BANKA HABERLERİ

En iyisi geride mi kaldı? #FED

Yayınlanma:

5 yıl önce

17/06/2021

Yazan:

BankaVitrini

Dün küresel mali piyasalar, gün boyu sakin bir şekilde gece geç saatlerde açıklanacak FED’in olağan Haziran ayı FOMC toplantısının sonucu bekledi. Aşağıda grafiklerle detayandırmaya çalıştığım üzere, her çeyrekte olduğu üzere, FED üyelerinin makroekonomik ve 3 yıl ve daha uzun vadeyi kapsayan faiz tahminlerinin açıklandığı bu tip özel tarihlere denk gelen toplantılar, geleceğe yönelik ipuçları sunması bakımından önemle takip ediliyor.
Dün gün içinde iyice kısılan fiyat boyları, gece toplantı ardından tabir caizse uzadı ve ‘çarşı karıştı’. FED beklenildiği üzere politika faizini %0-0,25 aralığında sabit tutarken, enflasyon ve istihdam piyasasında hedeflere ulaşıncaya kadar, aylık en az 120 milyar dolar tahvil almaya devam ederek destekleyici duruşunu devam ettireceğinin altını çizdi.
Lakin, toplantı ardından yayımlanan 18 üyenin geleceğe yönelik faiz tahminlerinde, yukarı yönlü yapılan bir revizyon, piyasaların huzursuz olmasına neden oldu. Mart ayında yayımlanan nokta grafikte, faiz hadlerinin mevcut seviyesinde kalacağı ön görülürken, Haziran toplantısında, 2023 yılında iki kere 25 baz puan faiz artırımının öngörülmesi, parti devam ederken, birini müziği kısıp ışıkları açması gibi piyasa oyuncularını rahatsız etti.
Peşinin söyleyebilirim ki, likidite sarhoşluğu içinde senelerdir morfin misali ucuz ve bol paraya alışık hep yukarı daha da yukarı giden piyasalar, dün akşam nokta grafiği beğenmeyince, küresel çapta risk iştahı azaldı. Müzik devam etse de, partinin biraz da olsun tadının kaçtığını not etmemiz gerekiyor.
FED ardından, ABD Dolarının sepet karşısında piyasa değerini gösteren DXY değer kazandı. Dün bültenimizde, hatırlarsanız, DXY’nin 91 seviyesini aşmasına dikkat etmek gerektiğinin altını çizmiştik. Faiz ile ters korelasyona sahip kıymetli madenler de dün akşam partinin tadının kaçmasından nasibini aldı.
Geçen hafta pozisyon değişikliğine giderek 28 dolar seviyelerinden çıktığımız ons gümüş, günlerdir 27,70 dolar etrafında yatay hareketine son verip gece geç saatlerde 26,70 seviyesine kadar gerileme kaydederken, benzer bir şekilde, altının da ons fiyatı, 1,800 dolar seviyesinin diplerini test etti. Risk iştahı azalınca, hisse senedi piyasaları da geceyi kırmızılarda kapattı.
Dolar rüzgarının sertleşmesi, gelişmekte olan ülke para birimlerine de sirayet etti. Son haftalarda, USDTRY kurunda devamlı bir şekilde, gerekçelerimizi de sıralayarak “riskler yukarı yönlü” dememizin nedenini bir kez daha görmüş olduk. Dünyada hava güneşliyken veya parti ortamı tüm süratiyle devam ederken, görülmemiş seviyeleri test eden USDTRY kuru, hava dün küresel çapta bozunca, hızlıca 8,62 seviyesini test etti.
Tonumuzu lütfen karamsar olarak okumayın. FED, toparlanmadan mutlu olduğunu açıklasa da, henüz risklerin tam olarak geçmediğinin de altını çizdi. Enflasyonun kısa vadede daha da yükselebileceğini (emtia fiyatları, uçak biletleri…) söylerken bunun da geçici olacağını ve uzun vadeli beklentilerin istendiği şeklinde ilerlediği ekledi. FED kararlarını piyasalar gözlüğü ile “en iyisi geride kaldı” şeklinde yorumlasak da, kalıcı bir satış baskısı yaratmasını da şu aşamada beklemiyoruz! Takdir edersiniz ki, FED halen daha olabildiğince yumuşak ve süreci iyi yönetmeye çalışıyor.
