ŞİRKETLER

EGO İyi Liderliğin Düşmanıdır

Yayınlanma:

5 yıl önce

12/11/2021

Yazan:

Küresel bira ve içecek şirketi olan Carlsberg Group‘un CEO’su olarak ilk gününde, Cees ‘t Hart‘a asistanı tarafından bir anahtar kart verildi. Kart onu 20. kattaki köşe ofisine doğrudan çıkarsın diye. Asansörün diğer tüm katlara bağlantısı yoktu. Pencereleriyle ofisi, Kopenhag’ın nefes kesici bir manzarasını sunuyordu. Bunlar onun şirket içindeki gücü ve öneminden bahseden yeni pozisyonunun avantajlarıydı.

Cees sonraki iki ayı yeni sorumluluklarına alışarak geçirdi. Ancak bu iki ay boyunca, gün boyunca çok az insan gördüğünü fark etti. Asansör diğer katlarda durmadı ve yöneticilerin sadece seçilmiş bir grup Carlsberg çalışanları ile etkileşime girebildi. Alt katlardan ofise taşınma kararı verdi.

Değişiklikler sorulduğunda Cees, “İnsanlarla tanışmazsam, ne düşündüklerini öğrenemeyeceğim. Ve örgütün nabzını tutamazsam etkili bir şekilde liderlik yapamam.”

Bu hikaye, bir liderin üst düzey pozisyonlara sahip olmanın getirdiği dar görüşlülük riskinden kaçınmak için nasıl aktif olarak çalıştığının güzel bir örneğidir. Ve bu risk üst düzey liderler için gerçek bir sorundur. Kısacası, liderler ne kadar üst sıralarda yükselirse, şişirilmiş bir ego alma riski o kadar artar. Ve egoları ne kadar büyürse, kendilerini yalıtılmış bir balonun içinde bulma, meslektaşlarıyla, kültürle ve nihayetinde müşterileriyle temaslarını kaybetme riskiyle o kadar fazla karşı karşıya kalırlar. Bu dinamiği adım adım analiz edelim.

Unvanlar ile yükseldikçe daha fazla güç kazanıyoruz. Ve bununla birlikte, insanlar daha dikkatli dinleyerek, daha fazla anlaşarak ve şakalarımıza gülerek bizi memnun etmek istemeleri daha olasıdır. Bunların hepsi egoyu gıdıklıyor. Ve ego gıdıklandığında büyür. Eski İngiliz Dışişleri Bakanı ve bir nörolog olan David Owen ve Duke Üniversitesi’nde psikiyatri ve davranış bilimleri profesörü olan Jonathan Davidson, buna “ kibir sendromu ” diyorlar ve bunu “ güce sahip olma, özellikle de güç sahibi olma bozukluğu” olarak tanımlıyorlar bunu yıllardır düzenlenen ezici bir başarı ile ilişkilendirilmiştir.”

Kontrolsüz bir ego, bakış açımızı veya değerlerimizi çarpıtabilir. Asya’nın en büyük lüks perakendecisi olan The Lane Crawford Joyce Group‘un CEO’su ve başkanı Jennifer Woo‘nun sözleriyle, “Egomuzun servet, şöhret ve nüfuz arzusunu yönetmek her liderin başlıca sorumluluğudur.” Egonun daha fazla güç arzusunun pençesine düştüğümüzde kontrolü kaybederiz. Ego bizi manipülasyona açık hale getirir; görüş alanımızı daraltır ve davranışlarımızı bozar, çoğu zaman değerlerimize karşı hareket etmemize neden olur.

Egomuz, yanımızda taşıdığımız bir hedef gibidir. Ve herhangi bir hedef gibi, ne kadar büyükse, vurulmaya karşı o kadar savunmasızdır. Bu şekilde şişirilmiş bir ego, başkalarının bizden faydalanmasını kolaylaştırır. Egomuz olumlu ilgiye can attığı için bizi manipülasyona açık hale getirebilir. Bizi tahmin edilebilir kılıyor. İnsanlar bunu öğrendiğinde, egomuza oynayabilirler. Kendimizi büyük görme ihtiyacımızın kurbanı olduğumuzda, kendimize, çalışanlarımıza ve kuruluşumuza zarar verebilecek kararlar almaya yönlendiriliriz.

