BANKA HABERLERİ

FED yumuşak inişi başarırken, Avrupa’nın işi çok zor

Yayınlanma:

3 yıl önce

15/09/2023

Yazan:

Avrupa Merkez Bankası dün sonuçlanan olağan PPK toplantısında beklentimize paralel faiz oranını 25 baz puan artırdı. Böylelikle mevduat faizi %4’e, politika faizi %4,5’e, borç verme faizi ise %4,75 seviyesine yükseltildi. Her ne kadar ECB Başkanı Lagarde, ihtiyaç duyulması hâlinde daha fazla faiz artırımına gidebilecekleri yönünde kapıyı aralık bırakırken, faiz oranlarının bir süre daha kısıtlayıcı seviyelerde kalması gerektiğinin de altını çizdi.

Euro bölgesinin tehdit eden durgunluk riski, art arda gelen 10. faiz artırımı ile faiz oranlarının rekor seviyelere yükselmesi, büyük ihtimalle bundan sonrası için artık frene basılma ihtimalinin arttığını düşündürüyor. Euro’yu paylaşan 20 ülkenin merkez bankası (ECB), enflasyon ve büyüme tahminlerini de değiştirdi. Enflasyonun önümüzdeki iki yıl içinde %2 hedefine doğru daha yavaş düşmesini beklerken ekonomik büyüme tahminlerini ise düşürdüğünün altını çizelim!

Avrupa’da fiyatlar hâlen daha hedef oranın iki katından fazla artma eğilimindeyken, yüksek borçlanma maliyetleri ve Çin’de yaşanan göreceli olarak sıkıntılı tablo, ekonomik aktiviteyi daha da zorlamaya başlayacağını düşünüyoruz. Bu ortamda ECB’nin faiz artırımlarında sona geldiğinin anlaşılması ardından Avrupa’nın 10 yıllık gösterge tahvil getirileri gerilerken, Avrupa hisseleri dün günü yükselişle tamamladı.

ECB faiz kararı kadar dün gözler ABD’de açıklanan üretici fiyatları ve perakende satışlar verisine de çevrildi. Üretici fiyatları tıpkı manşet TÜFE enflasyonu gibi beklentileri aşsa da, piyasalar buna pek de takılmadı. Neden mi? Elbette enflasyonun yükselmesinin arkasında arz kesintileri ile petrol fiyatları yatarken, çarşamba günü açıklanan çekirdek (kontrol edilebilir) enflasyonun gerilemesi piyasaları FED’in faiz artırımı ile işinin bittiğine ikna etti. Bu arada dün yine FED’in yakından takip ettiği perakende satışlar verisinin de beklentileri aşması (her ne kadar bu veride de petrol fiyatlarının ayak izi olsa da) resesyon korkularını bertaraf etti. Hûlasa, FED enflasyonla savaşırken, ekonomiyi de ‘yumuşak’ bir şekilde ya da daha basit bir anlatımla durgunluğa sürüklemeden yavaşlatmayı başardığı yönünde inanış piyasaların da yüzünü güldürdü.

ABD borsaları son 2 günde açıklanan kritik makro ekonomik verileri olumlu olarak karşılamasına paralel dün geceyi %1 civarında yükselişle tamamladı. Doların piyasa kuru olan DXY 105,3 seviyesine kadar yükselerek 9 haftadır kesintisiz yükselişini bir adım daha ileriye taşırken, bültenimizi yakından takip eden okurlarımızın haftalar önce ön plana çıkardığımız 105,3 teknik seviyesini anımsayacaktır. Dün olumlu verileri ardından doların değer kazanması ile DXY’de önemli teknik seviyenin test edilmesi sonrasında haftanın nasıl kapanacağına bakacağız. Doların değer kazanmaya devam etme ihtimalini dışlamıyoruz. 105,3 seviyesinin ötesine ilerlemeyi başarırsa, yeni hedefi 107,2 seviyesi olacaktır.