Dün akşam Başkan Powell’ın da dediği üzere, aylık en az (40+80) 120 milyar dolar olarak devam eden tahvil alım programlarında yavaşlamanın zamanı, piyasalara önceden duyurularak, 2013 yılında, Bernanke döneminde yaşanan yol kazasını da tekrar etmemesi için azami gayret gösterilecektir. Bu bağlamda, FED’in, işaret fişeğini, 26-28 Ağustos tarihinde düzenlenecek küresel çapta merkez bankası başkanlarının da katıldığı ABD’nin Jackson Hole toplantısında ateşleyebileceğini düşünüyoruz!
FED toplantısı ardından bugün sahne TCMB PPK’nın. Toplantı sonucu TSİ14:00’de açıklanacak. Faiz oranlarında herhangi bir değişiklik beklemediği gibi, PPK’nın para politikası duruşunu da aynen koruması bekleniyor. Karar ardından yayımlanacak kısa politika metninin satır araları dikkatle irdelenecektir.
Ekonomik aktiviteninin, aşılanma faaliyetlerinin hız kazanması ile kıpırdaması, haliyle petrol fiyatlarının da kuzeye ilerlemesine neden oluyor. Takdir edersiniz ki, emtia ihracatçısı konumunda olan gelişmekte olan ülke para birimlerinde de, enflasyon tehdidinin baş göstermesi ile faiz artışları gündeme gelmeye başlarken, net enerji ithalatçısı olan Türkiye’de özellikle FED’den sonra faiz indirim tartışmalarına zamanlama olarak azami dikkat edilmesi gerektiğini düşünüyoruz!
Dün Cenevre’de uzun bir toplantı yapan ABD Başkanı Biden ile Rusya Devlet Başkanı Putin görüşmesi, iletişim kanallarının açık tutulması taahhüdü ile sonuçlandı. Siber saldırılardan, insan hakların kadar uzanan toplantıda, anlaşmazlıklar yerine bundan sonra neler yapılabilir konusu ön plana çıkarken, her iki lider de büyükelçilerin görevlerine geri döneceğini bildirdi.
Türkiye’de aşılanma roket hızı ile devam ederken, vaka sayısını 6binli seviyelerden gerilememesi kafaları kurcalıyor. İtalya ardından Galler’e de yenilen Türk futbol takımı, gol atamadan bir maçı daha geride bıraktı.
Yeni gün başlangıcında, Asya’nın gösterge endeksi Tokyo borsası günü %1 düşüşle tamamlamaya çalışıyor. Geriye kalan Asya borsalarında da hava temkinli. ABD borsalarının vadeli işlemlerinde de, düşüş eğilimli bir seyir görülüyor. Risk iştahı denince akla gelen teknoloji hisselerinin işlem gördüğü Nasdaq borsası %0,5 aşağıda işlem görüyor.
Bu kadar yazdık çizdik güzel de bundan sonra ne yapacağız? Kademeli olarak, dolar karşısında açılan riskli pozisyonların, özellikle iyimser piyasa günlerinde azaltılmasının önceliğimiz olması gerektiğini düşünüyoruz. Güçlü olan gümüş pozisyonumuzdan çıkmamız ardından, cılız olan altın pozisyonumuzu da oldukça hafiflettik. Enerjiye artacak talep nedeniyle petrol cephesinde (enerji fonlarında) uzun pozisyondayız. USDTRY kurunda 8,40 zarar kes seviyesini takip ederek uzun pozisyonlarımızı koruyoruz.
TCMB’nin faiz kararı günün en önemli satır başlığı olsa da, her hafta Perşembe günü açıklanan yine TCMB’nin para ve banka istatistiklerine bakacağız. Yurtdışında ise bugün Avrupa’da TÜFE, ABD’de işsizlik maaşı başvuruları ve Philadelphia FED endeksi takip edilebilir.