Şişirilmiş bir ego da davranışlarımızı bozar. Başarımızın tek mimarı olduğumuza inandığımızda, daha kaba, daha bencil olmaya ve başkalarının sözünü kesmeye daha meyilli oluyoruz. Bu, özellikle aksilikler ve eleştiriler karşısında geçerlidir. Bu şekilde şişirilmiş bir ego, hatalarımızdan ders almamızı engeller ve başarısızlıktan aldığımız zengin dersleri takdir etmeyi zorlaştıran bir savunma duvarı oluşturur.

Son olarak, şişirilmiş bir ego vizyonumuzu daraltır. Ego her zaman inanmak istediği şeyi doğrulayan bilgiyi arar. Temel olarak, büyük bir ego, güçlü bir onaylama yanlılığına sahip olmamızı sağlar. Bu nedenle, bakış açımızı kaybederiz ve sadece istediğimizi görüp duyduğumuz bir liderlik balonuna düşeriz. Sonuç olarak, liderlik ettiğimiz insanlarla, parçası olduğumuz kültürle ve nihayetinde müşterilerimiz ve paydaşlarımızla temasımızı kaybediyoruz.

Aşırı koruyucu veya şişirilmiş bir egodan kurtulmak ve liderlik balonundan kaçınmak önemli ve zorlu bir iştir. Özverili olmayı, düşünmeyi ve cesareti gerektirir. İşte size yardımcı olacak birkaç ipucu:

Rolünüzde size sunulan avantajları ve ayrıcalıkları göz önünde bulundurun. Bazıları işinizi etkili bir şekilde yapmanızı sağlar. Bu harika. Ancak bazıları, statünüzü, gücünüzü ve nihayetinde egonuzu teşvik etmek için sadece avantajlardır. Hangi ayrıcalıklarınızdan vazgeçebileceğinizi düşünün. Ayrılmış park yeri veya Cees ‘t Hart’ın durumunda olduğu gibi asansör için özel bir geçiş olabilir.
Egonuzu beslemeyecek insanları destekleyin, geliştirin ve onlarla birlikte çalışın. Konuşacak özgüvene sahip akıllı insanları işe alın.
Alçakgönüllülük ve minnettarlık, özverili olmanın temel taşlarıdır. Her günün sonunda, o gün başarılı olmanızın bir parçası olan tüm insanları yansıtmak için biraz zaman ayırmayı alışkanlık haline getirin. Bu, başarınızın tek nedeninin siz olmadığınızı görerek doğal bir alçakgönüllülük duygusu geliştirmenize yardımcı olur. Ve bu insanlara aktif olarak bir şükran mesajı göndererek yansımayı sonlandırın.

Başarıyla gelen şişirilmiş ego – daha büyük maaş, daha iyi ofis, kolay kahkahalar – çoğu zaman lider olmanın sonsuz cevabını bulmuş gibi hissetmemize neden olur. Ama gerçek şu ki, yapmadık. Liderlik insanlarla ilgilidir ve insanlar her gün değişir. İnsanlara liderlik etmenin evrensel anahtarını bulduğumuza inanırsak, onu kaybettik demektir. Egomuzun ne gördüğümüzü, ne duyduğumuzu ve neye inandığımızı belirlemesine izin verirsek, geçmişteki başarımızın gelecekteki başarımıza zarar vermesine izin vermiş oluruz.

Harvard Business Publishing

Görüntülenme: 2711

İlgili Etiketler:EGO

Çanakkale Köprüsü için verilen 29 milyar lira geçiş garantisi: Bu paraya kaç köprü yapılır?

