BANKA HABERLERİ

BANKACILIKTA SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK

Yayınlanma:

2 yıl önce

05/11/2024

Yazan:

Sürdürülebilir finans, ekonomik, ekonomik ve sosyal sorumlulukların dikkate alınarak finansal finansal yönetimi ve yatırımları yönlendiren bir yaklaşımdır. Sürdürülebilir finans, çevre dostu projelere yatırım yapılması, toplumsal refaha katkı sağlamayı ve kurumsal yönetimde etik ilkeleri benimsemeyi hedefler. Bu geleneksel, finansal kararların sadece kâr elde etmek için değil, uzun vadede toplumsal fayda yaratmak amacıyla da toplanması vurgular. İşte sürdürülebilir finansın temel unsurları:

1. Çevresel (Çevresel) Sürdürülebilirlik

Yeşil Finansman : Çevre dostu projelere finansal kaynak sağlama (örneğin, enerji tasarrufu, enerji verimliliği ve düşük karbonlu altyapı projeleri).
İklim Risk Yönetimi : Yatırımları iklim değişikliği ve saldırgan etkiler göz önünde bulundurarak değerlendirme.
Karbon Emisyonlarının Azaltılması : Bankalar ve yatırım şirketleri, karbona izin verilmesi amacıyla zararlı ürünler için projelere yönelir.

2. Sosyal (Sosyal) Sürdürülebilirlik

Finansal Kapsayıcılık : Finansal hizmetlerin daha geniş bir kitleye ulaşmasını sağlamak ve finansal erişimi artırmak.
Toplumsal Yatırımlar : Eğitim, sağlık, sosyal adalet gibi alanlarda toplumsal fayda sağlayan projelere yatırım yapma.
İnsan Saygı Hakları : İş gücüne yönelik adil ve özgürlükçü uygulamaları destekleyerek, yatırımla yapılan insan haklarının arttırılmasını sağlamak.

3. Yönetimsel (Yönetişim) Sürdürülebilirlik

Etik ve Şeffaf Yönetim : Finansal organ etik yönetim ilkelerini benimsemesi ve kadınlara karşı şeffaf bir yönetim sergilemesi.
Sürdürülebilirlik Raporlaması : Finansal ekonomik büyüme, sosyal ve yönetsel performanslarını düzenli olarak raporlayarak, sürdürülebilirlik çabalarını kamuoyuna sunmaları.
Risk Yönetimi : Uzun vadeli sürdürülebilirliği tehdit eden riskleri, özellikle ESG (çevresel, sosyal ve yönetim) çerçevesini yönetme.

4. Yeşil ve Sürdürülebilir Yatırımlar

Yeşil Tahvil ve Sürdürülebilir Tahvil : Çevre dostu projelere fon sağlamak için yeşil kredilerin (yeşil tahvillerin) kullanılması. Ayrıca sosyal fayda yaratmayı amaçlayan projeler için sosyal ve sürdürülebilir kaynakların ihraç edilmesi.
ESG Fonları : Çevresel, sosyal ve yönetimsel süreçlere (ESG) uygun yatırımlar yapan fonlar. Bu fonlar, yatırımın hem finansal getiriyi artırmayı hem de sosyal ve büyüme açısından olumlu bir etki yaratılmasını sağlar.

5. Uzun Vadeli Değer Yaratma

Sürdürülebilir finans, kısa vadeli kâr odaklı kararların yerine uzun vadeli ve sürdürülebilir değer yaratmayı hedefliyor. Ancak, sadece finansal performans değil, aynı zamanda toplumsal faydayı sağlayan bir değer yaratma anlayışını içerir.

Sürdürülebilir Finansın Avantajları

Düşük Risk : Çevresel ve sosyal özellikleri dikkate alarak yapılan yatırımlar, uzun vadeli riskleri azaltır.
Güçlü Marka ve İtibar : Sürdürülebilir finans uygulamaları, finansal kurumsal itibarını artırır ve toplumsal güveni sağlar.
Daha Yüksek Finansal Performans : ESG kriterlerine uygun yatırımlar, hem

Sürdürülebilir finans, bir kurumun sadece kendi çıkarlarını değil, toplumun ve gezegenin çeşitliliğinin gözetilmesini sağlar. Böylece sürdürülebilir finans uygulamalarıyla birlikte bir ekonomi, hem bireysel hem de toplumsal düzeyde daha dayanıklı, kapsayıcı ve önem taşır.