> FED’in Nokta Grafiği (dot plot)

FED’in 18 üyesi, yılda 8 kere düzenlenen olağan FOMC (Federal Açık Komite) toplantılarının her çeyreğine denk gelen tarihlerinde (yani yılda 4 kez), gerek makroekonomik değişkenler, gerekse de faiz oranlarına yönelik 3 yıllık ve daha uzun vadeyi kapsayan dönemlere yönelik tahminlerini yayınlıyor. Dün akşam da, bu bağlamda önemli bir tarihti.

Aşağıdaki grafikten de görülebileceği üzere, sol tarafta yer alan Mart ayına yönelik nokta grafik, 2021 sonu için tüm üyelerin medyan faiz beklentisinin mevut %0-0,25 aralığında kalacağını gösteriyordu. Detaylara bakarsak: 11 üye faizin değişmeyeceğini, 1 üyenin 0,25 puan; 1 üyenin 0,50 puan, 3 üyenin ise 0,75; 2 üyenin ise 100 baz puan artırılacağını yönünde tahmin beyan etmiş.

Dün akşam sonuçlanan Haziran toplantısında ise, 2023 yılına yönelik faiz tahminleri, rahatlıka görülebileceği gibi, yukarı yönde revize edilmiş. Haziran toplantısında, medyan tahmin 2 adet 25 baz puanlık faiz artırımına dönmüş görünüyor.

2023 tahminlerindeki yukarı yönlü revizyon, haliyle başta kıymetli madenler ve hisse senetleri olmak üzere, küresel mali piyasalarda satış baskısına neden oldu.

>DXY

Teknik bir bakış açısı ile, dolarda uzun bir süredir devam eden düşüşün yavaş yavaş durma noktasına geldiğini görüyoruz. DXY, haftalar sonra 90,7 seviyesinin üzerinde kapanış yapmaya hazırlanıyor (yeşil daire). FED’in halen daha destekleyici duruşunu devam ettirdiğini unutmasak da, yön tayini açısından DXY grafiğini önemle takip ediyoruz!

İKTİSATBANK – Emre Değirmencioğlu

Görüntülenme: 1537

İlgili Etiketler:

HSBC, perakende bankacılıktan çıkıyor

BioNTech’te ikinci doz sonrası yan etki neden daha fazla?

Okumaya devam et

BANKA HABERLERİ

KGF Akbank Mobil’de

Akbank Genel Müdürü Kaan Gür, “Son yıllarda attığımız adımlarla da Akbank Mobil’i KOBİ’lerimizin günlük iş akışının doğal bir parçası haline getirdik ve birçok süreci uçtan uca dijitalleştirdik” dedi

Yayınlanma:

2 gün önce

20/07/2026

Yazan:

BankaVitrini

Kredi Garanti Fonu (KGF) ve Akbank, KGF kefaletli kredi başvurusunu dijital kanala taşıyan yeni işbirliğini imza töreniyle duyurdu.

İstanbul’da düzenlenen imza törenine, Akbank Genel Müdürü Kaan Gür ile KGF Genel Müdürü Hasan Basri Kurt katıldı.

Törende duyurulan işbirliğiyle KGF kefaletli kredi, uçtan uca dijital kanala taşındı. Akbank’ın Dijital KGF Kredisi sayesinde KOBİ’ler, daha önce yalnızca şubeden yürütülebilen KGF kefaletli kredi süreçlerini artık Akbank Mobil’den tamamlayabilecek.

Yeni uygulama, özellikle teminat desteğine ihtiyaç duyan KOBİ’lerin krediye hızlı ve uçtan uca dijital bir süreçle erişmesini sağlayarak önemli bir kolaylık sunuyor. Şahıs firmaları 2,2 milyon liraya, tüzel firmalarsa 5 milyon liraya kadar sunulan kredilerden 36 aya varan vade imkanıyla Akbank Mobil üzerinden yararlanabiliyor.

KGF kefaletli kredide dijital dönüşüm

Etkinlikte konuşan Akbank Genel Müdürü Gür, teknolojiyi, işletmelerinin hayatını kolaylaştırmak için kullandıklarını söyledi.