Doların elinin güçlendiği günde, para birimlerinin büyük bir kısmının da beklentimize paralel baskı altında kaldığını görüyoruz. EUR 1,06 seviyesine gerilerken, 1,30 seviyesinin üzerinden kısa pozisyona sahip olduğumuz GBPUSD paritesi 1,24 seviyesinin altını test ederek 1,2320 seviyesindeki hedefimize bir adım daha yaklaştı. Doların elinin kuvvetlenmesine paralel doların piyasa faizi olan 10 yıllık devlet tahvil getirisi %4,28 seviyesine hafif de olsa yükselirken, altının ons fiyatı önemli bir değişim göstermeden 1,910-1,920 dolar bandında salınmaya devam etti. Brent petrol dün 94,50 dolar ile yılın en yüksek seviyesine test ederken (küresel risk iştahı için olumsuz bir gelişme), Japon Yeni tehlikeli sularda yüzmeye devam ediyor! Büyük resimde, bir süre daha doların güçlü kalacağını akabinde ise ciddi mânâda değer kaybedeceğini öngörüyoruz.

TCMB verilerine göre 3 aya kadar TL mevduat faizi %40,87 seviyesine yükselirken, tüketici kredi faizi %60 seviyesine dayandı. Faiz grafiğinde tüm eğriler yukarıya doğru yönelmeye devam ediyor (bakınız grafik). TCMB’nin haftaya perşembe günü düzenleyeceği Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısına ilişkin ForeksTurkey tarafından düzenlenen anketin sonuçları da dün dikkatle takip edildi. 24 kurumun katıldığı anketin medyan beklentisi 500 baz puan faiz artırımına işaret ederken, en düşük faiz artış tahmini 250 baz puan en yüksek ise 650 baz puan olmuş. Para politikasında iletişimin ne kadar önemli olduğunun altını çizerek, PPK’nın haftaya 500 baz puan faiz artışına gideceğine bizler de ihtimal veriyoruz.

Türkiye cephesinde ise son günlerde hisse senedi piyasalarında egemen olan satıcılı seyir ardından dün ana endeks günü %1,3 yükselişle tamamlarken, bankacılık endeksi önemli bir değişim kaydetmedi. USDTRY kuru 27,00 seviyesinin kıyısına gelirken, CDS risk primi 388 puan seviyesinde yatay bir seyir izlemeye devam ediyor. 2 yıl vadeli gösterge faiz ise %28 seviyesinde.

Çin’de bu sabah açıklanan ve beklentileri aşan sanayi üretimi ve perakende satışlar verisi, Asya piyasalarına moral olmuş. Hatırlanacağı üzere dünyanın en büyük ikinci ekonomisinin deflasyona ve durgunluğa girdiği yönünde son veriler ve adeta kanayan bir yara hâline gelen emlak sektörü, dünyanın geriye kalan kısmının da tehdit ediyordu. Bu bağlamda, beklenenden iyi gelen Çin ekonomik verilerinin, dünyanın en büyük merkez bankalarının sıkılaştırma kampanyalarının sona yaklaştığı yönündeki beklentilerden gelen olumlu havayı artırmasının ardından, Asya hisse senetleri haftanın son iş gününde güçlü bir şekilde yükseldi. Gösterge endeks Tokyo borsası ve Hong Kong borsası %1,4 yükselirken, ABD borsalarının da vadeli işlemlerinde hâkim rengin yeşil olduğunu görüyoruz.

Mali piyasaları gündeminde bugün Türkiye cephesinde konut satışları, bütçe dengesi; dışarıda ise Rusya Merkez Bankası faiz kararı, ABD NY Fed imalat endeksi, sanayi üretimi, kapasite kullanımı ve Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi takip edilebilir. İyi bir haftasonu dilerim.

DXY

İlk hedefimiz olan 105,3 seviyesine geldik. Doların değer kazanmaya devam etme ihtimalini dışlamıyoruz. 105,3 seviyesinin ötesine ilerlemeyi başarırsa, yeni hedefi 107,2 seviyesi olacaktır.