BANKACILIKTA SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK

Bankacılıkta sürdürülebilirlik, finans sektöründeki büyüme, sosyal ve yönetimsel (ESG) sorumlulukları göz önünde bulundurularak, uzun vadede değer yaratmayı amaçlayan bir yaklaşımdır. Bankaların sürdürülebilirlik çerçevesi geliştirilmiş stratejileri, finansal sistemi ekonomik, kapasitesi ve sosyal açıdan destekli bir biçimde oluşumu mevcuttur. İşte bankacılıkta sürdürülebilirliği destekleyen bazı temel alanlar:

1. Çevresel Sorumluluk

Yeşil Finansman : Çevreye duyarlı projelere (bunların değiştirilmesi enerji, enerji verimliliği) kredi sağlama ve bu alanlarda finansman imkanları sunma.
Karbon Ayak İzini Azaltma : Şube esnekliğiu, dijital hizmetlere geçiş, enerji tüketiminin azaltılması gibi adımlarla karbon ayak izini düşürme.
Çevre Dostu Ürünler : Elektronik bankacılık işlemlerini teşvik eder, kağıt kullanımını azaltıran çözümler gibi çevre dostu çalışır.

2.Sosyal Sorumluluk

Finansal Dahil Etme : Bankacılık hizmetlerine erişimi olmayan topluluklara ulaşarak ekonomik kapsayıcılığı artırmak.
Toplumsal Projeler : Eğitim, sağlık ve sosyal kalkınma sistemlerine destek sağlama, gençlere ve girişimcilere yönelik mali eğitim programları düzenleme.
Çeşitlilik ve Eşitlik : Banka bünyesinde çalışanların çeşitliliğini teşvik etme, kadın ve ayrıcalıklı bankacılık bankacılık bölümü içinde daha fazla temsil imkanı sağlıyor.

3. Yönetimsel (Yönetişim) Sürdürülebilirlik

Etik Yönetim : Şeffaf ve adil yönetim ilkelerinin faaliyet gösterme; çoğalanlara karşı hesap verilebilirlik.
Risk Yönetimi : İklim değişiklikleri gibi uzun vadeli riskleri dikkate alarak risk yönetimi algoritmalarının geliştirilmesi.
Sürdürülebilirlik Raporlaması : Sürdürülebilirlik hedeflerinin düzenli olarak raporlanması, ESG desteğinin ve kamuoyuna açıklanması.

4. Dijitalleşme ve İnovasyon

Dijital Bankacılık : Müşterilerin çevrimiçi platformlardan yapmalarını sağlayarak mağaza ziyaretlerini azaltır, bu sayede enerji ve kaynak tüketimini en aza indirir.
Fintech İşbirlikleri : Sürdürülebilir finans ürünlerinin yayılması için fintech firmalarıyla ortaklıklar kurulur.

5. Yeşil Tahvil ve Sürdürülebilir Yatırımlar

Bankalar, büyümeyi ve sosyal hedeflere ulaşmayı amaçlayan projeleri finanse etmek için yeşil faizleri ihraç edebilir. Bu krediler, sürdürülebilir projelere katkı sağlama fırsatı sunar.

Bankaların bu alanların gelişmesi, sadece finansal performanslarına değil, aynı zamanda toplumsal değer yaratımlarına da katkı sağlar. Sürdürülebilir bankacılık hizmetleri, uzun vadede değer yaratma ve toplum üzerinde olumlu etkiler bırakma hedefi doğrultusunda, gelecekte daha sağlam ve sorumlu bir şekilde gelişmeleri destekleniyor.

Sürdürülebilir Bankacılık avantajı neler

Sürdürülebilir bankacılık, hem kısa hem de uzun süreli seçenekler sunan çeşitli fırsatlar sunuyor. Bu avantajlar, yalnızca finansal başarıyı artırmakla kalırken, aynı zamanda bankaların toplum ve çevre üzerindeki olumlu yönde şekillendirilmesidir. İşte sürdürülebilir bankacılığın yönetiminin avantajları:

1. Müşteri Güveni ve Sadakati

Güçlü İtibar : Sürdürülebilir uygulamalar benimseyen, çevre ve sosyal sorumluluk bilincine sahip, göz önünde bulundurularak daha güvenilir görünür.
Artan Müşteri Sadakati : Sürdürülebilir projelere destek veren, uzaktaki müşterilerin tercih nedeni olur ve müşteri sadakati sağlar.

