trabzon 20.901 3.012
27 Afyonkarahisar 18.670 2.327
28 Malatya 18.365 2.529
29 Kütahya 18.044 2.352
30 Şanlıurfa 17.814 2.130
31 Kahramanmaraş 17.601 2.217
32 Isparta 17.129 2.749
33 Sivas 13.999 1.811
34 Ordu 13.550 1.743
35 Osmaniye 13.174 1.552
36 Tokat 13.068 1.426
37 Çorum 13.022 1.698
38 Uşak 12.496 1.788
39 Edirne 12.225 1.936
40 Kırklareli 11.671 2.057
41 Erzurum 11.341 1.251
42 Van 10.890 1.234
43 Elazığ 10.796 1.555
44 Yalova 10.707 1.984
45 Adıyaman 10.495 1.517
46 Bolu 10.069 1.760
47 Kastamonu 9.811 1.166
48 Giresun 9.549 1.163
49 Rize 8.977 2.063
50 Amasya 8.797 872
51 Aksaray 8.721 1.184
52 Batman 8.497 1.050
53 Mardin 8.432 749
54 Karaman 8.399 995
55 Yozgat 8.389 952
56 Niğde 8.275 1.404
57 Düzce 8.198 1.173
58 Burdur 8.043 1.012
59 Kırıkkale 7.739 928
60 Nevşehir 7.613 1.180
61 Bilecik 7.144 639
62 Şırnak 6.163 522
63 Çankırı 5.833 931
64 Erzincan 5.738 648
65 Bartın 5.629 628
66 Sinop 5.547 787
67 Kırşehir 5.060 739
68 Siirt 4.876 617
69 Artvin 4.508 476
70 Bitlis 4.321 605
71 Ağrı 4.305 334
72 Bingöl 3.622 320
73 Hakkari 3.498 260
74 Kars 3.330 463
75 Gümüşhane 3.038 377
76 Muş 3.033 245
77 Tunceli 2.794 333
78 Iğdır 2.622 246
79 Kilis 2.471 217
80 Bayburt 1.698 218
81 Ardahan 1.373 96

EN AZ YATIRIMCI ARDAHAN’DA

Borsa İstanbul’a en az yatırım yapan şehir ise Ardahan olarak öne çıkıyor. Ardahan’da 1.273 yatırımcının ekim sonu itibarıyla toplam 96 milyon lirası bulunuyor. Listenin altında Ardahan’ı 1.698 yatırımcı ile Bayburt ve 2.471 yatırımcı ile Kilis takip ediyor.

İLK 10’DAKİ ŞEHİRLERDE ANKARA ÖNDE

Tabii bu yatırımcı sayıları şehirlerin nüfusunu da yansıtıyor. Dolayısıyla ‘en yatırımcı ili’ bulmak için yatırımcıların öncelikle şehirlerdeki nüfusa oranına da bakmak gerekiyor. Borsa İstanbul’da en çok ağırlığı olan 10 şehre bakıldığında Ankara yatırımcıların nüfusa oranında yüzde 5.1 ile ilk sırada yer alıyor.

KARABÜK SÜRPRİZİ

Ancak daha düşük yatırımcı sayısı ve portföy büyüklüğüne sahip illere de bakıldığında Karabük açık ara lider görünüyor. Karabük’te her 100 kişiden 8.8’i Borsa İstanbul’a yatırım yapmış. Türkiye ortalaması yüzde 3.6 seviyesinde bulunuyor.

Yatırımcı sayısının şehir nüfuslarına oranları:

