Güne yine yapay zekâ (AI) haberleri ile başlıyoruz. Sektörün ağır sikleti SK Hynix, rekor düzeyde kâr açıklamasına rağmen piyasanın yüksek beklentilerini karşılayamayınca hisseleri yaklaşık %10 değer kaybetti. Şirket, AI sunucularında kullanılan yüksek bant genişlikli bellek çiplerine yönelik talebin güçlü kalmaya devam ettiğini, büyük müşterilerle uzun vadeli tedarik anlaşmaları imzaladığını ve yatırım harcamalarını artıracağını açıklasa da, piyasalar artık güçlü sonuçlardan ziyade beklentinin ne kadar aşıldığına odaklanmayı tercih ediyor. Piyasa aktörlerinin rekor kâr açıklanmasına rağmen satışa yönelmesi, artık AI hisselerinde çıtanın ne kadar yükseldiğini açıkça gösteriyor.

SK Hynix’in beklentilerin altında kalan sonuçları, yapay zekâ temasına ilişkin soru işaretlerini daha da artırırken, satış baskısı kısa sürede Asya geneline yayıldı. AI çip üreticilerinde başlayan kâr realizasyonu teknoloji hisselerini aşağı çekerken, son dönemlerde volatilitesi Bitcoin’i de geçen Güney Kore borsası KOSPI dün %10,5 değer kaybetmesinin ardından bu sabah da bültenimizi yazdığımız erken saatlerde %12’nin üzerinde geriledi. Son 40 günde tepeden %44 gerileyen KOSPI teknik mânâda önemli bir gösterge olan 200 günlük ortalamasının altını test etmeye başladı. KOSPI’nin tahterevalli tarzında sergilediği performansın yanı sıra, gösterge endeks Tokyo borsası %3 gerileyerek son 9 haftanın en düşük seviyesine gelirken, Tayvan borsasında da satışların sertleştiğini (-%5) not edelim.

ABD borsaları dün geceyi ılımlı bir seyirle kapatarak bu akşam saat 21.00’de sonuçlanacak olağan Fed FOMC toplantısını beklerken, sabah saatlerinde vadeli işlemlerde çok şiddetli olmasa da kırmızı renk dikkatimizi çekiyor (Nasdaq vadelisi -%0,75). Fed’in yanı sıra bu akşam açıklanacak Microsoft ve Meta bilançoları da, yapay zekâ yatırımlarının hız kesip kesmediğini gösterecek kritik bir sınav olarak görülüyor. Geçtiğimiz hafta Alphabet ve Tesla bilançolarının ardından artan endişeler nedeniyle piyasalar artık güçlü büyümeden çok, bu büyümenin sürdürülebilirliğine odaklanmış durumda. AI hikâyesi artık ilk kez ciddi biçimde sorgulanıyor.

ABD ile İran arasında diplomasi umutlarının güçlenmesiyle geride bıraktığımız hafta Perşembe günü 102 dolar seviyesini test eden Brent cinsi ham petrolün varil fiyatı, dün 84 dolar seviyelerine kadar gerilemişti. Bu sabah Brent’in %4 yükselişle 87 dolar seviyelerine geldiğini görüyoruz. ABD ordusu, İran’ın Orta Doğu’daki ABD güçlerine yönelik balistik füze saldırısının hava savunma sistemleri tarafından başarıyla engellendiğini açıklarken, İran ise Ürdün’deki ABD üssünü hedef aldığını duyurdu. Ardından ABD ve Suudi Arabistan’ın Irak’ta İran destekli milis gruplarına yönelik ortak operasyon düzenlemesi, jeopolitik risk algısını yeniden yükseltti.

Bu gelişmelerin yanı sıra, ABD ham petrol stoklarının beklentilerin üzerinde azalması ve OPEC+ grubunun Ekim ayından itibaren üretim artışlarına üç ay ara verebileceği yönündeki haberlerin de etkili olduğunu düşünüyoruz. Jeopolitik tarafta her ne kadar temkinli iyimserlik korunsa da ABD Başkanı Trump, İran ile görüşmelerin olumlu seyrettiğini belirtse de, müzakerelerin sonuçsuz kalması durumunda yeniden askerî seçeneğin masada olduğunu da söyledi. İran ise bu açıklamaları doğrulamadı. Öte yandan, Umman’ın Hürmüz Boğazı’nda deniz trafiğini normalleştirmeye yönelik bir plan üzerinde çalıştığı haberleri de olumsuz ortamı kısmen de olsa sakinleştirebileceğini düşünüyoruz. Petrol piyasasında jeopolitik gelişmeler yön belirlemeye devam ederken, arz tarafına ilişkin her haber fiyatlarda sert dalgalanmaları da beraberinde getiriyor. Hatırlayacağınız üzere son günlerde mütemadiyen yüksek volatilitenin artık yeni normal olduğunu anlatmaya çalışıyoruz.