Gür, son yıllarda attıkları adımlarla Akbank Mobil’i KOBİ’lerin günlük iş akışının doğal bir parçası haline getirdiklerini ve birçok süreci uçtan uca dijitalleştirdiklerini dile getirdi.

İşbirliğiyle müşterilerinin Dijital KGF kredisine Akbank Mobil üzerinden dakikalar içinde ulaşabildiğine dikkati çeken Gür, böylece KGF kefaletli kredinin Türkiye’de ilk kez tamamen dijital bir süreçle sunulduğunu anlattı.

Gür, KGF’nin bu yenilikçi uygulamayı hayata geçirirken ilk işbirliğini Akbank ile gerçekleştirmesinden dolayı büyük bir mutluluk duyduklarının altını çizdi.

KGF Genel Müdürü Hasan Kurt da temel ödevlerinin KOBİ’lerin finansmana etkin erişimini sağlamak olduğunu söyledi.

Türkiye’nin istihdam ve büyümede bel kemiğini oluşturan işletmelerin hem yatırım hem de işletme sermaye ihtiyaçlarını karşılamak üzere bankalarla yoğun bir çalışma yürüttüklerini vurgulayan Kurt, uçtan uca dijital bir kefalet sürecini Akbank ve KGF işbirliği ile hayata geçirmenin mutluluğunu yaşadıklarını kaydetti.

Kurt, yoğun ve titiz bir çalışma sürecini birlikte yürüttüklerini ve bu sonucun ortaya çıktığını dile getirerek, karşılıklı güven ve profesyonel sorumluluk içinde yürüyen süreçte Akbank Genel Müdürü Gür’ün konunun her adımının takipçisi olduğunu sözlerine ekledi.

Görüntülenme: 19977

Okumaya devam et

BANKA HABERLERİ

Bankacılara da Yeşil Pasaport Verilsin

Yayınlanma:

3 gün önce

19/07/2026

Yazan:

Erol Taşdelen

Kamu Bankası Çalışanına Yok, Bazı Meslek Gruplarına Var… Tartışma Büyüyor

Türkiye’de yeşil pasaport (hususi damgalı pasaport) uzun yıllardır belirli kamu görevlileri ve bazı özel statülü meslek gruplarına tanınan önemli bir ayrıcalık olarak uygulanıyor. Son dönemde ise bu kapsamın genişletilmesine yönelik peş peşe kanun teklifleri TBMM’ye sunulurken; ülke ekonomisinin en stratejik sektörlerinden biri olan bankacılık sektörünün bu hakkın tamamen dışında bırakılması sektör içinde yeniden tartışılmaya başlandı. Meclis gündemine mühendislerden mimarlara, diş hekimlerinden veteriner hekimlere kadar birçok meslek grubu için yeşil pasaport teklifleri gelirken, yaklaşık 200 bini aşkın bankacıyı temsil eden sektör için bugüne kadar benzer bir düzenleme bulunmuyor.

Bankacılar neden bu talebi dile getiriyor?

Bankacılık artık yalnızca kredi kullandıran klasik bir sektör olmaktan çıktı.

Bugün bankacılar;

Uluslararası finans kuruluşlarıyla çalışıyor,
Avrupa ve ABD’deki regülasyonları takip ediyor,
Basel kriterleri,
AML/KYC,
FATF,
ESG,
Dijital bankacılık,
Yapay zeka,
Siber güvenlik,
SWIFT,
uluslararası ödeme sistemleri gibi konularda sürekli yurtdışı temasları yürütüyor.

Özellikle;

dış ticaret finansmanı,
proje finansmanı,
yatırım bankacılığı,
sendikasyon kredileri,
ihracat finansmanı,
fintech iş birlikleri

gibi alanlarda çalışan binlerce bankacı yıl içerisinde çok sayıda uluslararası seyahat gerçekleştirmek zorunda kalıyor.

Bankacılık sektörü temsilcilerine göre bu durum, yeşil pasaport talebinin temel gerekçelerinden biri haline geliyor.