Sıra İl Yatırımcıların nüfusa oranı (%)
1 Karabük 8,77
2 Ankara 5,18
3 İstanbul 4,88
4 İzmir 4,65
5 Balıkesir 4,37
6 Zonguldak 4,26
7 Denizli 4,16
8 Muğla 4,05
9 Kocaeli 4,00
10 Isparta 3,89
11 Yalova 3,88
12 Eskişehir 3,87
13 Çanakkale 3,86
14 Bursa 3,77
15 Uşak 3,38
16 Antalya 3,37
17 Aydın 3,36
18 Tunceli 3,35
19 Karaman 3,29
20 Adana 3,29
21 Bilecik 3,27
22 Kırklareli 3,23
23 Bolu 3,20
24 Kütahya 3,13
25 Çankırı 3,03
26 Burdur 3,01
27 Edirne 3,00
28 Tekirdağ 2,99
29 Manisa 2,93
30 Bartın 2,83
31 Kırıkkale 2,78
32 Mersin 2,77
33 Sakarya 2,70
34 Artvin 2,66
35 Hatay 2,64
36 Amasya 2,62
37 Rize 2,61
38 Kastamonu 2,61
39 Trabzon 2,57
40 Sinop 2,56
41 Afyonkarahisar 2,53
42 Nevşehir 2,50
43 Kayseri 2,46
44 Çorum 2,46
45 Erzincan 2,45
46 Osmaniye 2,40
47 Konya 2,37
48 Niğde 2,29
49 Malatya 2,28
50 Samsun 2,25
51 Sivas 2,20
52 Tokat 2,19
53 Gümüşhane 2,14
54 Giresun 2,13
55 Kırşehir 2,08
56 Bayburt 2,07
57 Düzce 2,07
58 Aksaray 2,06
59 Yozgat 2,00
60 Elazığ 1,84
61 Ordu 1,78
62 Kilis 1,73
63 Adıyaman 1,66
64 Kahramanmaraş 1,51
65 Erzurum 1,50
66 Gaziantep 1,49
67 Siirt 1,47
68 Ardahan 1,43
69 Batman 1,37
70 Iğdır 1,30
71 Bingöl 1,29
72 Hakkari 1,25
73 Bitlis 1,23
74 Diyarbakır 1,20
75 Kars 1,17
76 Şırnak 1,15
77 Mardin 0,99
78 Van 0,95
79 Şanlıurfa 0,84
80 Ağrı 0,80
81 Muş 0,74

 

5 ŞEHİRDE ORAN YÜZDE 1’İN ALTINDA

Nüfusa oranla yatırımcı sayısının en düşük olduğu illere bakıldığında ise yüzde 1’in altında 5 şehir bulunuyor. Muş’ta oran yüzde 0.74 ile Türkiye’nin en düşük seviyesindeyken, bu ili yüzde 0.8 ile Ağrı, yüzde 0.84 ile Şanlıurfa, yüzde 0.95 ile Van ve yüzde 0.99 ile Mardin takip ediyor.

EN HIZLI YÜKSELİŞ ADANA’DA

Peki borsa İstanbul’da yatırımcı sayısı rekor kırarken en büyük ilgi artışı nerede yaşandı? Sayısal olarak 3 büyük şehir öne çıksa da oransal olarak bakıldığında Adana yılın ilk 10 ayında yüzde 29.2’lik artışla Borsa İstanbul’daki yatırımcı sayısını en çok artıran il oldu. Adana’yı yüzde 28.2 ile Tekirdağ, yüzde 26.6 ile Yalova ve yüzde 26.4’lük artış ile Bayburt takip etti.

Borsa İstanbul’da illere göre yatırımcı sayısı değişimleri:

Sıra İl Yatırımcı sayısı (2021 sonu) Yatırımcı sayısı Yatırımcı değişim (%)
1 Adana 58.488 75.567 29,20
2 Tekirdağ 25.214 32.329 28,22
3 Yalova 8.455 10.707 26,64
4 Bayburt 1.343 1.698 26,43
5 Ordu 10.794 13.550 25,53
6 Kocaeli 64.957 81.419 25,34
7 Düzce 6.548 8.198 25,20
8 Gaziantep 25.030 31.295 25,03
9 Sakarya 22.539 28.149 24,89
10 Çanakkale 16.785 20.913 24,59
11 Eskişehir 27.628 34.411 24,55
12 Bilecik 5.770 7.144 23,81
13 Kırklareli 9.439 11.671 23,65
14 Mersin 42.376 52.391 23,63
15 Samsun 24.697 30.485 23,44
16 Sivas 11.347 13.999 23,37
17 Bartın 4.563 5.629 23,36
18 Edirne 9.915 12.225 23,30
19 Bolu 8.177 10.069 23,14
20 Osmaniye 10.718 13.174 22,91
21 Kayseri 28.489 34.974 22,76
22 Amasya 7.194 8.797 22,28
23 Çorum 10.685 13.022 21,87
24 Kırşehir 4.160 5.060 21,63
25 Niğde 6.807 8.275 21,57
26 Bursa 97.587 118.605 21,54
27 Tokat 10.770 13.068 21,34
28 Manisa 35.030 42.476 21,26
29 Kahramanmaraş 14.532 17.601 21,12
30 Kastamonu 8.111 9.811 20,96
31 Antalya 72.954 88.233 20,94
32 Giresun 7.905 9.549 20,80
33 Kırıkkale 6.413 7.739 20,68
34 Denizli 35.983 43.324 20,40
35 Hatay 36.450 43.860 20,33
36 Zonguldak 20.927 25.172 20,28
37 Erzurum 9.430 11.341 20,27
38 Gümüşhane 2.530 3.038 20,08
39 İstanbul 644.552 773.581 20,02
40 Afyonkarahisar 15.558 18.670 20,00
41 Konya 45.119 54.067 19,83
42 Muş 2.533 3.033 19,74
43 Balıkesir 45.679 54.685 19,72
44 Adıyaman 8.775 10.495 19,60
45 Aksaray 7.296 8.721 19,53
46 Rize 7.518 8.977 19,41
47 Sinop 4.647 5.547 19,37
48 Ağrı 3.610 4.305 19,25
49 Iğdır 2.199 2.622 19,24
50 Muğla 34.045 40.555 19,12
51 Yozgat 7.052 8.389 18,96
52 Nevşehir 6.400 7.613 18,95
53 Ankara 250.711 297.865 18,81
54 Isparta 14.418 17.129 18,80
55 Aydın 31.650 37.559 18,67
56 İzmir 173.985 205.633 18,19
57 Karaman 7.111 8.399 18,11
58 Kars 2.820 3.330 18,09
59 Elazığ 9.143 10.796 18,08
60 Şanlıurfa 15.099 17.814 17,98
61 Çankırı 4.947 5.833 17,91
62 Van 9.246 10.890 17,78
63 Erzincan 4.875 5.738 17,70
64 Kütahya 15.349 18.044 17,56
65 Burdur 6.845 8.043 17,50
66 Malatya 15.644 18.365 17,39
67 Trabzon 17.858 20.901 17,04
68 Bingöl 3.107 3.622 16,58
69 Kilis 2.121 2.471 16,50
70 Hakkari 3.006 3.498 16,37
71 Artvin 3.883 4.508 16,10
72 Uşak 10.809 12.496 15,61
73 Ardahan 1.189 1.373 15,48
74 Şırnak 5.373 6.163 14,70
75 Siirt 4.288 4.876 13,71
76 Diyarbakır 18.824 21.379 13,57
77 Mardin 7.518 8.432 12,16
78 Bitlis 3.854 4.321 12,12
79 Batman 7.689 8.497 10,51
80 Karabük 19.340 21.368 10,49
81 Tunceli 2.587 2.794 8,00

TUNCELİ’DE ARTIŞ YÜZDE 10’UN ALTINDA

Türkiye’nin tüm illerinde borsadaki yatırımcı sayısı yükselirken Tunceli yüzde 8 ile artış hızının en düşük olduğu şehir oldu. Tunceli artışın yüzde 10’un altında kaldığı tek şehir olması dikkat çekti. Tunceli’yi yüzde 10.49 ile Karabük, yüzde 10.51 ile Batman ve yüzde 12.12 ile Bitlis takip etti.

AYDIN ORTALAMA PORTFÖY BÜYÜKLÜĞÜNDE 3. SIRADA

Türkiye’nin en yatırımcı illerini anlamaya çalışırken yatırımcıların kişi başı ne büyüklükte portföye sahip olduğuna da bakmak gerekiyor. Bu alanda şaşırtıcı olmayan bir şekilde İstanbul ortalama 1.2 milyon liralık portföy büyüklüğüyle ilk sırada yer alırken, bu şehri 373 bin 716 lira ile Ankara takip ediyor.

Bu şehirleri ise 291 bin 275 lirayla Aydın ve 291.177 lirayla Balıkesir takip ediyor. Yatırımcıların nüfusa oranı en fazla şehir olan Karabük ise ortalama portföy büyüklüğünde 219.300 lirayla 9. sırada yer alıyor.