Enerji fiyatlarında yaşanan tahterevalli tarzı hareket hâliyle enflasyon endişelerini de canlı tutuyor. Bu tablonun gölgesinde piyasalar dün başlayan ve bu akşam sonuçlanacak Fed’in olağan FOMC toplantısı öncesinde temkinli duruşunu korumaya çalışıyor. Her ne kadar bu akşam için faiz oranlarının sabit bırakılması ana senaryo olmaya devam etse de, olası bir faiz artışı ihtimali de tamamen göz ardı edilmiyor. Bu bağlamda, Fed vadeli faiz kontratlarına göre, bu akşam 25 baz puan faiz artışına %31 ihtimal tanırken, yıl sonuna kadar ise 42 baz puan (neredeyse iki kez 25 baz puan) artırım fiyatlanıyor. Petrol fiyatlarında geçen haftaya nazaran yaşanan geri çekilme kısa vadede piyasalara nefes aldırsa da, jeopolitik gelişmeler nedeniyle enerji fiyatlarında görülen yüksek oynaklık ve bunun kontratlar üzerinden gecikmeli yansıması, enflasyon görünümüne ilişkin belirsizlikleri maalesef canlı tutuyor.

Fed’in karar metni ile Başkan Warsh’un 21.30’da başlayacak basın toplantısında vereceği mesajlar da bu akşam piyasalar açısından büyük bir merakla takip edilecektir. Dün de belirttiğimiz üzere, küresel finansal sistemi bir uçağa benzetirsek, kokpitte Fed başkanı Warsh oturuyor. Ancak yeni başkanın (pilotun) kredibilitesini tesis etmek adına şahin bir duruş sergileme isteği ile para politikasının bundan sonraki rotasına ilişkin belirsizlik, zaten kırılgan olan piyasa algısını daha da zorluyor. Daha basit bir anlatımla, uçağın rotasını bu aşamada kestiremediğimiz gibi, Warsh’un da şahin söylemleri piyasaları huzursuz ediyor. Biz şahin duruşu beklenti yönetiminin bir parçası olarak yorumlarken, devamının agresif bir faiz artırımı döngüsüne dönüşmeyeceğini düşünüyoruz. Faizlerin yükselmesi, 348 trilyon dolar küresel borcun servis edilmesini daha da güçleştireceği gibi, Başkan Trump’ın faizlerin düşürülmesine yönelik baskısını da göz ardı etmek kolay görünmüyor.

Bu sabah doların piyasa kuru (DXY) hafif de olsa gerileyerek 101,30 seviyelerinden işlem görürken, doların piyasa faizi olan 10 yıllık tahvil getirisi geçen hafta test ettiği %4,70 seviyelerine göre %4,61 seviyesine geri çekildi. Riskten kaçışın hızlandığı günlerde güvenli liman kimliğini unutan kıymetli metaller yatırımcısını mutlu etmekten uzak bir performans sergilemeye devam ediyor. Bu bağlamda, altının ons fiyatı hafta başı test ettiği 4,115 dolar seviyesinden bu sabah 4,020 dolar seviyelerine geri çekilirken, benzer bir şekilde 60 doların üzerini test eden gümüşün ons fiyatı da 57 dolar seviyesinin diplerinde işlem görüyor. Kripto cenahının amiral gemisi Bitcoin ise olumsuz havanın etkisiyle 64 bin dolar seviyesinin altına gerilediğini görüyoruz.

Çip sektörüne yönelik kaygılar tırmanırken, buna Fed’in faiz artırma ihtimalinin de eklenmesi küresel mali piyasaları âdeta diken üstünde tutuyor. Dün Türk mali piyasaları da yurt dışındaki temkinli havaya paralel limoni bir seyir izledi. USDTRY kuru, kamunun da desteğiyle, bir başka ifadeyle bebek adımlarıyla ve enflasyonun altında artmaya devam ederek reel anlamda değer kazanmaya devam ederken, bu sabah 43,39 seviyesine kadar yükseldi.