Kamu bankalarında çalışanlar da alamıyor

İşin dikkat çeken yönlerinden biri ise;

Türkiye’nin en büyük kamu bankaları olan;

Ziraat Bankası
Halkbank
VakıfBank

çalışanlarının büyük bölümünün de yeşil pasaport hakkına sahip olmaması.

Sadece özelleştirme öncesi belirli statülerde görev yapan bazı eski personeller için geçmişten gelen özel hükümler bulunurken, günümüzde göreve başlayan kamu bankası çalışanları bu kapsamın dışında kalıyor.

Bu nedenle sektör içinde; “Kamu adına çalışan bankacıya bile yeşil pasaport verilmezken, farklı birçok meslek grubu için yeni teklifler hazırlanıyor” eleştirileri dile getiriliyor.

Kimler bugün Yeşil Pasaport alabiliyor?

Mevcut mevzuata göre başlıca gruplar şunlar:

Kamu kesimi

1., 2. ve 3. derece devlet memurları
Aynı derecedeki bazı sözleşmeli kamu görevlileri
Emekli olduktan sonra bu hakkı koruyan kamu görevlileri

Siyasi görevler

Eski milletvekilleri
Eski bakanlar

Yerel yönetimler

Büyükşehir belediye başkanları
İl ve ilçe belediye başkanları (görev süresince)

Devlet sporcuları

Uluslararası başarı kazanmış devlet sporcuları

İhracatçılar

Belirli ihracat hacmini sağlayan ihracatçı firmaların yetkilileri de belirli kontenjanlar dahilinde hususi damgalı pasaport alabiliyor.

TBMM’de hangi meslek grupları için teklifler var?

Son dönemde Meclis’e sunulan teklifler incelendiğinde kapsamın giderek genişletilmeye çalışıldığı görülüyor.

Mühendisler

En az 15 yıl kıdeme sahip TMMOB üyeleri için yeşil pasaport verilmesini öngören teklif İçişleri Komisyonu’nda bekliyor.

Mimarlar

Mühendislerle birlikte teklif kapsamında yer alıyor.

Diş Hekimleri

15 yıl kıdeme sahip diş hekimleri için teklif verildi.

Veteriner Hekimler

Aynı teklif içerisinde bulunuyor.

Avukatlar

Belirli kıdeme sahip avukatlara yönelik farklı kanun teklifleri de Meclis gündemine taşındı.

Bankacılar neden kapsam dışında?

Aslında bankacılık;

Türkiye’nin finansal istikrarını yöneten,
ihracatı finanse eden,
yatırımları organize eden,
dış finansmanı sağlayan,
uluslararası sermaye girişlerinde kritik rol oynayan

stratejik sektörlerden biri.

Bugün;

sendikasyon kredileri,
Eurobond işlemleri,
IFC,
EBRD,
Dünya Bankası,
Asya Altyapı Yatırım Bankası,
uluslararası yatırım fonları

ile sürekli temas halinde çalışan binlerce bankacı bulunuyor.

Buna rağmen sektör çalışanlarının hiçbirinin meslekleri nedeniyle yeşil pasaport hakkı bulunmuyor.

Dünyadaki uygulamalar ne gösteriyor?

Birçok ülkede pasaport ayrıcalıkları daha çok diplomatik statüye bağlı olarak veriliyor.

Ancak iş insanlarına ve stratejik sektör çalışanlarına;

hızlı vize,
uzun süreli çok girişli vizeler,
fast-track uygulamaları,
güvenilir yolcu programları

gibi kolaylıklar sağlanıyor.

Türkiye’de ise bu kolaylıkların önemli bölümü ihracatçılar için uygulanırken bankacılık sektörü aynı kapsamda değerlendirilmiyor.

Sektörün ekonomik büyüklüğü

Türk bankacılık sektörü;

yaklaşık 200 bin kişiye doğrudan istihdam sağlıyor,
Türkiye ekonomisinin finansmanını yürütüyor,
yüz milyarlarca dolarlık dış finansman işlemlerini organize ediyor,
ihracat finansmanının ana aktörü konumunda bulunuyor.