İllere göre yatırımcıların ortalama portföy büyüklüğü:

Sıra İl Yatırımcı başına portföy (TL)
1 İstanbul 1.232.639
2 Ankara 373.716
3 Aydın 291.275
4 Balıkesir 291.177
5 Bursa 290.392
6 Gaziantep 266.432
7 Rize 229.810
8 Çanakkale 219.911
9 Karabük 219.300
10 Muğla 217.334
11 İzmir 211.542
12 Adana 201.794
13 Kayseri 197.690
14 Antalya 186.064
15 Yalova 185.299
16 Kocaeli 184.073
17 Kırklareli 176.249
18 Bolu 174.794
19 Niğde 169.668
20 Mersin 167.681
21 Konya 165.054
22 Hatay 163.110
23 Isparta 160.488
24 Çankırı 159.609
25 Edirne 158.364
26 Denizli 155.318
27 Nevşehir 154.998
28 Samsun 150.927
29 Zonguldak 150.683
30 Tekirdağ 146.061
31 Kırşehir 146.047
32 Adıyaman 144.545
33 Trabzon 144.108
34 Elazığ 144.035
35 Eskişehir 143.966
36 Uşak 143.086
37 Düzce 143.084
38 Sinop 141.878
39 Sakarya 140.502
40 Bitlis 140.014
41 Kars 139.039
42 Malatya 137.708
43 Aksaray 135.764
44 Çorum 130.395
45 Kütahya 130.348
46 Sivas 129.366
47 Ordu 128.635
48 Bayburt 128.386
49 Diyarbakır 127.041
50 Siirt 126.538
51 Kahramanmaraş 125.959
52 Burdur 125.824
53 Afyonkarahisar 124.638
54 Manisa 124.141
55 Gümüşhane 124.095
56 Batman 123.573
57 Giresun 121.793
58 Kırıkkale 119.912
59 Şanlıurfa 119.569
60 Tunceli 119.184
61 Kastamonu 118.846
62 Karaman 118.466
63 Osmaniye 117.808
64 Yozgat 113.482
65 Van 113.315
66 Erzincan 112.931
67 Bartın 111.565
68 Erzurum 110.308
69 Tokat 109.122
70 Artvin 105.590
71 Amasya 99.125
72 Iğdır 93.822
73 Bilecik 89.446
74 Mardin 88.828
75 Bingöl 88.349
76 Kilis 87.819
77 Şırnak 84.699
78 Muş 80.778
79 Ağrı 77.584
80 Hakkari 74.328
81 Ardahan 69.920

11 il 100 BİN TL’NİN ALTINDA

Ekim sonu itibarıyla Türkiye’de borsada ortalama portföy büyüklüğünün en düşük olduğu il ise 69 bin 920 lirayla Ardahan oldu. Ardahan’ı 74 bin 328 lirayla Hakkari, 77 bin 584 lirayla Ağrı ve 80 bin 778 lirayla Muş takip etti. Portföy büyüklüğü ortalama 100 bin liranın altında kalan şehir sayısı bu dönemde 11 oldu.

Selim KARAHAN

Okumaya devam et

KATEGORİLER

SON YAZILAR

ALTIN – DÖVİZ

KRIPTO PARA PİYASASI

BORSA

TANITIM

FACEBOOK

Popüler

www paravitrini com © "BANKAVİTRİNİ Portal"da yayımlanan, BANKAVİTRİNİ'nde yer alan yazar ve çevirmenlerine ait herhangi bir yazı, çeviri, makale ve haber izin alınmadan basılı olarak ya da internet ortamında kullanılamaz, çoğaltılamaz, yayınlanamaz. İzinsiz kullananlar hakkında hukuki yollara başvurulacaktır. "BANKAVİTRİNİ Portal"da yayımlanan tüm özgün yazıların içeriğinden yazarları sorumludur. www.bankavitrini.com'da yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler, mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Yer alan yazılarda herhangi bir yatırım aracı; Hisse Senedi, kripto para biriminin veya dijital varlığın alım veya satımını önermiyor. Bu nedenle sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi, beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Lütfen transferlerinizin ve işlemlerinizin kendi sorumluluğunuzda olduğunu ve uğrayabileceğiniz herhangi bir kaybın sizin sorumluluğunuzda olduğunu unutmayın. © www.paravitrini.com Copyright © 2020 - Tüm hakları saklıdır. Özgün haber ve makaleler 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu korumasındadır.