TCMB Brüt Döviz ve Altın Rezervleri

8 Eylül ile biten haftada, brüt döviz rezervleri 0,5 milyar dolar artarken, altın rezervleri ise 0,5 milyar dolar azalmış. Böylelikle, brüt döviz ve altın rezervleri 120,6 milyar dolar ile önemli bir değişim kaydetmedi.

TCMB Swap hariç net rezervler

TCMB’nin swap ve hazine dövizleri hâriç rezervleri ise eksi 66,8 milyar dolar ile yatay bir seyir izledi.

TCMB net döviz pozisyonu günlük değişim

DTH

Yurtiçi yerleşiklerde gerçek kişilerin döviz mevduatları 1 milyar dolar gerilerken, tüzel kişilerin ise 0,5 milyar dolar artmış. Stok rakam 177,8 milyar dolar.

KKM

BDDK verisine göre KKM hacminde yaklaşık 16 milyar TL daralma gördük. Devlet katkısı da olduğu için reel rakamı tam olarak hesaplayamıyoruz. Lâkin, bilançonun TL tarafında artış olması, KKM’den çıkan paranın mevduata gittiğine işaret ediyor. TL mevduat faiz oranını da bir sonraki grafikten takip edebilirsiniz.

Fiili Faiz Oranları

Yön kuzeye!

İktisatbank

Görüntülenme: 5049

İlgili Etiketler:

Orta Vadeli Program: Makro-ekonomik çerçeve

Kuveyt Türk’ten okula dönüş kampanyası

Okumaya devam et

BANKA HABERLERİ

KGF Akbank Mobil’de

Akbank Genel Müdürü Kaan Gür, “Son yıllarda attığımız adımlarla da Akbank Mobil’i KOBİ’lerimizin günlük iş akışının doğal bir parçası haline getirdik ve birçok süreci uçtan uca dijitalleştirdik” dedi

Yayınlanma:

3 gün önce

20/07/2026

Yazan:

BankaVitrini

Kredi Garanti Fonu (KGF) ve Akbank, KGF kefaletli kredi başvurusunu dijital kanala taşıyan yeni işbirliğini imza töreniyle duyurdu.

İstanbul’da düzenlenen imza törenine, Akbank Genel Müdürü Kaan Gür ile KGF Genel Müdürü Hasan Basri Kurt katıldı.

Törende duyurulan işbirliğiyle KGF kefaletli kredi, uçtan uca dijital kanala taşındı. Akbank’ın Dijital KGF Kredisi sayesinde KOBİ’ler, daha önce yalnızca şubeden yürütülebilen KGF kefaletli kredi süreçlerini artık Akbank Mobil’den tamamlayabilecek.

Yeni uygulama, özellikle teminat desteğine ihtiyaç duyan KOBİ’lerin krediye hızlı ve uçtan uca dijital bir süreçle erişmesini sağlayarak önemli bir kolaylık sunuyor. Şahıs firmaları 2,2 milyon liraya, tüzel firmalarsa 5 milyon liraya kadar sunulan kredilerden 36 aya varan vade imkanıyla Akbank Mobil üzerinden yararlanabiliyor.

KGF kefaletli kredide dijital dönüşüm

Etkinlikte konuşan Akbank Genel Müdürü Gür, teknolojiyi, işletmelerinin hayatını kolaylaştırmak için kullandıklarını söyledi.

Gür, son yıllarda attıkları adımlarla Akbank Mobil’i KOBİ’lerin günlük iş akışının doğal bir parçası haline getirdiklerini ve birçok süreci uçtan uca dijitalleştirdiklerini dile getirdi.

İşbirliğiyle müşterilerinin Dijital KGF kredisine Akbank Mobil üzerinden dakikalar içinde ulaşabildiğine dikkati çeken Gür, böylece KGF kefaletli kredinin Türkiye’de ilk kez tamamen dijital bir süreçle sunulduğunu anlattı.