TCMB, talebi yavaşlatıp kredi kanallarını sıkılaştırarak ve liralaşma stratejisini güçlendirerek üzerine düşen görevi yerine getiriyor. Ancak bebek adımlarıyla ilerleyen kur politikasından nasıl ve hangi noktada çıkılacağı sorusunun cevabını biz de henüz bilmiyoruz. Seçim atmosferi giderek yaklaşırken, reel değerlenmeye dayalı mevcut kur stratejisinin seçimlere kadar korunacağını, sonrasında ise bebek adımlarının yerini daha uzun adımların alacağını düşünüyoruz. Eğer piyasa da benzer bir beklenti içindeyse, seçim öncesinde döviz talebinin artması yeni bir kırılganlık yaratabilir. Bu önemli başlığı ise başka bir gün daha enine boyuna değerlendireceğiz.

Türk hisse senetleri düşüşünü dün itibariyle dördüncü güne taşırken, son yedi haftanın da en düşük seviyesine indi. Her ne kadar endeks mühendisliği ana performansı zaman zaman gölgelse de, teknik bir bakış açısıyla BIST100 endeksinde 13,885 seviyesinin altında haftalık kapanışta dikkatli olmak gerektiğini hatırlatalım (bakınız grafik). CDS risk primi 241 baz puan seviyesine gerileyerek hafif de olsa toparlanırken, iki yıl vadeli gösterge tahvilin bileşik faizi ise petrol fiyatlarının da yardımıyla %41,41 seviyesine kadar geriledi. Türkiye’de Temmuz ayı resmî enflasyon rakamları Pazartesi günü açıklanacak. Anketlere göre aylık TÜFE artışının %1,87 olması beklenirken, bu sonuçla yıllık enflasyon %31,86’ya gelecek. TCMB’nin bir sonraki hamlesi için gözler çekirdek verilerde olacaktır.

Bültenimizi bitirmeden, biraz da bizim taraftan haber vereyim. Sizlerin de takip edeceği üzere Kıbrıs’ta diplomasi yeniden hareketlendi. BM Genel Sekreteri Guterres, 2017’den bu yana çıkmaza giren çözüm sürecini yeniden canlandırmak amacıyla adada Rum lider Nikos Hristodulidis ve KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile ayrı ayrı görüştü. Bugün iki lideri BM ara bölgesinde bir araya getirecek olan Guterres, ortak bir müzakere zemini ararken, tarafların çözüm modeli ve siyasi eşitlik konularındaki temel görüş ayrılıklarının ise devam ettiği görülüyor.

Benim dikkatimi çeken asıl nokta ise, henüz somut bir çözüm beklentisi oluşmamış olsa da, 2017 yılında İsviçre’nin Crans-Montana kentinde sonuçsuz kalan Kıbrıs Konferansı’nın ardından yaklaşık dokuz yıldır ilerleme kaydedilemeyen müzakere sürecinin yeniden gündeme taşınması oldu. Bu nedenle önümüzdeki haftalarda garantör ülkelerin de katılımıyla daha geniş formatlı bir toplantının düzenlenebileceği beklentisi canlılığını koruyor. Bununla birlikte, adadaki genel kanaat bu girişimin de önceki denemeler gibi kalıcı bir sonuç üretmekte zorlanacağı yönünde.

Borsa İstanbul 100 endeksi

Emre Değirmencioğlu

ABD’nin 13 gece üst üste sürdürdüğü İran’a yönelik hava saldırılarını ilk kez durdurmasının iyimserliğiyle haftaya başlıyoruz. ABD’nin çatışmayı daha fazla tırmandırmak istemediğine işaret eden bu gelişme bir tarafta diplomasiye yeniden alan açarken, diğer tarafta ise piyasalardaki fiyatlamanın ABD yönetimini endişelendirdiğini düşünüyoruz. Hatırlanacağı üzere Brent petrolün varil fiyatı geçen hafta yeniden 100 doların üzerine çıkarken, 10 yıllık gösterge ABD tahvil faizi de son 19 ayın zirvesini test etmişti.

