Trump’ın Tarifeleri Beklenenden Az Etki Yarattı: Şirketler Tahminlerini Aşağı Yönlü Revize Etti
2026 yılı için finansal etki 15 milyar dolara geriledi; belirsizlikler azaldı, “yeni normal” netleşiyor
Donald Trump’ın ticaret savaşlarıyla başlattığı yüksek gümrük tarifeleri, 1930’lardaki Büyük Buhran döneminden bu yana en sert korumacı önlemler olarak görülüyordu. Ancak aradan geçen sürede, küresel şirketlerin açıklamaları ve Reuters’ın yüzlerce bilanço toplantısını incelediği analizine göre, bu vergilerin etkisi beklenenden daha sınırlı kaldı.
Trump’ın yeniden yükselttiği ticaret duvarları, başlangıçta büyük bir mali baskı yaratacağı düşünülürken, yeni ticaret anlaşmaları, muafiyetler ve üretim stratejilerindeki değişiklikler sayesinde “en kötü senaryo” gerçekleşmedi.
35 Milyar Dolarlık Fatura, Ama Etki Zayıf
Reuters’ın 16 Temmuz – 30 Eylül döneminde yüzlerce şirket açıklaması, düzenleyici belge ve bilanço toplantısını inceleyerek hazırladığı analizine göre, küresel şirketler 2025 yılı için toplam 21 ila 22,9 milyar dolar, 2026 yılı için ise yaklaşık 15 milyar dolar tutarında bir finansal etki bekliyor.
Toplam maliyet 35 milyar doları aştı, bu da Trump’ın nisan ayında ilan ettiği “Kurtuluş Günü” vergilerinin ardından hesaplanan 34 milyar dolarlık seviyeyi geride bırakıyor. Ancak artışın önemli kısmı Toyota’nın 9,5 milyar dolarlık tahmininden kaynaklanıyor.
Diğer birçok şirket ise, Avrupa Birliği ve Japonya ile yapılan ticaret anlaşmaları sonrası zarar tahminlerini düşürdü. Fransız içki üreticileri Remy Cointreau ve Pernod Ricard, anlaşmalar sonrasında vergilerden kaynaklanan kayıplarını aşağı revize etti. Sony de benzer bir revizyon yaparak, 2025 için önceki olumsuz tahminini azalttı.
Şirketler Artık Tarifeleri “İş Planı Değişkeni” Olarak Görüyor
“Tarifeler giderek daha net hale geliyor. Bunları iş planlarımızın bir değişkeni olarak görmeli ve buna hazırlıklı olmalıyız” diyen Stellantis CEO’su Antonio Filosa, ABD’de dört yıla yayılacak 13 milyar dolarlık üretim yatırımı planını paylaştı.
Şirket, temmuz ayında bu yıl için 1,5 milyar euroluk olumsuz etki öngörmüştü.
Otomotiv devi Ford ise tarifeler nedeniyle 3 milyar dolarlık bir etki bekliyor. Ancak Trump yönetiminin yerli üretimi teşvik eden yeni muafiyet politikaları, otomotiv sektöründe temkinli bir iyimserlik yaratmış durumda.
Bazı Sektörler Darbe Aldı, Bazıları Uyandı
Tarifelerden en çok etkilenenler, ticaret anlaşması bulunmayan ülkelere bağımlı şirketler oldu.
-
Nike, Vietnam ve diğer Asya ülkelerindeki tedarikçilere bağlı olduğu için, tarife etkisi tahminini 1 milyar dolardan 1,5 milyar dolara çıkardı.
-
Avrupa’da Tefal’in üreticisi SEB Group, talebin zayıflaması nedeniyle kâr beklentisini düşürdü.
-
H&M CEO’su Daniel Erver, “Dördüncü çeyreğe girerken ABD pazarında dikkatliyiz. Tarifelerin brüt kâr üzerindeki etkisi kadar tüketici güveni konusunda da temkinliyiz. Fiyat artışlarını açıkça görüyoruz,” açıklamasında bulundu.
İlaç sektöründe ise tablo farklı: Pfizer ve AstraZeneca, ABD vergilerinden muafiyet sağlayan üretim anlaşmalarıyla yüklerini hafifletiyor. Sektörün genelinde benzer adımların artması bekleniyor.
“Yeni Normal”: Azalan Belirsizlik, Süren Karmaşıklık
Uluslararası Ticaret Odası Genel Sekreter Yardımcısı Andrew Wilson, “Bazı ikili ticaret anlaşmalarıyla bir tür denge noktasına ulaşıldığı hissi var. Ancak karmaşıklık ve belirsizlik büyük ölçüde devam edecek,” değerlendirmesinde bulundu.
Trump yönetimi ekim ayında Çin’e yönelik %100 ek gümrük vergileri fikrini gündeme getirse de, daha sonra bunun sürdürülebilir olmadığını ifade etti. Bu söylem değişkenliği, piyasalar açısından en büyük belirsizlik kaynağı olmaya devam ediyor.
Büyüme Oranları Geriliyor, Ancak Felaket Senaryosu Yok
LSEG (London Stock Exchange Group) verilerine göre, S&P 500 şirketlerinin temmuz–eylül döneminde kâr artış oranı %9,3’e düşerken, bu oran ikinci çeyrekte %13,8’di.
Avrupa’da Stoxx 600 endeksi büyüme oranı ise %4’ten %0,5’e geriledi.
Bu yavaşlama, tarifelerden çok, yapay zekâ yatırımlarının ağırlık kazandığı ABD bilişim sektöründeki gelişmelerden kaynaklanıyor.
Tarife Savaşlarında Yorgun Denge
Trump’ın yüksek tarifeleri, küresel ekonomide bir “şok dalgası” yaratmadı; ancak ticaret ilişkilerini kalıcı biçimde yeniden şekillendirdi. Şirketler, artık bu vergileri geçici bir tehdit değil, “oyunun kuralı” olarak değerlendiriyor.
Küresel tedarik zincirleri yeniden dizayn edilirken, üretimin coğrafi dağılımı değişiyor. Belirsizlik azalmış olsa da, yeni dengeler henüz tam oturmuş değil.
Trump’ın “Amerika’yı yeniden üretim üssü yapma” stratejisi, beklenenden daha karmaşık ama kalıcı bir dönüşümü tetikliyor.
📌 Kaynaklar:
-
Reuters, “Global companies hit by more than $35 billion in US tariffs, but outlook stabilizing”, 20 Ekim 2025.
-
Reuters, “How the United States is eating Trump’s tariffs”, 13 Ekim 2025.
-
Washington Post, “Global economy shrugs off Trump’s tariffs, at least for now”, 14 Ekim 2025.