Gür, KGF’nin bu yenilikçi uygulamayı hayata geçirirken ilk işbirliğini Akbank ile gerçekleştirmesinden dolayı büyük bir mutluluk duyduklarının altını çizdi.

KGF Genel Müdürü Hasan Kurt da temel ödevlerinin KOBİ’lerin finansmana etkin erişimini sağlamak olduğunu söyledi.

Türkiye’nin istihdam ve büyümede bel kemiğini oluşturan işletmelerin hem yatırım hem de işletme sermaye ihtiyaçlarını karşılamak üzere bankalarla yoğun bir çalışma yürüttüklerini vurgulayan Kurt, uçtan uca dijital bir kefalet sürecini Akbank ve KGF işbirliği ile hayata geçirmenin mutluluğunu yaşadıklarını kaydetti.

Kurt, yoğun ve titiz bir çalışma sürecini birlikte yürüttüklerini ve bu sonucun ortaya çıktığını dile getirerek, karşılıklı güven ve profesyonel sorumluluk içinde yürüyen süreçte Akbank Genel Müdürü Gür’ün konunun her adımının takipçisi olduğunu sözlerine ekledi.

Görüntülenme: 20132

Okumaya devam et

BANKA HABERLERİ

Bankacılara da Yeşil Pasaport Verilsin

Yayınlanma:

4 gün önce

19/07/2026

Yazan:

Erol Taşdelen

Kamu Bankası Çalışanına Yok, Bazı Meslek Gruplarına Var… Tartışma Büyüyor

Türkiye’de yeşil pasaport (hususi damgalı pasaport) uzun yıllardır belirli kamu görevlileri ve bazı özel statülü meslek gruplarına tanınan önemli bir ayrıcalık olarak uygulanıyor. Son dönemde ise bu kapsamın genişletilmesine yönelik peş peşe kanun teklifleri TBMM’ye sunulurken; ülke ekonomisinin en stratejik sektörlerinden biri olan bankacılık sektörünün bu hakkın tamamen dışında bırakılması sektör içinde yeniden tartışılmaya başlandı. Meclis gündemine mühendislerden mimarlara, diş hekimlerinden veteriner hekimlere kadar birçok meslek grubu için yeşil pasaport teklifleri gelirken, yaklaşık 200 bini aşkın bankacıyı temsil eden sektör için bugüne kadar benzer bir düzenleme bulunmuyor.

Bankacılar neden bu talebi dile getiriyor?

Bankacılık artık yalnızca kredi kullandıran klasik bir sektör olmaktan çıktı.

Bugün bankacılar;

Uluslararası finans kuruluşlarıyla çalışıyor,
Avrupa ve ABD’deki regülasyonları takip ediyor,
Basel kriterleri,
AML/KYC,
FATF,
ESG,
Dijital bankacılık,
Yapay zeka,
Siber güvenlik,
SWIFT,
uluslararası ödeme sistemleri gibi konularda sürekli yurtdışı temasları yürütüyor.

Özellikle;

dış ticaret finansmanı,
proje finansmanı,
yatırım bankacılığı,
sendikasyon kredileri,
ihracat finansmanı,
fintech iş birlikleri

gibi alanlarda çalışan binlerce bankacı yıl içerisinde çok sayıda uluslararası seyahat gerçekleştirmek zorunda kalıyor.

Bankacılık sektörü temsilcilerine göre bu durum, yeşil pasaport talebinin temel gerekçelerinden biri haline geliyor.

Kamu bankalarında çalışanlar da alamıyor

İşin dikkat çeken yönlerinden biri ise;

Türkiye’nin en büyük kamu bankaları olan;

Ziraat Bankası
Halkbank
VakıfBank

çalışanlarının büyük bölümünün de yeşil pasaport hakkına sahip olmaması.

Sadece özelleştirme öncesi belirli statülerde görev yapan bazı eski personeller için geçmişten gelen özel hükümler bulunurken, günümüzde göreve başlayan kamu bankası çalışanları bu kapsamın dışında kalıyor.