Her ne kadar çatışmanın durması geçici bir sakinleşmeye işaret etse de, jeopolitik riskin farklı cephelere de yayıldığını unutmamak gerekiyor. Husilerin Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz kıyısındaki Aramco tesislerini hedef alması, Hürmüz Boğazı’nın ardından Kızıldeniz enerji koridorunun da tehdit altına girdiğini gösterdi. Babülmendep Boğazı, Kızıldeniz’i Hint Okyanusu’na bağlayan, Doğu Afrika ile Yemen arasında yer alan ve tehlikeli akıntıları ile tarih boyunca çok sayıda gemi kazasına sahne olduğu için Arapçada “Gözyaşı Kapısı” olarak anılıyor. Suudi Arabistan’ın Hürmüz Boğazı’nı bypass ederek Yanbu Limanı üzerinden gerçekleştirdiği petrol ihracatı için Babülmendep Boğazı kritik öneme sahip bir geçiş noktası olduğunu unutmayalım.

Öte yandan İran’ın Ukrayna’yı Hazar Denizi’nde bir ticari gemisine saldırmakla suçlaması, çatışmanın coğrafî olarak daha da genişlediğine işaret ediyor. Körfez cephesinde geçici bir duraksama görülse de savaşın Kızıldeniz ve Hazar’a yayılması, küresel enerji arzı ve deniz ticareti üzerindeki risk primini yüksek tutmaya devam ediyor. Trump’ın yaklaşan ara seçimleri artık daha az önemsemeye başladığını, özellikle de dinî lider Hamaney’in cenaze töreni ardından İran cephesinde şahin seslerin yükselmesi sonrası İran’ın da el yükselttiğini ve Hürmüz Boğazı üzerindeki baskısını koruyarak dünyanın enerji ve tedarik zincirini rahatsız etmeye devam edeceğini düşünüyoruz.

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, 17 yıl aradan sonra Şam’ı ziyaret eden ilk görevdeki BM Genel Sekreteri oldu. Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed el-Şara ile görüşen Guterres, ülkenin yeniden inşası için uluslararası desteğin artırılması gerektiğini vurgularken, ziyaret Suriye’nin uzun yıllar süren savaş ve izolasyonun ardından yeniden uluslararası sisteme dönüşü açısından önemli bir diplomatik adım olarak değerlendiriliyor. Guterres, Şam temaslarının ardından bugün Kıbrıs’ta Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ve Rum lider Nikos Christodulides ile bir araya gelecek. Ada basını, görev süresi bu yıl sona erecek olan Guterres’in, dokuz yıl önce Crans-Montana’da sonuçsuz kalan sürecin ardından Kıbrıs sorununda kapsamlı müzakereleri yeniden başlatacak zemini oluşturmayı hedeflediğini yazıyor.

ABD borsaları haftanın son iş gününü karışık bir tablo ile tamamladı. Dow Jones yükselirken, Nasdaq yapay zekâ yatırımlarının giderek artan maliyetine ilişkin endişelerle %0,6 oranında geriledi. Alphabet’in sermaye harcamalarını artıracağını açıklamasının ardından gözler bu hafta bilanço açıklayacak Microsoft, Meta, Amazon ve Apple’a çevrildi. Yatırımcılar artık şirketlerin ne kadar yapay zekâ yatırımı yaptığından çok, bu harcamaların ne zaman kârlılığa dönüşeceğine odaklanıyor. Yeni haftanın gidişatına, bir tarafta teknoloji devlerinin finansal sonuçları, diğer tarafta ise finansal sistemin amiral gemisi Fed’in olağan FOMC toplantısı ve Başkan Warsh’un basın toplantısı ışık tutacaktır. Fed’in Çarşamba günü politika faizini sabit bırakmasını beklerken, vadeli faiz kontratları 25 baz puan faiz artırımına %33 şans tanıyor. Sene sonuna kadar ise 41 baz puan faiz artırımı fiyatlanıyor.

Petrol fiyatları ve tarifelerin enflasyon üzerindeki olası etkileri piyasaları haklı olarak düşündürse de, Başkan Trump’ın desteğiyle Fed’in başına geçen Warsh, bağımsızlığını ortaya koymak istercesine şahin duruşunu koruyor. Ancak yüksek faizlerin sadece enflasyonla mücadeleyi değil, küresel borç yükünü de giderek ağırlaştırdığını göz ardı etmemek gerekiyor. Uluslararası Finans Enstitüsü (IIF) verilerine göre küresel borç stoku, 2025 yılı sonunda 29 trilyon dolar artarak 348 trilyon dolara ulaşırken, borcun küresel millî gelire oranı %308 seviyesinde bulunuyor. Başka bir ifadeyle, dünyada yaratılan her 1 dolarlık gelire karşılık yaklaşık 3 dolar borç bulunuyor. Faizlerin yüksek seyrettiği bir ortamda bu borcun çevrilmesi hem kamu hem de özel sektör açısından giderek daha maliyetli hâle geliyor.