2. Rekabet Avantajı

Sürdürülebilir Finans Ürünleri : Yeşil krediler, sürdürülebilir krediler gibi ürünler sunarak farklılaşma sağlanmaktadır.
Yeni Pazar Fırsatları : Bankalar, sürdürülebilirlik yatırımlarına kaynak sağlayarak yeni pazarlara erişebilir ve kâr potansiyelini artırabilir.

3. Risk Yönetimi ve Azaltılması

İklim ve Çevresel Risklerin Azaltılması : İklim değişiklikleri gibi konsantrasyon riskleri dikkate alınarak yapılan yatırımlar, bankaların uzun vadeli finansal risklerini azaltır.
Düzenlemelere uyum : Sürdürülebilir bankacılık uygulamaları, giderek artan uzunlukta taleplerle uyumlu olmayı değiştirebilir ve olası yasal riskleri en aza indirir.

4. Finansal Performans Artışı

Düşük İşletme Maliyetleri : Dijitalleşme ve kaynak verimliliği sağlayan sürdürülebilir uygulamalar, bankaların enerji ve kaynak maliyetlerinde kayıplar.
Yüksek Getirili Yatırımlar : Sürdürülebilir projelere yapılan yatırımlar, uzun vadeli yüksek getiri sağlayabilir.

5. Çalışan Memnuniyeti ve Verimlilik

Çekici Bir İşveren İmajı : Sürdürülebilir teklifler sunan, genç yetenekler için cazip hale gelir. Çalışanlar, çevre dostu ve etik bir kuruma yardım duygusu gösterirler.
Çalışan Motivasyonu ve Verimliliği : Çalışanlar, bankanın sosyal sorumluluk sistemlerine katılarak motivasyonlarını ve iş verimliliğini artırır.

6. Yatırımcı İlgisi ve Sermaye Çekme Kapasitesi

ESG Yatırımcılarının Dikkatini Çekme : Çevresel, sosyal ve yönetim (ESG) kriterlerine uyan yatırımlar yapmak isteyen kurumsal tutmak, sürdürülebilir bankacılığı benimseyenler için daha fazla ilgi gösterir.
Sermaye Maliyetlerinde Azalma : Sürdürülebilirliğe önem veren sermayenin payı, bankaların sermaye maliyetleri düşebilir.

7. Yasal ve Düzenleyici Uyumluluk

Gelecekteki Düzenlemelere Hazırlık : Çevresel ve sosyal sorumluluk alanlarında sıkılaşan düzenlemelere uyum sağlamak, bankaların düzenlemelerine hızlı uyum sağlamasını sağlar.
Risk Azaltma : Yönetmeliklere dayalı olarak yasal yaptırımların önüne geçilir ve bankaların uyum maliyetleri düşürülür.

8. Toplumsal Etki ve Marka Değeri

Topluma Katkı Sağlama : Sürdürülebilirlik projeleriyle toplumsal kalkınmaya katkı sağlamak, bankanın sosyal sorumluluk imajını güçlendirmek.
Marka Değerini Artırma : Sürdürülebilir bankacılık uygulamaları, toplumun nezdinde bankanın değerini arttırır ve daha güçlü bir marka algısı oluşturur.

Sürdürülebilir bankacılık uygulamaları, yalnızca ekonomik fayda sağlarken, aynı zamanda bankaların finansal desteği ve rekabet gücünü de artırıyor. Bu sayede hem sürdürülebilir hem sürdürülebilir bir büyüme yakalayabilir hem de uzun vadeli sağlam bir pozisyon elde edilebilir.

Görüntülenme: 6563

İlgili Etiketler:

ABD’de 2024 seçim dönemine tahmin piyasaları damga vurdu

Sahte bungalov sayfalarıyla 15 milyon TL’lik vurgun

Okumaya devam et

BANKA HABERLERİ

KGF Akbank Mobil’de

Akbank Genel Müdürü Kaan Gür, “Son yıllarda attığımız adımlarla da Akbank Mobil’i KOBİ’lerimizin günlük iş akışının doğal bir parçası haline getirdik ve birçok süreci uçtan uca dijitalleştirdik” dedi

Yayınlanma:

3 gün önce

20/07/2026

Yazan:

BankaVitrini

Kredi Garanti Fonu (KGF) ve Akbank, KGF kefaletli kredi başvurusunu dijital kanala taşıyan yeni işbirliğini imza töreniyle duyurdu.