Bu nedenle sektör içinde; “Kamu adına çalışan bankacıya bile yeşil pasaport verilmezken, farklı birçok meslek grubu için yeni teklifler hazırlanıyor” eleştirileri dile getiriliyor.

Kimler bugün Yeşil Pasaport alabiliyor?

Mevcut mevzuata göre başlıca gruplar şunlar:

Kamu kesimi

1., 2. ve 3. derece devlet memurları
Aynı derecedeki bazı sözleşmeli kamu görevlileri
Emekli olduktan sonra bu hakkı koruyan kamu görevlileri

Siyasi görevler

Eski milletvekilleri
Eski bakanlar

Yerel yönetimler

Büyükşehir belediye başkanları
İl ve ilçe belediye başkanları (görev süresince)

Devlet sporcuları

Uluslararası başarı kazanmış devlet sporcuları

İhracatçılar

Belirli ihracat hacmini sağlayan ihracatçı firmaların yetkilileri de belirli kontenjanlar dahilinde hususi damgalı pasaport alabiliyor.

TBMM’de hangi meslek grupları için teklifler var?

Son dönemde Meclis’e sunulan teklifler incelendiğinde kapsamın giderek genişletilmeye çalışıldığı görülüyor.

Mühendisler

En az 15 yıl kıdeme sahip TMMOB üyeleri için yeşil pasaport verilmesini öngören teklif İçişleri Komisyonu’nda bekliyor.

Mimarlar

Mühendislerle birlikte teklif kapsamında yer alıyor.

Diş Hekimleri

15 yıl kıdeme sahip diş hekimleri için teklif verildi.

Veteriner Hekimler

Aynı teklif içerisinde bulunuyor.

Avukatlar

Belirli kıdeme sahip avukatlara yönelik farklı kanun teklifleri de Meclis gündemine taşındı.

Bankacılar neden kapsam dışında?

Aslında bankacılık;

Türkiye’nin finansal istikrarını yöneten,
ihracatı finanse eden,
yatırımları organize eden,
dış finansmanı sağlayan,
uluslararası sermaye girişlerinde kritik rol oynayan

stratejik sektörlerden biri.

Bugün;

sendikasyon kredileri,
Eurobond işlemleri,
IFC,
EBRD,
Dünya Bankası,
Asya Altyapı Yatırım Bankası,
uluslararası yatırım fonları

ile sürekli temas halinde çalışan binlerce bankacı bulunuyor.

Buna rağmen sektör çalışanlarının hiçbirinin meslekleri nedeniyle yeşil pasaport hakkı bulunmuyor.

Dünyadaki uygulamalar ne gösteriyor?

Birçok ülkede pasaport ayrıcalıkları daha çok diplomatik statüye bağlı olarak veriliyor.

Ancak iş insanlarına ve stratejik sektör çalışanlarına;

hızlı vize,
uzun süreli çok girişli vizeler,
fast-track uygulamaları,
güvenilir yolcu programları

gibi kolaylıklar sağlanıyor.

Türkiye’de ise bu kolaylıkların önemli bölümü ihracatçılar için uygulanırken bankacılık sektörü aynı kapsamda değerlendirilmiyor.

Sektörün ekonomik büyüklüğü

Türk bankacılık sektörü;

yaklaşık 200 bin kişiye doğrudan istihdam sağlıyor,
Türkiye ekonomisinin finansmanını yürütüyor,
yüz milyarlarca dolarlık dış finansman işlemlerini organize ediyor,
ihracat finansmanının ana aktörü konumunda bulunuyor.

Bu nedenle sektör temsilcileri; “uluslararası rekabet gücü açısından bankacılara da belirli kriterlerle yeşil pasaport verilmesi gerektiğini” savunuyor.

Olası model ne olabilir?

Tüm bankacılara sınırsız bir hak yerine;

örneğin;

en az 15 yıl kıdeme sahip,
BDDK lisanslı bankalarda çalışan,
uluslararası işlemlerde görev yapan,
belirli unvan seviyesine ulaşmış

bankacılar için kademeli bir model oluşturulabileceği ifade ediliyor.