Yeni gün ve hafta başlangıcında ise, İran’ın ABD saldırmadığı sürece karşılık vermeyeceğini açıklaması ve Hürmüz Boğazı’nda tansiyonun geçici olarak düşmesi risk iştahını destekledi. Geçen hafta Perşembe günü 102 dolar seviyesine kadar yükselen Brent cinsi ham petrolün varil fiyatı bu sabah erken saatlerde 89 dolar seviyelerini test etse de, bültenimizi kaleme aldığımız saatlerde 92 dolar seviyelerinden işlem görüyor. Petrol fiyatlarının gerilemesinin yardımıyla enflasyon endişeleri bir nebze de olsun hafiflerken, %4,70 seviyesinde olan ABD 10 yıllık tahvil faizi %4,63 seviyesine kadar geri çekildi. Vadeli işlemlerde risk iştahının göstergesi konumunda Nasdaq endeksi %1,3 değer kazanırken, Avrupa borsalarının da güne yükselişle başlayacağını düşünüyoruz.

Pasifiğin diğer ucunda ise daha temkinli bir havanın egemen olduğunu görüyoruz. Gösterge endeks Tokyo borsası açıklanacak önemli bilançolar öncesinde yatay bir seyir izlerken, Tayvan borsası ise %1,2 geriledi. Son haftalarda tahterevalli tarzı bir seyir izleyen Güney Kore borsası KOSPI bu sabah %1 gerilerken, sene başına göre %58 yükselse de, tepeden yaklaşık %30 değer kaybetti. 507 hocamızın paylaştığı bir grafikte, KOSPI’nin oynaklığının Bitcoin’in oynaklığını geçmiş olduğunu anladık. Bu hafta Fed, İngiltere Merkez Bankası (BoE) ve Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) faiz kararlarının yanı sıra, makro cephede ABD’de PCE enflasyonu, mikro cephede ise yukarıda da belirttiğimiz üzere S&P 500 şirketlerinin yaklaşık üçte birinin açıklayacağı finansal sonuçlar piyasaların gündemini oldukça meşgul edecek. Yapay zekâ yatırımlarının maliyeti ve bu harcamaların kârlılığa dönüşme hızının piyasaların ana gündem maddesi olmaya devam edeceğini düşünüyoruz.

Havanın geçen haftaya nazaran bir miktar da olsa yumuşamasına paralel doların piyasa kuru DXY bu sabah gerileyerek 101,2 seviyesine çekilirken, EURUSD paritesi ise 1,14 seviyesinin üzerini test etti. Risk iştahının artması ile kıymetli metallerin de bu sabah değer kazandığını görüyoruz. Hafta sonu riski almak istemeyen piyasaların perşembe günü sert satışlara yönelmesiyle 57 dolar seviyesini test eden gümüş yeniden 60 dolar seviyesine yükselirken, altın ise benzer şekilde 4,115 dolar seviyesine yükseldi. Görüleceği üzere, yüksek volatilite artık yeni normalimiz oldu! Buna da alışmamız gerekiyor. Gümüş ve altında eğer yükseliş isteği korunabilirse, teknik bir bakış açısıyla sırasıyla 80 dolar ve 4,336 dolar seviyelerini hedefleyeceğiz. Yeniden uzun pozisyona geçmek için uygun vakti kovalayacağız. Öte yandan, son beş haftadır bebek adımlarıyla yükselen Bitcoin, 58 bin dolar seviyesinden aldığı destekle 65 bin dolar seviyesine demir atarken, bir sonraki hamlesinde 71 bin dolar seviyesini hedefleyeceğini düşünüyoruz (bakınız grafikler).