İstanbul’da düzenlenen imza törenine, Akbank Genel Müdürü Kaan Gür ile KGF Genel Müdürü Hasan Basri Kurt katıldı.

Törende duyurulan işbirliğiyle KGF kefaletli kredi, uçtan uca dijital kanala taşındı. Akbank’ın Dijital KGF Kredisi sayesinde KOBİ’ler, daha önce yalnızca şubeden yürütülebilen KGF kefaletli kredi süreçlerini artık Akbank Mobil’den tamamlayabilecek.

Yeni uygulama, özellikle teminat desteğine ihtiyaç duyan KOBİ’lerin krediye hızlı ve uçtan uca dijital bir süreçle erişmesini sağlayarak önemli bir kolaylık sunuyor. Şahıs firmaları 2,2 milyon liraya, tüzel firmalarsa 5 milyon liraya kadar sunulan kredilerden 36 aya varan vade imkanıyla Akbank Mobil üzerinden yararlanabiliyor.

KGF kefaletli kredide dijital dönüşüm

Etkinlikte konuşan Akbank Genel Müdürü Gür, teknolojiyi, işletmelerinin hayatını kolaylaştırmak için kullandıklarını söyledi.

Gür, son yıllarda attıkları adımlarla Akbank Mobil’i KOBİ’lerin günlük iş akışının doğal bir parçası haline getirdiklerini ve birçok süreci uçtan uca dijitalleştirdiklerini dile getirdi.

İşbirliğiyle müşterilerinin Dijital KGF kredisine Akbank Mobil üzerinden dakikalar içinde ulaşabildiğine dikkati çeken Gür, böylece KGF kefaletli kredinin Türkiye’de ilk kez tamamen dijital bir süreçle sunulduğunu anlattı.

Gür, KGF’nin bu yenilikçi uygulamayı hayata geçirirken ilk işbirliğini Akbank ile gerçekleştirmesinden dolayı büyük bir mutluluk duyduklarının altını çizdi.

KGF Genel Müdürü Hasan Kurt da temel ödevlerinin KOBİ’lerin finansmana etkin erişimini sağlamak olduğunu söyledi.

Türkiye’nin istihdam ve büyümede bel kemiğini oluşturan işletmelerin hem yatırım hem de işletme sermaye ihtiyaçlarını karşılamak üzere bankalarla yoğun bir çalışma yürüttüklerini vurgulayan Kurt, uçtan uca dijital bir kefalet sürecini Akbank ve KGF işbirliği ile hayata geçirmenin mutluluğunu yaşadıklarını kaydetti.

Kurt, yoğun ve titiz bir çalışma sürecini birlikte yürüttüklerini ve bu sonucun ortaya çıktığını dile getirerek, karşılıklı güven ve profesyonel sorumluluk içinde yürüyen süreçte Akbank Genel Müdürü Gür’ün konunun her adımının takipçisi olduğunu sözlerine ekledi.

Görüntülenme: 20104

Okumaya devam et

BANKA HABERLERİ

Bankacılara da Yeşil Pasaport Verilsin

Yayınlanma:

4 gün önce

19/07/2026

Yazan:

Erol Taşdelen

Kamu Bankası Çalışanına Yok, Bazı Meslek Gruplarına Var… Tartışma Büyüyor

Türkiye’de yeşil pasaport (hususi damgalı pasaport) uzun yıllardır belirli kamu görevlileri ve bazı özel statülü meslek gruplarına tanınan önemli bir ayrıcalık olarak uygulanıyor. Son dönemde ise bu kapsamın genişletilmesine yönelik peş peşe kanun teklifleri TBMM’ye sunulurken; ülke ekonomisinin en stratejik sektörlerinden biri olan bankacılık sektörünün bu hakkın tamamen dışında bırakılması sektör içinde yeniden tartışılmaya başlandı. Meclis gündemine mühendislerden mimarlara, diş hekimlerinden veteriner hekimlere kadar birçok meslek grubu için yeşil pasaport teklifleri gelirken, yaklaşık 200 bini aşkın bankacıyı temsil eden sektör için bugüne kadar benzer bir düzenleme bulunmuyor.

Bankacılar neden bu talebi dile getiriyor?