Bu nedenle sektör temsilcileri; “uluslararası rekabet gücü açısından bankacılara da belirli kriterlerle yeşil pasaport verilmesi gerektiğini” savunuyor.

Olası model ne olabilir?

Tüm bankacılara sınırsız bir hak yerine;

örneğin;

en az 15 yıl kıdeme sahip,
BDDK lisanslı bankalarda çalışan,
uluslararası işlemlerde görev yapan,
belirli unvan seviyesine ulaşmış

bankacılar için kademeli bir model oluşturulabileceği ifade ediliyor.

Benzer kriterler ihracatçılar ve bazı meslek grupları için zaten uygulanıyor.

Bankavitrini Analizi

Kamu yönetimi, yeşil pasaportu yıllar içinde yalnızca kamu görevlilerine özgü bir ayrıcalık olmaktan çıkarıp belirli ekonomik ve mesleki katkı sağlayan grupları da kapsayacak şekilde genişletmeye başladı.

Mühendisler, mimarlar, diş hekimleri, veteriner hekimler ve avukatlar için peş peşe teklifler hazırlanırken; Türkiye ekonomisinin finansmanını sağlayan bankacılık sektörünün bu tartışmaların dışında kalması dikkat çekiyor.

Özellikle kamu bankalarında görev yapan ve kamu adına uluslararası finansal ilişkileri yöneten profesyoneller açısından da bu durum “eşitlik” tartışmasını beraberinde getiriyor.

Bankacılara yeşil pasaport verilmesi, yalnızca bir seyahat kolaylığı değil; Türkiye’nin finans sektörünün uluslararası rekabet gücünü artırabilecek, finans diplomasisini destekleyebilecek ve sektör çalışanlarına verilen kurumsal değerin bir göstergesi olarak da değerlendirilebilir.

Bu nedenle önümüzdeki dönemde TBMM gündemine bankacılık sektörü için de benzer bir kanun teklifinin gelip gelmeyeceği, finans çevrelerinin yakından takip edeceği başlıklardan biri olmaya aday görünüyor.

Görüntülenme: 69389

Okumaya devam et

BANKA HABERLERİ

Yurt Dışı Eğitim mağdurları: Chargeback ile Para İadesi Alabilir

Yurt Dışındaki Okula Kayıt Yaptırıp Eğitim Alamayan Öğrenciler Dikkat! Kredi Kartıyla Ödenen Eğitim Ücretleri Geri Alınabilir mi?

Yayınlanma:

4 gün önce

18/07/2026

Yazan:

Erol Taşdelen

Alınmayan Hizmet İçin Chargeback (Ters İbraz) Hakkı Gündemde

Son dönemde özellikle dil okulları, yaz okulları, üniversite hazırlık programları ve özel eğitim kurumlarına kayıt yaptıran çok sayıda Türk öğrenci ve veli; vize reddi, okulun kapanması, programın iptal edilmesi, eğitimin başlamaması veya vaat edilen hizmetin sunulmaması gibi nedenlerle önemli mağduriyetler yaşamaya başladı.

Bu mağduriyetlerin önemli bir bölümünde ödemeler kredi kartı ile gerçekleştirildi.

Oysa birçok tüketicinin bilmediği önemli bir hak bulunuyor: Kredi kartıyla ödenen ancak karşılığında hizmet alınamayan eğitim ücretleri için bankaya “Chargeback (Ters İbraz / Harcama İtirazı)” başvurusu yapılabiliyor.

Bankacılık sektörü açısından bu süreç oldukça teknik olmakla birlikte, uluslararası kart kuruluşlarının kuralları tüketicilere önemli korumalar sağlıyor.

Bankaya Başvurmak İlk Adım

Öncelikle unutulmaması gereken konu şudur: Burada dava açılması ilk aşama değildir.

İlk yapılması gereken işlem; Ödemeyi yapılan kredi kartını çıkaran bankaya harcama itirazında bulunmaktır.

Bu işlem bankacılık sektöründe;

Chargeback
Ters İbraz
Harcama İtirazı
Dispute

olarak adlandırılır.

Chargeback Nedir?