Benzer kriterler ihracatçılar ve bazı meslek grupları için zaten uygulanıyor.

Bankavitrini Analizi

Kamu yönetimi, yeşil pasaportu yıllar içinde yalnızca kamu görevlilerine özgü bir ayrıcalık olmaktan çıkarıp belirli ekonomik ve mesleki katkı sağlayan grupları da kapsayacak şekilde genişletmeye başladı.

Mühendisler, mimarlar, diş hekimleri, veteriner hekimler ve avukatlar için peş peşe teklifler hazırlanırken; Türkiye ekonomisinin finansmanını sağlayan bankacılık sektörünün bu tartışmaların dışında kalması dikkat çekiyor.

Özellikle kamu bankalarında görev yapan ve kamu adına uluslararası finansal ilişkileri yöneten profesyoneller açısından da bu durum “eşitlik” tartışmasını beraberinde getiriyor.

Bankacılara yeşil pasaport verilmesi, yalnızca bir seyahat kolaylığı değil; Türkiye’nin finans sektörünün uluslararası rekabet gücünü artırabilecek, finans diplomasisini destekleyebilecek ve sektör çalışanlarına verilen kurumsal değerin bir göstergesi olarak da değerlendirilebilir.

Bu nedenle önümüzdeki dönemde TBMM gündemine bankacılık sektörü için de benzer bir kanun teklifinin gelip gelmeyeceği, finans çevrelerinin yakından takip edeceği başlıklardan biri olmaya aday görünüyor.

Görüntülenme: 69553

Okumaya devam et

BANKA HABERLERİ

Yurt Dışı Eğitim mağdurları: Chargeback ile Para İadesi Alabilir

Yurt Dışındaki Okula Kayıt Yaptırıp Eğitim Alamayan Öğrenciler Dikkat! Kredi Kartıyla Ödenen Eğitim Ücretleri Geri Alınabilir mi?

Yayınlanma:

5 gün önce

18/07/2026

Yazan:

Erol Taşdelen

Alınmayan Hizmet İçin Chargeback (Ters İbraz) Hakkı Gündemde

Son dönemde özellikle dil okulları, yaz okulları, üniversite hazırlık programları ve özel eğitim kurumlarına kayıt yaptıran çok sayıda Türk öğrenci ve veli; vize reddi, okulun kapanması, programın iptal edilmesi, eğitimin başlamaması veya vaat edilen hizmetin sunulmaması gibi nedenlerle önemli mağduriyetler yaşamaya başladı.

Bu mağduriyetlerin önemli bir bölümünde ödemeler kredi kartı ile gerçekleştirildi.

Oysa birçok tüketicinin bilmediği önemli bir hak bulunuyor: Kredi kartıyla ödenen ancak karşılığında hizmet alınamayan eğitim ücretleri için bankaya “Chargeback (Ters İbraz / Harcama İtirazı)” başvurusu yapılabiliyor.

Bankacılık sektörü açısından bu süreç oldukça teknik olmakla birlikte, uluslararası kart kuruluşlarının kuralları tüketicilere önemli korumalar sağlıyor.

Bankaya Başvurmak İlk Adım

Öncelikle unutulmaması gereken konu şudur: Burada dava açılması ilk aşama değildir.

İlk yapılması gereken işlem; Ödemeyi yapılan kredi kartını çıkaran bankaya harcama itirazında bulunmaktır.

Bu işlem bankacılık sektöründe;

Chargeback
Ters İbraz
Harcama İtirazı
Dispute

olarak adlandırılır.

Chargeback Nedir?

Chargeback; Kart sahibinin; “Ben bu hizmeti alamadım” veya “Satıcı sözleşmedeki yükümlülüğünü yerine getirmedi” iddiasıyla bankasından yaptığı resmi geri ödeme talebidir.