Türkiye cephesinde ise geride bıraktığımız hafta TCMB’nin Temmuz ayı olağan faiz toplantısını yorumladık. Her ne kadar enflasyonla mücadele TCMB’nin kanune görevi olsa da, tüm yükü TCMB’ye yüklemenin doğru olmadığına bir kez daha yer vermek istiyoruz. TCMB’nin enflasyonla savaşta en büyük silahı olan faiz ve devamında makro ihtiyati tedbirlerle uzun bir süredir dezenflasyon sürecini iyi bir şekilde yönettiğini ve TCMB’nin sunumlarında da yer verdiği üzere iç talepteki zayıf seyrin belirginleştiğini görüyoruz. Aslında TCMB üzerine düşeni yaparken, siyasî belirsizlikler ve jeopolitik riskler karşısında parasal aktarım mekanizmasının meyvelerini vermesinin geciktiğini söylememiz gerekiyor. Net enerji ithalatçısı olan Türkiye’nin artan enerji fiyatları karşısında hem enflasyonla hem de cari açıkla mücadelesinde elinin zorlandığını görüyoruz. Bu bağlamda faiz indirim beklentileri, savaşın nitelik ve nicelik olarak farklı bir evreye ulaşması ardından senenin son çeyreğine kalırken, politika faizinin %34, enflasyonun ise %30 olmasına bile sevinecek noktadayız. Bu bağlamda Temmuz ayı enflasyonunun bir miktar da olsa keyifleri kaçıracağını düşünüyoruz.

USDTRY kuru haftaya 47,35 seviyelerinden başlıyor. Beş yıl vadeli CDS risk primi 246 baz puan seviyesine yükselirken, haftayı %42 bileşik seviyesinin üzerinde kapatan iki yıl vadeli gösterge tahvilin bugün ılımlı havaya paralel bir miktar gerilemesini bekliyoruz. Hisse senetleri cephesinde de alım gelmesini bekliyoruz. Türk insanın bir numaralı yatırım aracı olan gram altın 6,225 TL seviyesine toparlandı.

Türkiye, 2026 FIVB Kadınlar Milletler Ligi (VNL) şampiyonu olarak dünya voleybolundaki yerini bir kez daha perçinledi. Finalde Brezilya’yı 3-1 mağlup eden Millî Takımımız, tarihindeki ikinci VNL kupasını kazanırken, Melissa Vargas turnuvanın en değerli oyuncusu (MVP) seçildi. Son yıllarda dünya voleybolunun en istikrarlı ekiplerinden biri hâline gelen Millî Takımımızın bu başarısında emeği bulunan tüm sporcularımızı, Türkiye Voleybol Federasyonu Başkanı Mehmet Akif Üstündağ’ı, Başantrenör Daniele Santarelli’yi ve teknik ekibi yürekten kutluyor, bu tarihî başarıyla gurur duyuyoruz.

Gümüş

Altın

Bitcoin

Emre Değirmencioğlu

Küresel mali piyasalar teknoloji hisseleri ile jeopolitik gerilimin arasında sıkışmış durumdalar. Alphabet ve Tesla’nın açıkladıkları güçlü bilançolar ile yapay zekâ altyapısına yönelik dev yatırım planları teknoloji hisselerini desteklemeye devam ederken, bu yatırımların ne ölçüde ve hangi zaman diliminde karşılık vereceği ise soru işaretlerini beraberinde getiriyor. ABD borsalarının dün geceyi düşüşle tamamlaması ardından bu sabah vadeli işlemlerde de hâkim rengin kırmızı olduğunu görüyoruz. Pasifiğin diğer ucunda ise yeni gün başlangıcında karmaşık bir seyir hâkim. Güney Kore borsası KOSPI %3 civarında yükselirken, lokomotif hisseler SK Hynix ve Samsung endeksi yukarıya taşıdı. Gösterge endeks Tokyo borsası yaklaşık %0,50 yükselirken, jeopolitik gündemin ağır basmasına rağmen, yapay zekâ yatırımlarının artık geçici bir tema olmaktan çıkıp uzun vadeli büyümenin temel dinamiklerinden biri hâline geleceği beklentisi teraziyi yeniden dengelemeye çalışıyor.

