Ali Coşkun

FİRMALARIN KREDİ LİMİTLERİNE YASAL SINIRLAMALAR GETİRİLMELİ Mİ?

Yayınlanma:

11 ay önce

09/09/2025

Yazan:

Ülkemizde kredi veren kurumların başında bankalar geliyor. Bankaların kime, ne kadar kredi vereceği kanunla belirlenmiştir.

Örneğin, bir bankanın özkaynaklarının ne kadarını tek bir kişiye veya gruba tahsis edebileceği, hangi kredilerin “büyük kredi” sayılacağı hatta çalışanlarına ya da ilişkili oldukları şirketlere verilecek limitler bellidir.

Peki kredi kullanan taraf için böyle bir düzenleme var mı?

Bir şirketin maksimum ne kadar borçlanabileceğine dair bir yasa maddesi hiç gördünüz mü?

Bütün dünyada ekonomik sistemler; bireyleri, şirketleri ve devletleri aşırı borçlandırma üzerine kuruludur. Kaydi işlemlerle yaratılan kaynaklarla herkes borçlandırılır ve sisteme bağımlı hale getirilir.

Sonuçta “borç alan emir alır.”

Dünyada toplam borç, toplam kaynağın çok üzerinde seyretmektedir.

Ülkemizde bireysel sınırlamalar getirildi. Şahıs gelirlerinin 5 katını aşmayacak şekilde kredi kartı limiti kısıtlandı. Bu çok geç atılmış ama doğru bir adımdı. Çünkü finansal okuryazarlığı çok düşük bireyler, olmayan paralarını harcamaya teşvik edilmişti.

Şirketlerimiz için ise tablo çok daha vahimdir. Şirketlerimizde de “Kurumsal Finansal Okuryazarlık“ oldukça düşüktür.

Genel olarak Bilanço dengesi;

💣 %30 özkaynak – %70 yabancı kaynak şeklindedir.

Yani şirketlerin asıl patronu çoğu zaman firma sahipleri değil bankalardır. Bankalar, şirketlerin gayrı resmi ortağı durumdalar.

Bankalar kredi musluklarını tamamen kısarsa, şirketlerin en az %80’i ayakta kalamaz.

Şirketler fakir, patronlar zengindir.

Bankalar kimseye zorla para vermiyor denilebilir mi?

Binlerce bilanço – gelir tablosu incelemiş biri olarak Türkiye’de firmaların batma nedenlerinin başında aşırı kredi borçlanması geliyor.

O zaman soru şu:

Nasıl bankalara özkaynaklarına göre kredi kullandırım sınırı konuluyorsa, şirketlere de özkaynaklarına göre çatı bir kredi limiti getirilmelidir. Mesela firma özkaynaklarının en fazla 3 katı kadar kredi kullanabilir. Belli bir ciro ve aktif büyüklüğüne ulaşan firmalardan başlanılmalıdır.

Bir firmanın özkaynak büyüklüğüne göre üst kredi limiti ve bu limiti TCMB belirlemelidir.

Bu limiti şirket ister tek bir bankadan, isterse 10 bankadan kullanılsın ama toplamda çatı kredi limiti aşılmamalıdır.

Böylece şirket sahipleri de şirketten para çekmek yerine özkaynağı artırmaya teşvik edilir.

Şirketlerimiz sadece patron şirketi değildir;

🩸Sağladıkları istihdamla
🩸Ödedikleri vergilerle
🩸Getirdikleri ihracat bedelleriyle
🩸Gelecek nesillere bırakılacak iş imkanlarıyla

Milli değerlerdir.

Nasıl ki devlet vatandaşını finansal açıdan koruma altına alıyorsa, şirketleri de aşırı borç yükünden koruyacak mekanizmalar geliştirmelidir. Şirketlere konkordato aldırmak çözüm değildir.

Bir şirketin ayakta kalması sadece patronunun değil çalışanının, ailesinin ve ülkenin geleceğinin güvence altında olması demektir.