Bankacılık artık yalnızca kredi kullandıran klasik bir sektör olmaktan çıktı.

Bugün bankacılar;

Uluslararası finans kuruluşlarıyla çalışıyor,
Avrupa ve ABD’deki regülasyonları takip ediyor,
Basel kriterleri,
AML/KYC,
FATF,
ESG,
Dijital bankacılık,
Yapay zeka,
Siber güvenlik,
SWIFT,
uluslararası ödeme sistemleri gibi konularda sürekli yurtdışı temasları yürütüyor.

Özellikle;

dış ticaret finansmanı,
proje finansmanı,
yatırım bankacılığı,
sendikasyon kredileri,
ihracat finansmanı,
fintech iş birlikleri

gibi alanlarda çalışan binlerce bankacı yıl içerisinde çok sayıda uluslararası seyahat gerçekleştirmek zorunda kalıyor.

Bankacılık sektörü temsilcilerine göre bu durum, yeşil pasaport talebinin temel gerekçelerinden biri haline geliyor.

Kamu bankalarında çalışanlar da alamıyor

İşin dikkat çeken yönlerinden biri ise;

Türkiye’nin en büyük kamu bankaları olan;

Ziraat Bankası
Halkbank
VakıfBank

çalışanlarının büyük bölümünün de yeşil pasaport hakkına sahip olmaması.

Sadece özelleştirme öncesi belirli statülerde görev yapan bazı eski personeller için geçmişten gelen özel hükümler bulunurken, günümüzde göreve başlayan kamu bankası çalışanları bu kapsamın dışında kalıyor.

Bu nedenle sektör içinde; “Kamu adına çalışan bankacıya bile yeşil pasaport verilmezken, farklı birçok meslek grubu için yeni teklifler hazırlanıyor” eleştirileri dile getiriliyor.

Kimler bugün Yeşil Pasaport alabiliyor?

Mevcut mevzuata göre başlıca gruplar şunlar:

Kamu kesimi

1., 2. ve 3. derece devlet memurları
Aynı derecedeki bazı sözleşmeli kamu görevlileri
Emekli olduktan sonra bu hakkı koruyan kamu görevlileri

Siyasi görevler

Eski milletvekilleri
Eski bakanlar

Yerel yönetimler

Büyükşehir belediye başkanları
İl ve ilçe belediye başkanları (görev süresince)

Devlet sporcuları

Uluslararası başarı kazanmış devlet sporcuları

İhracatçılar

Belirli ihracat hacmini sağlayan ihracatçı firmaların yetkilileri de belirli kontenjanlar dahilinde hususi damgalı pasaport alabiliyor.

TBMM’de hangi meslek grupları için teklifler var?

Son dönemde Meclis’e sunulan teklifler incelendiğinde kapsamın giderek genişletilmeye çalışıldığı görülüyor.

Mühendisler

En az 15 yıl kıdeme sahip TMMOB üyeleri için yeşil pasaport verilmesini öngören teklif İçişleri Komisyonu’nda bekliyor.

Mimarlar

Mühendislerle birlikte teklif kapsamında yer alıyor.

Diş Hekimleri

15 yıl kıdeme sahip diş hekimleri için teklif verildi.

Veteriner Hekimler

Aynı teklif içerisinde bulunuyor.

Avukatlar

Belirli kıdeme sahip avukatlara yönelik farklı kanun teklifleri de Meclis gündemine taşındı.

Bankacılar neden kapsam dışında?

Aslında bankacılık;

Türkiye’nin finansal istikrarını yöneten,
ihracatı finanse eden,
yatırımları organize eden,
dış finansmanı sağlayan,
uluslararası sermaye girişlerinde kritik rol oynayan

stratejik sektörlerden biri.

Bugün;

sendikasyon kredileri,
Eurobond işlemleri,
IFC,
EBRD,
Dünya Bankası,
Asya Altyapı Yatırım Bankası,
uluslararası yatırım fonları

ile sürekli temas halinde çalışan binlerce bankacı bulunuyor.

Buna rağmen sektör çalışanlarının hiçbirinin meslekleri nedeniyle yeşil pasaport hakkı bulunmuyor.

Dünyadaki uygulamalar ne gösteriyor?

Birçok ülkede pasaport ayrıcalıkları daha çok diplomatik statüye bağlı olarak veriliyor.