Burada dikkat edilmesi gereken konu; Bu hak yalnızca dolandırıcılık işlemleri için değildir.

Aynı zamanda;

hizmet verilmemesi
eksik hizmet
iptal edilen organizasyon
kapanan okul
hiç başlamayan eğitim

gibi durumlarda da kullanılabilir.

Eğitim Hizmeti İçin de Geçerlidir

Visa ve Mastercard kurallarına göre; “Hizmet sunulmaması” chargeback sebeplerinden biridir.

Bu nedenle;

yurtdışı dil okulu
üniversite
yaz okulu
eğitim danışmanlığı
sertifika programı

gibi eğitim hizmetleri de kapsam içine girebilir.

Hangi Durumlarda Para Geri Alınabilir?

En sık karşılaşılan örnekler şunlar:

1- Okul hiç açılmadı

Ödeme yapıldı.

Ancak okul faaliyet göstermedi.

2- Eğitim başlamadı

Kayıt yapıldı.

Ancak eğitim verilmedi.

3- Vize reddi sonrası okul ücret iadesi yapmadı

Bazı sözleşmelerde; Vize reddinde ücret iadesi yazmasına rağmen ödeme yapılmayabiliyor.

4- Okul iflas etti

Faaliyet durduğu için hizmet alınamadı.

5- Danışman firma ortadan kayboldu

Ödeme alınmasına rağmen okul kaydı yapılmadı.

6- Eğitim çevrimiçine çevrildi

Yüz yüze eğitim vaat edilmesine rağmen tamamen farklı hizmet sunuldu.

7- Eğitim iptal edildi

Program hiç başlamadı.

Banka Süreci Nasıl İşliyor?

Süreç genel olarak şu şekilde ilerliyor.

1. Kart sahibi bankaya başvuruyor.

Belgelerini sunuyor.

↓

2. Banka inceleme yapıyor.

↓

3. Kart kuruluşuna (Visa/Mastercard) başvuruyor.

↓

4. İşlem iş yerine iletiliyor.

↓

5. İş yeri savunma yapıyor.

↓

6. Haklı bulunursa ücret karta iade ediliyor.

Bankaya Hangi Belgeler Verilmeli?

Ne kadar güçlü belge sunulursa başarı ihtimali de o kadar yükseliyor.

Örneğin;

ödeme dekontu
kredi kartı ekstresi
okul sözleşmesi
kayıt belgesi
kabul mektubu
e-postalar
okulun iptal yazısı
vize reddi
hizmet verilmediğine ilişkin belgeler
danışman firma yazışmaları
ücret iadesinin reddedildiğini gösteren cevaplar

başvuru dosyasına eklenebilir.

Süre Sınırı Var mı?

Evet.

Chargeback işlemlerinde süre önemlidir.

Kart kuruluşlarının kurallarına göre başvuru süreleri işlem türüne göre değişebilmekle birlikte, hizmetin verilmesi gereken tarihten itibaren belirli süreler içinde itiraz edilmesi gerekir.

Bu nedenle mağduriyet oluşur oluşmaz bankaya başvurmak önem taşır.

Gecikme, hak kaybına yol açabilir.

Banka Başvuruyu Reddederse Ne Olur?

Her ret kararı kesin değildir.

Tüketici;

ek belge sunabilir,
yeniden değerlendirme talep edebilir,
tüketici hakem heyeti veya mahkemeye başvurabilir (uyuşmazlığın niteliğine göre),
gerekirse uluslararası kart kuralları kapsamında bankanın süreci nasıl yürüttüğünü sorgulayabilir.

Havale ile Ödeyenler Aynı Hakka Sahip mi?

Hayır.

Burada önemli fark oluşuyor.

Kredi kartı

Chargeback uygulanabilir.

Havale

Chargeback mekanizması yoktur.

Bu durumda;

sözleşme hükümleri,
hukuk davaları,
icra yolları

ön plana çıkmaktadır.

Dolayısıyla kredi kartıyla ödeme yapanlar önemli bir avantaja sahip olabiliyor.