Bu yüzden şirketlerimizi korumak aslında ülkenin refahını korumaktır…

Ali COŞKUN-Finans Danışmanı
[email protected]

Görüntülenme: 8500

İlgili Etiketler:

ALTIN: Kitlesel bir hücûm, rekor üstüne rekor…

50 Yaş Kuşağı: Türkiye’nin Kayıp Fırsatlar Nesli

Okumaya devam et

Ali Coşkun

Şirketlerin de check-up’a ihtiyacı var: Ölçemediğiniz riski yönetemezsiniz

Yayınlanma:

4 hafta önce

28/06/2026

Yazan:

Ali Coşkun

Bir şirketin finansal check-up’ında mutlaka takip edilmesi gereken göstergeler

Kontrol Alanı	Ölçülmesi Gereken Gösterge	Sağlıklı Şirket Ne Gösterir?	Risk Sinyali
Likidite	Cari Oran	1,5 – 2 civarı	1’in altı nakit sıkışıklığı
	Asit-Test Oranı	1’in üzerinde	Stok olmadan borç ödeyememe
	Nakit Oranı	0,20 ve üzeri	Acil ödeme riski
Borçluluk	Borç / Özsermaye	Dengeli yapı	Sürekli artış
	Finansal Kaldıraç	Kontrol altında	Aşırı borç bağımlılığı
	Faiz Karşılama Oranı	3-5 kat ve üzeri	Faizleri bile ödeyememe riski
Faaliyet Verimliliği	Alacak Tahsil Süresi	Kısalıyor olmalı	Sürekli uzaması
	Stok Devir Hızı	Sektöre uygun	Stokların şişmesi
	Aktif Devir Hızı	Artış eğilimi	Varlıkların verimsiz kullanılması
Kârlılık	Brüt Kâr Marjı	Korunuyor	Sürekli düşüş
	Faaliyet Kâr Marjı	İstikrarlı	Operasyonların bozulması
	Net Kâr Marjı	Pozitif	Sürekli zarar
	Özsermaye Karlılığı (ROE)	Yüksek ve sürdürülebilir	Sermayenin verimsiz kullanımı
	Aktif Karlılığı (ROA)	Düzenli artış	Varlıkların gelir üretememesi
Nakit Akışı	Faaliyetlerden Nakit Akışı	Pozitif	Kâr var ama nakit yok
	Serbest Nakit Akışı	Pozitif	Sürekli finansman ihtiyacı
Büyüme	Ciro Artışı	Kontrollü büyüme	Kârsız büyüme
	EBITDA Büyümesi	Ciroyla uyumlu	Operasyonel bozulma
Risk	Döviz Pozisyonu	Yönetilebilir	Açık pozisyonun büyümesi
	Kısa Vadeli Borç Payı	Kontrol altında	Vade uyumsuzluğu
	Çalışma Sermayesi	Pozitif	Negatif çalışma sermayesi

Finansal check-up yalnızca muhasebe değildir

Kurumsal check-up sadece bilanço analiziyle sınırlı kalmamalıdır. Tıpkı bir insanın yalnızca tansiyonunun ölçülmesinin yeterli olmaması gibi, şirketlerin de bütünsel olarak değerlendirilmesi gerekir.

1. Finansal Sağlık

Likidite
Borçluluk
Kârlılık
Nakit akışı
Sermaye yeterliliği

2. Operasyonel Sağlık

Üretim verimliliği
Kapasite kullanım oranı
Fire oranları
Stok yönetimi
Tedarik zinciri

3. Ticari Sağlık

Müşteri yoğunlaşması
Bayi bağımlılığı
İhracat oranı
Sipariş devamlılığı
Tahsilat performansı

4. Kurumsal Sağlık

İç kontrol sistemi
Risk yönetimi
Kurumsal yönetim
Dijitalleşme seviyesi
İnsan kaynakları