Lâkin küresel görünümün de hiç iç açıcı olmadığını belirtmemiz gerekiyor. Küresel borç sorunu her geçen gün daha da ağırlaşırken, 2025 yılı sonunda toplam borç stoku 348 trilyon dolara ulaştı. Böylece küresel borcun milli gelire oranı %308’e yükselirken, dünya ekonomisinin ürettiği her 1 dolarlık gelire karşılık 3 dolardan fazla borç yükü taşınıyor. Üstelik bu borcun en büyük kaynağı olan ABD’de tablo daha da dikkat çekici bir görünüm sergiliyor. Son yıllarda enflasyonun ağırlıklı olarak talep değil, arz yönlü sorunlardan beslenmesi, küresel faizlerin yüksek kalmasına ve dolayısıyla finansal istikrar üzerindeki baskının artmasına neden oluyor. Zaten sene başında kağıt ve mürekkep para sistemine baş kaldıran kıymetli metallerin hikâyesi, Fed’de direksiyonun başına geçecek isim olarak açıklanan Warsh ve devamında savaş döneminde dolar likiditesinin sıkışmasıyla yarıda kalmıştı.

Orta Doğu’da tansiyon her geçen gün yükselirken, İran ile ABD arasındaki gerilimin hem kapsamı hem de etkileri giderek büyüyor. Orta Doğu’da tırmanan jeopolitik risklerin yanı sıra Husilerin Kızıldeniz’de petrol tankerlerini hedef almasının ardından Brent cinsi ham petrolün varil fiyatı bu sabah %2 yükselerek 96 doların üzerine geldi. Tam üç hafta önce 70 dolar seviyesine kadar gerileyen petrolün son altı haftanın zirvesi olan psikolojik 100 dolar seviyesine kadar yükselmesi moralleri bozuyor.

Yaklaşık beş aydır devam eden çatışmaların Hürmüz Boğazı’nın ardından Bab el-Mendeb Boğazı’nı da etkilemesi, dünya petrol ve doğal gaz ticaretinin dörtte birinden fazlasını risk altına sokabilecek nitelikte olduğunu hatırlatmak isteriz. Yükselen enerji fiyatları enflasyon endişelerini yeniden artırırken, diğer taraftan Rusya-Ukrayna savaşı da dördüncü yılında daha tehlikeli bir boyuta evriliyor. Ukrayna’nın Rusya’nın günlük yaşamını ve kritik altyapısını hedef alan saldırılarına karşılık Moskova’nın Karadeniz’deki ticari tahıl gemilerini doğrudan hedef almaya başlaması, çatışmanın küresel ticaret ve gıda güvenliği açısından yeni bir risk oluşturduğunu gösteriyor. Son olarak, Odessa Limanı’ndan tahıl yüküyle ayrılan Türk bağlantılı bir kuru yük gemisinin Rus füzeleriyle vurulması bu endişeleri daha da artırdı. Karadeniz’de ticari gemilere yönelik saldırıların yoğunlaşması ve küresel kuraklığın etkisiyle tahıl fiyatlarında yukarı yönlü baskının güçlenebileceğini, bunun da enerji fiyatlarındaki yükselişle birlikte küresel enflasyon üzerinde ilave baskı yaratabilecek önemli bir risk unsuru olduğunu değerlendiriyoruz.

Hazır enflasyondan söz etmişken, faiz vadeli kontratları Fed’in bu yıl toplam 42 baz puanlık faiz artışı yapabileceğini fiyatlıyor. Eylül ayına yönelik faiz artışı ihtimali bu sabah %80 seviyesine yükselerek büyük ölçüde satın alınmış durumda. Doların piyasa kuru olan DXY 101 seviyesinin kıyısında salınırken, doların piyasa faizi olan 10 yıllık gösterge tahvil bu sabah %4,66 seviyesine kadar yükselerek taraflar arasında imzalanan mutabakat zaptı öncesi seviyelere geri döndü. Yapay zekâ kaynaklı büyüme beklentileri risk iştahını desteklemeye devam etse de, petrol ve tahıl fiyatlarındaki yükseliş ve jeopolitik gerilimler küresel piyasalar üzerinde önemli bir baskı unsuru olmaya devam edeceğini düşünüyoruz. Bu gidişatın da pek de hayra alamet olmadığını peşinen not etmek isterim! Ekonomi ile jeopolitika gerçekten bu kadar çok mu ayrışıyor, biz de bazen şaşırıyoruz. Biraz daha açmak gerekirse, piyasaların gelişmeleri pek de umursamadığını düşünüyoruz zira finansal piyasalarda var olan iyimserlik ile kartopu misali büyüyen riskler uyuşmuyor. Her ne kadar yarın kriz olacak modunda olmasak da, gelişmelerin bizi rahatsız ettiğini de itiraf etmemiz gerekiyor.