Yurt Dışı Eğitim Sektöründe Yeni Risk

Son yıllarda;

artan döviz kuru,
bazı eğitim kurumlarının mali sorunları,
vize süreçlerinin uzaması,
öğrenci sayılarındaki dalgalanma

nedeniyle uluslararası eğitim sektöründe iptal edilen program sayısı da arttı.

Özellikle pandemi sonrası birçok ülkede eğitim modeli değişirken, bazı okullar hibrit veya çevrimiçi modele geçti.

Bu durum da yeni uyuşmazlıkların ortaya çıkmasına neden oldu.

Bankalar Açısından Risk

Chargeback sayısındaki artış; bankalar açısından da operasyonel yük oluşturuyor.

İhraççı banka; müşterisini korurken, iş yeri bankası (Acquirer) ise satıcıyı temsil ediyor.

Dolayısıyla;

belge incelemeleri
uluslararası kart kuralları
zaman yönetimi
hukuki değerlendirmeler

önem kazanıyor.

Eğitim Kurumları Açısından Sonuç

Chargeback oranı yükselen kurumlar;

daha yüksek komisyon ödeyebilir,
riskli iş yeri olarak sınıflandırılabilir,
ödeme alma kabiliyetini kaybedebilir,
kart kabul sözleşmeleri sona erebilir.

Bu nedenle eğitim kurumlarının sözleşme hükümlerine uygun davranmaları ve iptal/iade süreçlerini şeffaf yürütmeleri kritik önem taşıyor.

Uzmanlar Ne Öneriyor?

Uzmanlar, yurt dışı eğitim hizmeti satın almadan önce şu noktalara dikkat edilmesini öneriyor:

Sözleşmede iade koşullarını ayrıntılı okuyun.
Vize reddi halinde uygulanacak prosedürü yazılı olarak teyit edin.
Ödemeleri mümkünse kredi kartıyla yapın.
Tüm yazışmaları saklayın.
Hizmet sunulmadığında beklemeden bankanıza harcama itirazında bulunun.
Başvurunuza mümkün olduğunca fazla belge ekleyin.

Bankacılık Sektörü Açısından Değerlendirme

Dijital ödemelerin hızla arttığı günümüzde kredi kartı yalnızca bir ödeme aracı değil, aynı zamanda tüketici açısından önemli bir koruma mekanizması sunuyor.

Uluslararası kart sistemlerinin geliştirdiği Chargeback (Ters İbraz) uygulaması, tüketicilerin hiç alamadıkları veya sözleşmeye uygun şekilde sunulmayan hizmetler nedeniyle mağdur olmalarını önlemeyi amaçlıyor.

Özellikle yurt dışı eğitim, turizm, havayolu, etkinlik organizasyonları ve dijital hizmetlerde bu mekanizma her geçen yıl daha fazla kullanılıyor.

Bankalar açısından ise bu süreç, hem müşteri memnuniyetini korumak hem de uluslararası kart kuruluşlarının kurallarına uyum sağlamak bakımından büyük önem taşıyor.

Özet

Yurt dışında eğitim almak amacıyla kayıt yaptıran ancak çeşitli nedenlerle eğitim hizmetinden yararlanamayan öğrenciler ve veliler için kredi kartıyla yapılan ödemelerde chargeback (ters ibraz) önemli bir hukuki ve finansal başvuru yolu olabilir. Ancak her olay kendi sözleşmesi, ödeme şekli ve hizmetin sunulmama nedenine göre ayrı değerlendirilir. Başvurunun güçlü belgelerle ve gecikmeden yapılması, sürecin başarı şansını artırır.

Not: Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Chargeback başvurularının kabulü; Visa ve Mastercard kuralları, kartı çıkaran bankanın incelemesi, iş yerinin savunması ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir. Her hizmetin otomatik olarak iade edileceği anlamına gelmez.

Erol TAŞDELEN – Ekonomist www.bankavitrini.com

Görüntülenme: 29953

Okumaya devam et