5. Stratejik Sağlık

Rekabet gücü
Yeni ürün geliştirme
Ar-Ge
Yatırım geri dönüşü
Sürdürülebilir büyüme

Nasıl ki insanlar yılda en az bir kez sağlık kontrolünden geçiyorsa, şirketler de her üç ayda bir finansal check-up yaptırmalıdır. Çünkü krizler bir anda ortaya çıkmaz; finansal göstergeler aylar öncesinden alarm vermeye başlar. Önemli olan o alarmı zamanında görmek ve gerekli tedbirleri almaktır. Kurumsal başarı, sorunlar büyüdükten sonra çözüm üretmek değil; sorunlar ortaya çıkmadan önce onları teşhis edebilmektir.

Bu yaklaşım, yazınızı sadece bir köşe yazısı olmaktan çıkarıp CFO’lar, mali müşavirler ve şirket sahipleri için pratik bir “kurumsal finansal check-up rehberi” niteliğine taşıyacaktır.

Görüntülenme: 22039

Okumaya devam et

Ali Coşkun

TÜRKİYE’NİN SANAYİ GÜCÜ ANALİZİ

Yayınlanma:

3 ay önce

04/05/2026

Yazan:

Ali Coşkun

İstanbul’u bir dairenin merkezi alıp, yaklaşık 2000 km yarı çapında bir daire çizsek daire içine giren ülkeler içerisinde Almanya hariç sanayisi en dinamik ve esnek ülke Türkiye’ dir.

Gelin bir SWOT ANALİZİ YAPALIM

Türkiye’nin NET üstün olduğu alanlar:

1️⃣ Coğrafi ve lojistik üstünlük (game changer)

* Avrupa + Orta Doğu + Kuzey Afrika’ya aynı anda erişim

* “nearshoring” trendinde kritik konum

* Liman + kara + hava entegrasyonu

Bu açı Polonya/Çekya’da yok, Rusya’da ise yaptırımlar nedeniyle efektif değil.

2️⃣ Üretim esnekliği ve hız

* Küçük-orta ölçekli üretici ağı çok güçlü

* Siparişten teslimata hızlı dönüş

* Özellikle tekstil, otomotiv yan sanayi, beyaz eşyada ciddi avantaj

3️⃣ Sektörel çeşitlilik Türkiye:

* Otomotiv

* Beyaz eşya

* Tekstil

* Savunma

* Gıda

* Kimya

Rusya: Aşırı enerji ve ham madde bağımlı

Polonya / Çekya: AB’ye entegre ama daha dar üretim segmentleri

4️⃣ İç pazar gücü (underrated avantaj)

* 85 milyonluk dinamik tüketim

* Sanayiyi besleyen güçlü iç talep

* Kriz dönemlerinde tampon görevi

5️⃣ Gelişen savunma sanayi

* Yüksek katma değerli üretime geçiş sinyali

* İhracat potansiyeli artıyor

* Teknoloji tabanı genişliyor

Zayıf Noktalar

* Teknoloji yoğun üretimde Cek Cumhuriyeti ve Polanya bazı alanlarda önde

* Rusya ağır sanayi ve enerji ekipmanında hâlâ güçlü

* Türkiye’de:

* Finansman maliyeti yüksek

* Kur oynaklığı

* Verimlilik Almanya seviyesinde değil

Özetle Almanya hariç bölgede :

* En dengeli ve çok yönlü sanayi ülkesi → 🇹🇷 Türkiye

* En büyük hacimli ama tek boyutlu → 🇷🇺 Rusya

* En verimli ama ölçek sınırlı → 🇵🇱 Polonya & 🇨🇿 Çekya

* Italya → Teknoloji + katma değer + ihracat kalitesi ile önde.

En stratejik ve esnek konumlanmış sanayi ekonomisi Türkiye.

Avrupa’nın geleceği için de Türkiye önemli bir partner.