Çalışan Bağlılığını Artırmada Etkili 5 Yöntem

Okumaya devam et

GÜNCEL

İstanbul Finans Merkezi için tarihi teşvik paketi yayımlandı

Yayınlanma:

3 saat önce

04/06/2026

Yazan:

BankaVitrini

4 Haziran 2026 tarihli yeni vergi ve yatırım düzenlemeleri ne getiriyor?

Resmî Gazete’de yayımlanan 7582 sayılı “Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”, vergi, yatırım, üretim, yurt dışı gelirler ve kamu alacaklarının tahsili alanlarında önemli değişiklikler içeriyor. Özellikle üretici firmalar, yabancı yatırımcılar, yurt dışından Türkiye’ye dönen yüksek gelir grupları ve vergi mükellefleri açısından dikkat çekici düzenlemeler bulunuyor.

1. Kamu borçlarında taksit süresi iki katına çıktı

6183 sayılı Kanun’da yapılan değişiklikle kamu borçlarının tecil süresi 36 aydan 72 aya çıkarıldı. Ayrıca bazı işlemlerdeki limit 50 bin TL’den 1 milyon TL’ye yükseltildi.

Vatandaş ve firmaya etkisi

Vergi ve SGK borcu olan şirketlerin ödeme yükü hafifleyecek.
Nakit akışı bozulan KOBİ’ler daha uzun vadede borçlarını yapılandırabilecek.
Tahsilat baskısı kısa vadede azalırken devletin tahsilat süresi uzayacak.

2. Yurt dışından Türkiye’ye dönenlere 20 yıl vergi avantajı

Gelir Vergisi Kanunu’na eklenen yeni düzenleme ile son 3 yılda Türkiye’de vergi mükellefi olmayan kişilerin yurt dışından elde ettikleri gelirler 20 yıl boyunca gelir vergisinden istisna tutulabilecek.

Kimleri ilgilendiriyor?

Yurt dışında çalışan profesyoneller
Yazılımcılar
Fon yöneticileri
Girişimciler
Uluslararası danışmanlar

Etkisi

Türkiye, yüksek gelirli ve nitelikli insanları çekmek için vergi rekabetine giriyor. Özellikle Dubai, Londra ve Singapur’da yaşayan Türklerin dönüşünü teşvik etmeyi amaçlıyor.

3. “Nitelikli Hizmet Merkezi” dönemi başlıyor

Kanunla ilk kez “Nitelikli Hizmet Merkezi” tanımı getirildi. Çok uluslu şirketlerin finans, muhasebe, veri analizi, risk yönetimi, insan kaynakları ve teknoloji operasyonlarını Türkiye’den yönetmelerine yönelik yeni teşvik sistemi kuruldu.

Şirketlere sağlanan avantajlar

Personel ücretlerinde gelir vergisi avantajı
Kurumlar vergisinde büyük indirimler
İstanbul Finans Merkezi ve belirli endüstri bölgelerinde daha güçlü teşvikler

Beklenen sonuç

Türkiye’nin;

bölgesel finans merkezi,
bölgesel muhasebe merkezi,
teknoloji ve veri merkezi

olma hedefi güçleniyor. Özellikle İstanbul Finans Merkezi’nin uluslararası şirket çekme kapasitesi artırılıyor.

4. Üretici şirketlere %12,5 kurumlar vergisi

Kanunun en dikkat çekici maddelerinden biri üretim ve tarım şirketlerine yönelik.

Sanayi sicil belgesine sahip ve fiilen üretim yapan şirketlerin üretim kazançları için kurumlar vergisi oranı %12,5 olarak uygulanacak.

Kim kazanıyor?

İmalat sanayi
Organize sanayi bölgelerindeki üreticiler
Tarımsal üretim şirketleri

Etkisi

Bu düzenleme özellikle krediye erişimde zorlanan reel sektör için önemli bir vergi desteği niteliğinde.

Bankavitrini açısından bakıldığında bu düzenleme:

üretim yatırımlarını artırabilir,
kayıtlı üretimi teşvik edebilir,
sanayi şirketlerinin özkaynak birikimini güçlendirebilir.

Ancak finansman maliyetleri yüksek kaldığı sürece tek başına yeterli olmayabilir.