Chargeback; Kart sahibinin; “Ben bu hizmeti alamadım” veya “Satıcı sözleşmedeki yükümlülüğünü yerine getirmedi” iddiasıyla bankasından yaptığı resmi geri ödeme talebidir.

Burada dikkat edilmesi gereken konu; Bu hak yalnızca dolandırıcılık işlemleri için değildir.

Aynı zamanda;

hizmet verilmemesi
eksik hizmet
iptal edilen organizasyon
kapanan okul
hiç başlamayan eğitim

gibi durumlarda da kullanılabilir.

Eğitim Hizmeti İçin de Geçerlidir

Visa ve Mastercard kurallarına göre; “Hizmet sunulmaması” chargeback sebeplerinden biridir.

Bu nedenle;

yurtdışı dil okulu
üniversite
yaz okulu
eğitim danışmanlığı
sertifika programı

gibi eğitim hizmetleri de kapsam içine girebilir.

Hangi Durumlarda Para Geri Alınabilir?

En sık karşılaşılan örnekler şunlar:

1- Okul hiç açılmadı

Ödeme yapıldı.

Ancak okul faaliyet göstermedi.

2- Eğitim başlamadı

Kayıt yapıldı.

Ancak eğitim verilmedi.

3- Vize reddi sonrası okul ücret iadesi yapmadı

Bazı sözleşmelerde; Vize reddinde ücret iadesi yazmasına rağmen ödeme yapılmayabiliyor.

4- Okul iflas etti

Faaliyet durduğu için hizmet alınamadı.

5- Danışman firma ortadan kayboldu

Ödeme alınmasına rağmen okul kaydı yapılmadı.

6- Eğitim çevrimiçine çevrildi

Yüz yüze eğitim vaat edilmesine rağmen tamamen farklı hizmet sunuldu.

7- Eğitim iptal edildi

Program hiç başlamadı.

Banka Süreci Nasıl İşliyor?

Süreç genel olarak şu şekilde ilerliyor.

1. Kart sahibi bankaya başvuruyor.

Belgelerini sunuyor.

↓

2. Banka inceleme yapıyor.

↓

3. Kart kuruluşuna (Visa/Mastercard) başvuruyor.

↓

4. İşlem iş yerine iletiliyor.

↓

5. İş yeri savunma yapıyor.

↓

6. Haklı bulunursa ücret karta iade ediliyor.

Bankaya Hangi Belgeler Verilmeli?

Ne kadar güçlü belge sunulursa başarı ihtimali de o kadar yükseliyor.

Örneğin;

ödeme dekontu
kredi kartı ekstresi
okul sözleşmesi
kayıt belgesi
kabul mektubu
e-postalar
okulun iptal yazısı
vize reddi
hizmet verilmediğine ilişkin belgeler
danışman firma yazışmaları
ücret iadesinin reddedildiğini gösteren cevaplar

başvuru dosyasına eklenebilir.

Süre Sınırı Var mı?

Evet.

Chargeback işlemlerinde süre önemlidir.

Kart kuruluşlarının kurallarına göre başvuru süreleri işlem türüne göre değişebilmekle birlikte, hizmetin verilmesi gereken tarihten itibaren belirli süreler içinde itiraz edilmesi gerekir.

Bu nedenle mağduriyet oluşur oluşmaz bankaya başvurmak önem taşır.

Gecikme, hak kaybına yol açabilir.

Banka Başvuruyu Reddederse Ne Olur?

Her ret kararı kesin değildir.

Tüketici;

ek belge sunabilir,
yeniden değerlendirme talep edebilir,
tüketici hakem heyeti veya mahkemeye başvurabilir (uyuşmazlığın niteliğine göre),
gerekirse uluslararası kart kuralları kapsamında bankanın süreci nasıl yürüttüğünü sorgulayabilir.

Havale ile Ödeyenler Aynı Hakka Sahip mi?

Hayır.

Burada önemli fark oluşuyor.

Kredi kartı

Chargeback uygulanabilir.

Havale

Chargeback mekanizması yoktur.

Bu durumda;

sözleşme hükümleri,
hukuk davaları,
icra yolları

ön plana çıkmaktadır.