Ancak iş insanlarına ve stratejik sektör çalışanlarına;

hızlı vize,
uzun süreli çok girişli vizeler,
fast-track uygulamaları,
güvenilir yolcu programları

gibi kolaylıklar sağlanıyor.

Türkiye’de ise bu kolaylıkların önemli bölümü ihracatçılar için uygulanırken bankacılık sektörü aynı kapsamda değerlendirilmiyor.

Sektörün ekonomik büyüklüğü

Türk bankacılık sektörü;

yaklaşık 200 bin kişiye doğrudan istihdam sağlıyor,
Türkiye ekonomisinin finansmanını yürütüyor,
yüz milyarlarca dolarlık dış finansman işlemlerini organize ediyor,
ihracat finansmanının ana aktörü konumunda bulunuyor.

Bu nedenle sektör temsilcileri; “uluslararası rekabet gücü açısından bankacılara da belirli kriterlerle yeşil pasaport verilmesi gerektiğini” savunuyor.

Olası model ne olabilir?

Tüm bankacılara sınırsız bir hak yerine;

örneğin;

en az 15 yıl kıdeme sahip,
BDDK lisanslı bankalarda çalışan,
uluslararası işlemlerde görev yapan,
belirli unvan seviyesine ulaşmış

bankacılar için kademeli bir model oluşturulabileceği ifade ediliyor.

Benzer kriterler ihracatçılar ve bazı meslek grupları için zaten uygulanıyor.

Bankavitrini Analizi

Kamu yönetimi, yeşil pasaportu yıllar içinde yalnızca kamu görevlilerine özgü bir ayrıcalık olmaktan çıkarıp belirli ekonomik ve mesleki katkı sağlayan grupları da kapsayacak şekilde genişletmeye başladı.

Mühendisler, mimarlar, diş hekimleri, veteriner hekimler ve avukatlar için peş peşe teklifler hazırlanırken; Türkiye ekonomisinin finansmanını sağlayan bankacılık sektörünün bu tartışmaların dışında kalması dikkat çekiyor.

Özellikle kamu bankalarında görev yapan ve kamu adına uluslararası finansal ilişkileri yöneten profesyoneller açısından da bu durum “eşitlik” tartışmasını beraberinde getiriyor.

Bankacılara yeşil pasaport verilmesi, yalnızca bir seyahat kolaylığı değil; Türkiye’nin finans sektörünün uluslararası rekabet gücünü artırabilecek, finans diplomasisini destekleyebilecek ve sektör çalışanlarına verilen kurumsal değerin bir göstergesi olarak da değerlendirilebilir.

Bu nedenle önümüzdeki dönemde TBMM gündemine bankacılık sektörü için de benzer bir kanun teklifinin gelip gelmeyeceği, finans çevrelerinin yakından takip edeceği başlıklardan biri olmaya aday görünüyor.

Görüntülenme: 69529

Okumaya devam et

BANKA HABERLERİ

Yurt Dışı Eğitim mağdurları: Chargeback ile Para İadesi Alabilir

Yurt Dışındaki Okula Kayıt Yaptırıp Eğitim Alamayan Öğrenciler Dikkat! Kredi Kartıyla Ödenen Eğitim Ücretleri Geri Alınabilir mi?

Yayınlanma:

5 gün önce

18/07/2026

Yazan:

Erol Taşdelen

Alınmayan Hizmet İçin Chargeback (Ters İbraz) Hakkı Gündemde

Son dönemde özellikle dil okulları, yaz okulları, üniversite hazırlık programları ve özel eğitim kurumlarına kayıt yaptıran çok sayıda Türk öğrenci ve veli; vize reddi, okulun kapanması, programın iptal edilmesi, eğitimin başlamaması veya vaat edilen hizmetin sunulmaması gibi nedenlerle önemli mağduriyetler yaşamaya başladı.

Bu mağduriyetlerin önemli bir bölümünde ödemeler kredi kartı ile gerçekleştirildi.

Oysa birçok tüketicinin bilmediği önemli bir hak bulunuyor: Kredi kartıyla ödenen ancak karşılığında hizmet alınamayan eğitim ücretleri için bankaya “Chargeback (Ters İbraz / Harcama İtirazı)” başvurusu yapılabiliyor.

Bankacılık sektörü açısından bu süreç oldukça teknik olmakla birlikte, uluslararası kart kuruluşlarının kuralları tüketicilere önemli korumalar sağlıyor.