5. Yurt dışı ticarete dev vergi avantajı

Yurt dışından alınan malın Türkiye’ye gelmeden başka ülkeye satılmasından elde edilen kazançların %95’i kurumlar vergisi matrahından indirilebilecek. Bazı bölgelerde bu oran %100’e kadar çıkabilecek.

Sonuç

Türkiye’nin:

ticaret merkezi,
tedarik zinciri merkezi,
bölgesel lojistik üs

olma hedefi destekleniyor.

6. Yeni “Varlık Barışı” geliyor

31 Temmuz 2027’ye kadar yurt dışındaki para, altın, döviz ve menkul kıymetlerin Türkiye’ye getirilmesine imkan tanıyan yeni bir varlık barışı düzenlemesi getiriliyor.

Dikkat çeken nokta

Normal vergi oranı %5.

Ancak;

5 yıl tutulursa %0
4 yıl tutulursa %1
3 yıl tutulursa %2
2 yıl tutulursa %3
1 yıl tutulursa %4

olarak uygulanabilecek.

Ekonomiye etkisi

Hazine’nin amacı:

Döviz girişini artırmak,
Finansal sisteme kaynak çekmek,
Yastık altı ve yurt dışındaki varlıkları kayıt altına almak.

Bankavitrini yorumu

Bu kanun, ilk bakışta bir “vergi kanunu” gibi görünse de aslında üç stratejik hedef taşıyor:

1. Üretimi teşvik etmek

%12,5 kurumlar vergisi bunun en somut göstergesi.

2. Yabancı sermayeyi çekmek

Nitelikli hizmet merkezleri ve İstanbul Finans Merkezi teşvikleri bu amaçla getirildi.

3. Döviz girişini artırmak

Varlık barışı ve yurt dışı gelir istisnaları bu hedefe hizmet ediyor.

Ancak düzenlemenin başarısı sadece vergi avantajlarına değil;

hukuk güvenliğine,
finansmana erişime,
kur istikrarına,
yatırım ortamına

bağlı olacak.

Aksi halde vergi teşvikleri tek başına beklenen yatırım ve üretim artışını sağlayamayabilir. Buna karşın özellikle üretici firmalar, ihracatçılar ve uluslararası hizmet şirketleri açısından son yılların en önemli teşvik paketlerinden biri olduğu söylenebilir.

Önerilen başlıklar:

Vergide yeni dönem: Kim kazanacak, kim kaybedecek?
Üreticiye %12,5 vergi müjdesi: Sanayi için yeni fırsat
Türkiye vergi rekabetine giriyor: Yurt dışındaki Türkler geri döner mi?
Varlık barışı geri döndü: Döviz girişinde yeni hamle
İstanbul Finans Merkezi için tarihi teşvik paketi yayımlandı

Kaynak: 4 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7582 sayılı Kanun.

Görüntülenme: 9642

Okumaya devam et

GÜNCEL

Kredi tahsisinde asıl risk: Üreten firmayı yalnız bırakmak

Yayınlanma:

4 saat önce

04/06/2026

Yazan:

BankaVitrini

Borsada işlem gören firmaların dahi finansmana erişimde zorlandığı bir dönemde, şirketlerin kredi taleplerinde alışılmışın dışında sorularla karşılaşması; destek yerine köstek olunması kime ne kazandıracak?

İyi günlerde peşinden koşulan firmaların, zor zamanlarında da yanında olmak gerekir. Çünkü bankacılığın asli görevi yalnızca “riski reddetmek” değil; doğru analizle, doğru teminatla ve doğru nakit akışı kurgusuyla firmaların üretmeye devam etmesini sağlamaktır.

Bugün bazı bankalarda, klimalı odalarda oturup “red”, “olmaz”, “uygun değil” diyerek parayı batırmadığını düşünen bir anlayışın öne çıktığını görüyoruz. Oysa firmayı tanımadan, hikâyesini bilmeden, talep edilen finansman sonrası oluşacak nakit akışını analiz etmeden; beş ay önceki mali verilerle bugünün şirketini değerlendirmek sağlıklı bir tahsis politikası olamaz.