Dolayısıyla kredi kartıyla ödeme yapanlar önemli bir avantaja sahip olabiliyor.

Yurt Dışı Eğitim Sektöründe Yeni Risk

Son yıllarda;

artan döviz kuru,
bazı eğitim kurumlarının mali sorunları,
vize süreçlerinin uzaması,
öğrenci sayılarındaki dalgalanma

nedeniyle uluslararası eğitim sektöründe iptal edilen program sayısı da arttı.

Özellikle pandemi sonrası birçok ülkede eğitim modeli değişirken, bazı okullar hibrit veya çevrimiçi modele geçti.

Bu durum da yeni uyuşmazlıkların ortaya çıkmasına neden oldu.

Bankalar Açısından Risk

Chargeback sayısındaki artış; bankalar açısından da operasyonel yük oluşturuyor.

İhraççı banka; müşterisini korurken, iş yeri bankası (Acquirer) ise satıcıyı temsil ediyor.

Dolayısıyla;

belge incelemeleri
uluslararası kart kuralları
zaman yönetimi
hukuki değerlendirmeler

önem kazanıyor.

Eğitim Kurumları Açısından Sonuç

Chargeback oranı yükselen kurumlar;

daha yüksek komisyon ödeyebilir,
riskli iş yeri olarak sınıflandırılabilir,
ödeme alma kabiliyetini kaybedebilir,
kart kabul sözleşmeleri sona erebilir.

Bu nedenle eğitim kurumlarının sözleşme hükümlerine uygun davranmaları ve iptal/iade süreçlerini şeffaf yürütmeleri kritik önem taşıyor.

Uzmanlar Ne Öneriyor?

Uzmanlar, yurt dışı eğitim hizmeti satın almadan önce şu noktalara dikkat edilmesini öneriyor:

Sözleşmede iade koşullarını ayrıntılı okuyun.
Vize reddi halinde uygulanacak prosedürü yazılı olarak teyit edin.
Ödemeleri mümkünse kredi kartıyla yapın.
Tüm yazışmaları saklayın.
Hizmet sunulmadığında beklemeden bankanıza harcama itirazında bulunun.
Başvurunuza mümkün olduğunca fazla belge ekleyin.

Bankacılık Sektörü Açısından Değerlendirme

Dijital ödemelerin hızla arttığı günümüzde kredi kartı yalnızca bir ödeme aracı değil, aynı zamanda tüketici açısından önemli bir koruma mekanizması sunuyor.

Uluslararası kart sistemlerinin geliştirdiği Chargeback (Ters İbraz) uygulaması, tüketicilerin hiç alamadıkları veya sözleşmeye uygun şekilde sunulmayan hizmetler nedeniyle mağdur olmalarını önlemeyi amaçlıyor.

Özellikle yurt dışı eğitim, turizm, havayolu, etkinlik organizasyonları ve dijital hizmetlerde bu mekanizma her geçen yıl daha fazla kullanılıyor.

Bankalar açısından ise bu süreç, hem müşteri memnuniyetini korumak hem de uluslararası kart kuruluşlarının kurallarına uyum sağlamak bakımından büyük önem taşıyor.

Özet

Yurt dışında eğitim almak amacıyla kayıt yaptıran ancak çeşitli nedenlerle eğitim hizmetinden yararlanamayan öğrenciler ve veliler için kredi kartıyla yapılan ödemelerde chargeback (ters ibraz) önemli bir hukuki ve finansal başvuru yolu olabilir. Ancak her olay kendi sözleşmesi, ödeme şekli ve hizmetin sunulmama nedenine göre ayrı değerlendirilir. Başvurunun güçlü belgelerle ve gecikmeden yapılması, sürecin başarı şansını artırır.

Not: Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Chargeback başvurularının kabulü; Visa ve Mastercard kuralları, kartı çıkaran bankanın incelemesi, iş yerinin savunması ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir. Her hizmetin otomatik olarak iade edileceği anlamına gelmez.

Erol TAŞDELEN – Ekonomist www.bankavitrini.com

Görüntülenme: 29795

Okumaya devam et