Tabi ki yapılması gereken çok ev ödevimiz olduğu da aşikar…

Onur ÇELİK

Görüntülenme: 16806

Okumaya devam et

Ali Coşkun

TİCARİ ALACAK SİGORTASI

Yayınlanma:

3 ay önce

16/04/2026

Yazan:

Ali Coşkun

Finansal yapı analiz edilirken en kritik kalemlerden biri ticari alacaklardır. Çünkü bilanço incelendiğinde ilk sorulan sorulardan biri, firmanın kısa vadeli borçlarını ödeme gücüdür. Bu gücün en önemli belirleyicilerinden biri ticari alacakların tahsil edilebilirliğidir.

Hazır değerlerden sonra en likit varlık kalemi olan ticari alacaklar, birçok sektörde toplam varlıkların %40’ını oluşturmaktadır.

Bu nedenle alacakların tahsilinde yaşanacak bir aksama, nakit akışını bozmakta, finansal dengeyi ciddi şekilde sarsmaktadır. Tahsil edilemeyen alacak, kâğıt üzerinde varlık gibi görünse de gerçekte bir risktir. Gerek yurt içi ekonomik koşullar gerekse küresel gelişmeler, firmaların ticari alacak kalitesinde bozulmalara neden olmuştur.

Vadeler uzamış, gecikmiş alacaklar artmış ve konkordato süreçleri birçok firmayı zincirleme şekilde etkilemiştir. Bir firmanın tahsil edemediği alacak, başka bir firmanın ödeyemediği borç anlamına gelmekte ve bu durum sistematik bir risk oluşturmaktadır.

Bu noktada firmaların alabileceği en önemli önlemlerden biri alacak sigortasıdır.

Alacak sigortası, vadeli satışlarından doğan tahsilat risklerini belirli şartlar dahilinde güvence altına alır.

Sigorta şirketleri; borçlu firmanın mali yapısını, sektördeki konumunu, geçmiş ödeme alışkanlıklarını ve genel risk profilini analiz ederek her bir alıcı için belirli bir kredi limiti tahsis eder.

Sigorta yaptıran firma, bu teminat karşılığında belirli bir prim ve tahsis ücreti öder. Risk seviyesi yüksek olan alıcılar için prim oranları yüksek olurken, finansal yapısı güçlü firmalarda bu oranlar daha düşük seviyelerdediir. Böylece firma, riskini ölçülebilir ve yönetilebilir hale getirir. Yurt dışı satışlarda alacak sigortası çok daha kritik bir hale gelmektedir.

Çünkü burada sadece alıcı firmanın riski değil aynı zamanda ülke riski de devreye girer.

Politik belirsizlikler, ekonomik dalgalanmalar ve döviz kuru hareketleri tahsilat sürecini doğrudan etkileyebilir.Bu nedenle ihracat yapan firmalar için alacak sigortası önemli bir güvence mekanizmasıdır.

Ancak alacak sigortasının etkin olabilmesi için poliçe şartlarına eksiksiz uyulması gerekmektedir. En sık karşılaşılan sorunlardan biri, gerekli belgelerin tam ve doğru şekilde düzenlenmemesidir.

Örneğin faturalarda vade tarihinin belirtilmemesi, mal veya hizmet teslimine ilişkin belgelerin eksik olması ya da gecikmiş alacakların zamanında sigorta şirketine bildirilmemesi durumunda hasar ödemesi alınamayabilir.

Sigorta kapsamında olmayan satışların da dikkatle takip edilmesi gerekir. Her alıcı için mutlaka sigorta limitinin tanımlanmış olması ve limit aşımı yapılmaması önemlidir. Aksi durumda firma, teminatsız risk almış olur.

Satış yapmak kadar, yapılan satışın tahsil edilmesi de kritik önemdedir. Alacak sigortası, firmalara sadece bir güvence sağlamakla kalmaz, aynı zamanda daha kontrollü büyüme imkânı sağlar.

Kârlı satış bilançoyu büyütür ancak tahsil edilen satış firmayı ayakta tutar.

Ali Çoşkun
bankavitrini.com