Limit açmadığınız bir firma, müşteri çeklerini factoring yoluyla nakde çevirdi diye “factoring riski var” denilerek uzak duruluyorsa, şu soru sorulmalıdır: O halde neden o firmaya çek karşılığı banka limiti açılmadı?

Daha da çelişkili olanı, kendi factoring şirketi bulunan bankaların bile “factoring riski var” gerekçesiyle kredi taleplerine mesafeli durmasıdır. Madem factoring bazılarına göre bu kadar sakıncalı görülüyor, o zaman bankaların neden factoring şirketleri var?

Unutulmamalıdır ki müşteri olmadan bankacılık sistemi bir hiçtir. Bankaların ihtiyacı; batan, iflas eden, üretimden kopan müşteriler değil; çalışan, üreten, istihdam sağlayan ve ayakta kalan müşterilerdir.

Buradan tüm bankaların kredi tahsis yöneticilerine sevgi ve saygılarımı sunuyor; bu dönemde bakış açısının yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini düşünüyorum.

Çünkü bugün firmaya kapatılan her kredi kapısı, yarın ekonomide kapanan bir üretim kapısına dönüşebilir.

Bayram KOÇSOY – Emekli Banka Müdürü

Görüntülenme: 21699

Okumaya devam et

BORSA

SASA yatırımcısı neden öfkeli? PDT dönüşümü ve İbrahim M. Turhan tartışması

Yayınlanma:

15 saat önce

03/06/2026

Yazan:

BankaVitrini

Borç sermayeye dönüştü, tartışma büyüdü

SASA Polyester’in 3 Haziran 2026 tarihinde açıkladığı Paya Dönüştürülebilir Tahvil (PDT) dönüşüm kararı, sermaye piyasalarında son dönemin en çok tartışılan işlemlerinden biri haline geldi. Şirket açısından bilançoyu güçlendiren bu adım, hisse yatırımcıları açısından ise “pay sulanması”, “değer kaybı” ve “güven erozyonu” tartışmalarını beraberinde getirdi.

Özellikle SASA Yönetim Kurulu Üyesi İbrahim M. Turhan’ın geçmiş dönemde yaptığı açıklamalar nedeniyle yatırımcı tepkilerinin önemli bölümü şahsında toplandı.

Peki SASA ne yaptı, kim kazandı, kim kaybetti?

SASA ne yaptı?

Şirketin açıklamasına göre;

Yurt dışında ihraç edilen PDT sahipleri dönüşüm haklarını kullandı.
37,3 milyon Euro nominal değerli tahvil hisseye dönüştürüldü.
Bunun karşılığında yeni paylar ihraç edildi.
Mevcut ortakların rüçhan hakları tamamen kısıtlandı.
Şirket sermayesi yaklaşık 785 milyon TL artırıldı.

Teknik olarak bakıldığında şirketin borcu azaldı ve özkaynakları güçlendi. Finansal açıdan değerlendirildiğinde bu işlem, borcun sermayeye dönüştürülmesi nedeniyle şirket bilançosunu rahatlatan bir yapı oluşturdu.

Şirket açısından olumlu sonuçlar

PDT dönüşümü sonrasında SASA’nın elde ettiği avantajlar şöyle sıralanabilir:

1. Döviz borcu azaldı

Tahvil yükümlülüğünün bir bölümü ortadan kalktı.

2. Finansal kaldıraç düştü

Borç/özkaynak dengesi iyileşti.

3. Faiz yükü azaldı

Gelecekteki finansman maliyetleri üzerinde olumlu etki oluştu.

4. Nakit çıkışı önlendi

Şirket tahvil geri ödemesi yapmak yerine hisse vererek yükümlülüğünü kapattı.

Yönetim perspektifinden bakıldığında bu işlem rasyonel ve bilanço güçlendirici bir finansman yöntemi olarak görülebilir.

Peki yatırımcı neden rahatsız oldu?

Sorunun cevabı “seyrelme etkisi” olarak adlandırılan süreçte yatıyor. Yeni hisseler üretildiğinde mevcut ortakların şirket içindeki pay oranı küçülür.