Bu kafa karışıklığında, kıymetli metallerin yeniden ‘ayağa kalkmasını’ da sadece bir tesadüf olarak görmemek gerekiyor. Yukarıda da değindiğimiz üzere, kredibilitesi yüksek ve Trump’ın ‘oyuncağı’ olmayacak Warsh isminin öne çıkması ve devamında patlak veren savaş ardından beş aydır burun aşağıya giden kıymetli metaller, önemli teknik seviyelerden yüzünü yukarıya doğru çevirmeye başladı. Altının ons fiyatı dün gün içerisinde 4,165 dolar seviyesini test ederken, gümüş ise 61 dolar seviyesine kadar yükseldi. Teknik mânâda önemli seviyelerin test edilmesi ardından başlayan yükseliş bizleri mutlu etse de, gidişatı temkinli bir şekilde takip edeceğiz. Bu hafta hem gümüş hem de altın cephesinde bir kademe uzun pozisyon açtık. Kıymetli metallerin mütemadiyen satış baskısına maruz kalan karamsar havasından kurtulup güvenli liman kimliğini bir an önce tekrar kazanmasını fiyatlayarak yolculuğa eşlik etmeye çalışacağız. Kripto cenahında ise amiral gemisi Bitcoin 65,500 dolar seviyelerinde ve önemli bir eşikte gelişmeleri takip ediyor.

Türkiye cephesinde ise TCMB’nin olağan PPK toplantısı günün en önemli gündem maddesi olarak takip edilecektir. Her ne kadar politika faizinin %37 seviyesinde sabit tutulacağına kesin gözüyle baksak da, jeopolitik risklerin hem Türkiye’nin kuzeyinde hem de güneyinde tırmandığı bir dönemde, politika metninin satır aralarını dikkatle irdeleyeceğiz. Bununla birlikte, uzun süredir uygulanan dezenflasyon politikalarının bir yan etkisi olarak Türkiye ekonomisinin yüksek faizlerin gölgesinde sanayisizleşme riskiyle karşı karşıya kaldığının da altını çizmek gerekiyor. Hasta bir türlü acilden çıkamadı! Nitekim dün bu noktaya İSO Başkanı Erdal Bahçıvan da dikkat çekti. Politika yapıcıların bugün politika metininde şahin ifadelere yer vereceğini düşünüyoruz. Jeopolitik gelişmelerin ötesinde, TCMB’yi asıl rahatsız eden unsurun Haziran ayında çekirdek enflasyonda yeniden gözlenen ivmelenme olduğunu düşünüyoruz. Bu eğilimin Temmuz ayında da devam edip etmeyeceği yakından takip edilecektir.

USDTRY kuru hafta sonu fonlama etkisinin de yardımıyla Pazartesi valörlü işlemlerde 47,23 seviyesine yükselirken, enerji fiyatlarının TCMB’nin hem cari açık hem de enflasyonla mücadelesini zorlaştıracağı beklentisiyle iki yıl vadeli gösterge tahvilin bileşik faizi %42 seviyesine dayanarak son altı haftanın zirvesine yükseldi (bakınız grafik). Türkiye risklerinin yabancı nezdinde barometresi konumunda beş yıl vadeli CDS risk primi de 241 baz puan seviyesine yükselerek son altı haftanın zirvesinde salınmaya devam ediyor.

Hafta sonu riskini taşımak istemeyeceğini düşündüğümüz piyasa aktörlerinin gün içindeki pozisyonlanmasını yakından izleyeceğiz. TCMB’nin faiz kararının yanı sıra makro cephede tüketici güven endeksi, TCMB ve BDDK’nın haftalık bültenlerini takip edeceğiz. Yurt dışında ise bugün Avrupa Merkez Bankası’nın olağan faiz toplantısı gündemde yer tutsa da, faiz oranlarında herhangi bir değişiklik beklemiyoruz. ECB’nin bugün bekle-gör yaklaşımını benimseyerek, Eylül ayında ilave faiz artışı ihtimalini masada tutacağını ve enflasyon görünümüne bağlı olarak ilave sıkılaşmaya kapıyı açık bırakacağını değerlendiriyoruz. EURUSD paritesi 1,1430 seviyelerinde yatay.

Türkiye 2 yıl vadeli gösterge tahvil vs Brent cinsi ham petrol

Emre Değirmencioğlu