Bankaya Başvurmak İlk Adım

Öncelikle unutulmaması gereken konu şudur: Burada dava açılması ilk aşama değildir.

İlk yapılması gereken işlem; Ödemeyi yapılan kredi kartını çıkaran bankaya harcama itirazında bulunmaktır.

Bu işlem bankacılık sektöründe;

Chargeback
Ters İbraz
Harcama İtirazı
Dispute

olarak adlandırılır.

Chargeback Nedir?

Chargeback; Kart sahibinin; “Ben bu hizmeti alamadım” veya “Satıcı sözleşmedeki yükümlülüğünü yerine getirmedi” iddiasıyla bankasından yaptığı resmi geri ödeme talebidir.

Burada dikkat edilmesi gereken konu; Bu hak yalnızca dolandırıcılık işlemleri için değildir.

Aynı zamanda;

hizmet verilmemesi
eksik hizmet
iptal edilen organizasyon
kapanan okul
hiç başlamayan eğitim

gibi durumlarda da kullanılabilir.

Eğitim Hizmeti İçin de Geçerlidir

Visa ve Mastercard kurallarına göre; “Hizmet sunulmaması” chargeback sebeplerinden biridir.

Bu nedenle;

yurtdışı dil okulu
üniversite
yaz okulu
eğitim danışmanlığı
sertifika programı

gibi eğitim hizmetleri de kapsam içine girebilir.

Hangi Durumlarda Para Geri Alınabilir?

En sık karşılaşılan örnekler şunlar:

1- Okul hiç açılmadı

Ödeme yapıldı.

Ancak okul faaliyet göstermedi.

2- Eğitim başlamadı

Kayıt yapıldı.

Ancak eğitim verilmedi.

3- Vize reddi sonrası okul ücret iadesi yapmadı

Bazı sözleşmelerde; Vize reddinde ücret iadesi yazmasına rağmen ödeme yapılmayabiliyor.

4- Okul iflas etti

Faaliyet durduğu için hizmet alınamadı.

5- Danışman firma ortadan kayboldu

Ödeme alınmasına rağmen okul kaydı yapılmadı.

6- Eğitim çevrimiçine çevrildi

Yüz yüze eğitim vaat edilmesine rağmen tamamen farklı hizmet sunuldu.

7- Eğitim iptal edildi

Program hiç başlamadı.

Banka Süreci Nasıl İşliyor?

Süreç genel olarak şu şekilde ilerliyor.

1. Kart sahibi bankaya başvuruyor.

Belgelerini sunuyor.

↓

2. Banka inceleme yapıyor.

↓

3. Kart kuruluşuna (Visa/Mastercard) başvuruyor.

↓

4. İşlem iş yerine iletiliyor.

↓

5. İş yeri savunma yapıyor.

↓

6. Haklı bulunursa ücret karta iade ediliyor.

Bankaya Hangi Belgeler Verilmeli?

Ne kadar güçlü belge sunulursa başarı ihtimali de o kadar yükseliyor.

Örneğin;

ödeme dekontu
kredi kartı ekstresi
okul sözleşmesi
kayıt belgesi
kabul mektubu
e-postalar
okulun iptal yazısı
vize reddi
hizmet verilmediğine ilişkin belgeler
danışman firma yazışmaları
ücret iadesinin reddedildiğini gösteren cevaplar

başvuru dosyasına eklenebilir.

Süre Sınırı Var mı?

Evet.

Chargeback işlemlerinde süre önemlidir.

Kart kuruluşlarının kurallarına göre başvuru süreleri işlem türüne göre değişebilmekle birlikte, hizmetin verilmesi gereken tarihten itibaren belirli süreler içinde itiraz edilmesi gerekir.

Bu nedenle mağduriyet oluşur oluşmaz bankaya başvurmak önem taşır.

Gecikme, hak kaybına yol açabilir.

Banka Başvuruyu Reddederse Ne Olur?

Her ret kararı kesin değildir.

Tüketici;

ek belge sunabilir,
yeniden değerlendirme talep edebilir,
tüketici hakem heyeti veya mahkemeye başvurabilir (uyuşmazlığın niteliğine göre),
gerekirse uluslararası kart kuralları kapsamında bankanın süreci nasıl yürüttüğünü sorgulayabilir.

Havale ile Ödeyenler Aynı Hakka Sahip mi?