Buna sermaye piyasalarında “dilution” yani sulanma denilir.

Yatırımcıların itiraz ettiği temel nokta şu: Şirket borcunu azaltırken bunun maliyetinin önemli bir kısmı mevcut hissedarlara yansıtıldı.

Özellikle küçük yatırımcı açısından ortaya çıkan etkiler:

Hisse başına düşen şirket değeri geriledi.
Arz edilen pay miktarı arttı.
Satış baskısı oluştu.
Hisse fiyatı üzerinde aşağı yönlü baskı meydana geldi.
Portföy değerleri eridi.

Büyük tartışma: Tahvil yatırımcısı avantajlı mı oldu?

Piyasadaki eleştirilerin önemli bölümü bu noktada yoğunlaşıyor.

Tahvil yatırımcısı:

Önceden belirlenmiş şartlarla dönüşüm hakkı elde etti.
Belirli fiyat avantajına sahip oldu.
Hisseye dönüşüm sırasında daha korunaklı bir pozisyonda bulundu.

Borsa yatırımcısı ise:

Açık piyasadan hisse aldı.
Fiyat düşüşünün tüm riskini taşıdı.
Seyrelme etkisini doğrudan yaşadı.

Bu nedenle sosyal medyada sıkça dile getirilen görüşlerden biri şu oldu: “Şirket kurtarıldı ama küçük yatırımcı korunamadı.”

İbrahim M. Turhan neden hedef haline geldi?

Aslında kararın sahibi tek başına İbrahim M. Turhan değil. PDT ihracı ve dönüşüm süreçleri yönetim kurulu kararıyla ve SPK mevzuatı çerçevesinde yürütülüyor.

Ancak yatırımcı tepkilerinin önemli kısmı Turhan’a yöneldi. Çünkü İbrahim M. TUrhan aynı zamanda SASA Yönetim Kurulu Üyesi olması açıklamaları da yatırımcı o hassasiyet ile algıladı. Açıklamalar ile fiili duurm örtüşmeyip hisse değeri daha düşünce küçük yatırımcı dah afazla zarar etti; tartışmalar da bu noktada alevlendi.

Bunun birkaç nedeni bulunuyor.

1. Sürecin kamuoyundaki yüzü oldu

PDT mekanizmasını en fazla anlatan isimlerden biri İbrahim M. Turhan’dı.

2. Beklentiler ile sonuçlar uyuşmadı

Yatırımcılar açıklamalar sonrasında hisse üzerinde bu kadar güçlü bir baskı beklemiyordu.

3. Satış baskısı öngörülemedi

Piyasada oluşan fiyat hareketleri yatırımcıların hesaplarının ötesine geçti.

4. Güven sorunu oluştu

Hisse fiyatındaki sert düşüşler sonrasında yatırımcılar açıklamaların yeterince risk içermediğini düşünmeye başladı.

Yatırımcılar yanıltıldı mı?

Bu soru bugün en çok tartışılan konu.

Ancak hukuki açıdan bakıldığında;

“Yanıltma”, “manipülasyon”, “yanlış yönlendirme” gibi kavramların oluşabilmesi için SPK tarafından yapılacak inceleme ve hukuki süreçlerin sonuçlanması gerekir.

Bugün itibarıyla kamuoyuna açıklanmış herhangi bir SPK kararı veya yargı hükmü bulunmamaktadır.

Bu nedenle; “Yatırımcılar kesin olarak yanıltıldı” demek de, “Hiçbir sorun yaşanmadı” demek de mümkün değildir.

Ancak yatırımcı algısında ciddi bir güven kaybı oluştuğu açıktır.

Asıl sorun ne?

Bu olay aslında Türkiye sermaye piyasalarının kronik sorunlarından birini yeniden gündeme getirdi: Finansal mühendislik ile yatırımcı iletişimi arasındaki kopukluk.

Şirket yönetimleri bilanço açısından doğru kararlar alabilir.

Ancak bu kararların;