Hayır.

Burada önemli fark oluşuyor.

Kredi kartı

Chargeback uygulanabilir.

Havale

Chargeback mekanizması yoktur.

Bu durumda;

sözleşme hükümleri,
hukuk davaları,
icra yolları

ön plana çıkmaktadır.

Dolayısıyla kredi kartıyla ödeme yapanlar önemli bir avantaja sahip olabiliyor.

Yurt Dışı Eğitim Sektöründe Yeni Risk

Son yıllarda;

artan döviz kuru,
bazı eğitim kurumlarının mali sorunları,
vize süreçlerinin uzaması,
öğrenci sayılarındaki dalgalanma

nedeniyle uluslararası eğitim sektöründe iptal edilen program sayısı da arttı.

Özellikle pandemi sonrası birçok ülkede eğitim modeli değişirken, bazı okullar hibrit veya çevrimiçi modele geçti.

Bu durum da yeni uyuşmazlıkların ortaya çıkmasına neden oldu.

Bankalar Açısından Risk

Chargeback sayısındaki artış; bankalar açısından da operasyonel yük oluşturuyor.

İhraççı banka; müşterisini korurken, iş yeri bankası (Acquirer) ise satıcıyı temsil ediyor.

Dolayısıyla;

belge incelemeleri
uluslararası kart kuralları
zaman yönetimi
hukuki değerlendirmeler

önem kazanıyor.

Eğitim Kurumları Açısından Sonuç

Chargeback oranı yükselen kurumlar;

daha yüksek komisyon ödeyebilir,
riskli iş yeri olarak sınıflandırılabilir,
ödeme alma kabiliyetini kaybedebilir,
kart kabul sözleşmeleri sona erebilir.

Bu nedenle eğitim kurumlarının sözleşme hükümlerine uygun davranmaları ve iptal/iade süreçlerini şeffaf yürütmeleri kritik önem taşıyor.

Uzmanlar Ne Öneriyor?

Uzmanlar, yurt dışı eğitim hizmeti satın almadan önce şu noktalara dikkat edilmesini öneriyor:

Sözleşmede iade koşullarını ayrıntılı okuyun.
Vize reddi halinde uygulanacak prosedürü yazılı olarak teyit edin.
Ödemeleri mümkünse kredi kartıyla yapın.
Tüm yazışmaları saklayın.
Hizmet sunulmadığında beklemeden bankanıza harcama itirazında bulunun.
Başvurunuza mümkün olduğunca fazla belge ekleyin.

Bankacılık Sektörü Açısından Değerlendirme

Dijital ödemelerin hızla arttığı günümüzde kredi kartı yalnızca bir ödeme aracı değil, aynı zamanda tüketici açısından önemli bir koruma mekanizması sunuyor.

Uluslararası kart sistemlerinin geliştirdiği Chargeback (Ters İbraz) uygulaması, tüketicilerin hiç alamadıkları veya sözleşmeye uygun şekilde sunulmayan hizmetler nedeniyle mağdur olmalarını önlemeyi amaçlıyor.

Özellikle yurt dışı eğitim, turizm, havayolu, etkinlik organizasyonları ve dijital hizmetlerde bu mekanizma her geçen yıl daha fazla kullanılıyor.

Bankalar açısından ise bu süreç, hem müşteri memnuniyetini korumak hem de uluslararası kart kuruluşlarının kurallarına uyum sağlamak bakımından büyük önem taşıyor.

Özet

Yurt dışında eğitim almak amacıyla kayıt yaptıran ancak çeşitli nedenlerle eğitim hizmetinden yararlanamayan öğrenciler ve veliler için kredi kartıyla yapılan ödemelerde chargeback (ters ibraz) önemli bir hukuki ve finansal başvuru yolu olabilir. Ancak her olay kendi sözleşmesi, ödeme şekli ve hizmetin sunulmama nedenine göre ayrı değerlendirilir. Başvurunun güçlü belgelerle ve gecikmeden yapılması, sürecin başarı şansını artırır.

Not: Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Chargeback başvurularının kabulü; Visa ve Mastercard kuralları, kartı çıkaran bankanın incelemesi, iş yerinin savunması ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir. Her hizmetin otomatik olarak iade edileceği anlamına gelmez.

Erol TAŞDELEN – Ekonomist www.bankavitrini.com

Görüntülenme: 29927

Okumaya devam et