Connect with us

BANKA HABERLERİ

Siber saldırılar nasıl önlenir

Yayınlanma:

|

Siber suçlar tüm dünyada bireyler, kuruluşlar ve devletler için risk oluşturmaya devam etmektedir. Araştırmalar, 2020 yılına göre 2021 yılında kurumsal ağlara %50 daha fazla saldırı olduğunu gösterdi. Siber suçların neden olduğu mali kayıplar kadar işletmeler için itibar zedelenmesi ve azalan müşteri güveni gibi daha az somut maliyetler de bulunuyor. Siber güvenliğin sadece büyük kuruluşlarla ilgili olduğunu düşünmesi kolay olsa da, aslında bireyler ve tüm ölçeklerdeki işletmeler için hayati öneme sahibi bir konudur. Riskleri göz ardı edilemeyecek kadar çok sayıda siber tehdit bulunuyor.

Siber saldırı nedir?

Bir siber saldırı, siber suçluların bilgisayarları devre dışı bırakma, verileri çalma ya da güvenliği kırılmış bir bilgisayar sistemini kullanarak ilave saldırılar gerçekleştirme denemesidir. Siber saldırılar son yıllarda daha karmaşık hale geldi ve bunun bir sonucu olarak siber saldırı önleme her bir birey ve kuruluş için önemli hale geldi.

Siber suç, güvenlik açıklarından etkin şekilde yararlanmaya dayanır. Güvenlik ekiplerinin tüm olası giriş noktalarını koruması gerekirken siber saldırganların sadece tek bir zayıf nokta veya güvenlik açığı bulup bundan yararlanması yeterli olduğu için güvenlik ekipleri daha dezavantajlı bir konumdadır. Bu dengesizlik saldırganların lehinedir, bu da büyük kuruluşların bile siber suçluların ağlarına erişmelerini önlemek için zorlanabilecekleri anlamına gelir.

Siber suçlular internete bağlı bir cihazı silah, bir hedef ya da her ikisi olarak kullanabilir; bu da bireyler ve her ölçekteki işletmelerin risk altında olduğu anlamına gelir. Küçük ve orta ölçekli işletmeler, büyük şirketlere göre daha az hedef oluyor gibi görünseler de, bu işletmeler daha az karmaşık siber güvenlik önlemleri uygulama eğiliminde oldukları için büyük şirketlere göre daha fazla risk altında olabilirler. Küçük ve orta ölçekli işletmeler genellikle daha büyük kuruluşların üçüncü taraf tedarikçileridir; bu da tek bir parola hırsızının küçük bir işletmenin sistemlerine girmesi halinde bütün zincirin güvenliğinin tehlike altında olabileceği anlamına gelir.

Siber güvenlik saldırılarının türleri

Sık karşılaşılan siber güvenlik saldırıları şunlardır:

Kötü amaçlı yazılım

Kötü amaçlı yazılım, kullanıcının zararına ve saldırganın faydasına olacak şekilde cihazların açıklarından yararlanmak üzere tasarlanmış izinsiz giriş yapan programları ifade eden genel bir terimdir. Çeşitli kötü amaçlı yazılım türleri olmakla birlikte, bunların tamamı sadece kullanıcıları aldatmak için değil aynı zamanda güvenlik kontrollerini atlatmak üzere tasarlanmış teknikler kullanırlar, böylece izinsiz şekilde kendilerini bir sisteme ya da bir cihaza yükleyebilirler. Bazı sık karşılaşılan kötü amaçlı yazılım türleri şunlardır:

  • Fidye yazılımları: bilgisayarınızı kilitleyerek eski durumuna getirilmesi için bir fidye talep edebilen şantaj amaçlı yazılımlardır.
  • Truva atları: genellikle bir e-postada ya da ücretsiz indirilen bir dosyada ek olarak gizlenen ve ardından kullanıcının cihazına aktarılan bir kötü amaçlı yazılım türüdür. Truva atlarının, kimlik bilgileri, ödeme bilgileri ve daha fazlası dahil hassas kullanıcı verilerini toplama kabiliyeti vardır.
  • Casus yazılım: saldırganın, başka bir bilgisayarın sabit diskinden verileri gizlice ileterek bu bilgisayarın faaliyetleri hakkında gizli bilgiler elde etmesini sağlayan yazılımdır. Casus yazılım ayrıca bir tuş kaydedici (keylogger) olarak da işlev görebilir ve hassas verilerin ekran görüntülerini alabilir.

Dağıtılmış Hizmet Engelleme (DDoS) saldırıları

Dağıtılmış hizmet engelleme (DDoS) saldırısı, bir sunucu, web sitesi veya başka bir ağ kaynağı gibi bir hedefe saldıran ve hedeflenen kaynağın kullanıcıları için hizmetin engellenmesine neden olan birden fazla güvenliği ihlal edilmiş bilgisayar sistemini içerir. Hedef sisteme gelen mesajların, bağlantı isteklerinin veya hatalı oluşturulan paketlerin çok büyük miktarda olması, sistemi yavaşlatmaya ya da çökmeye zorlar ve bu da meşru kullanıcı veya sistemlerin hizmetten yararlanmasını engeller.

Kimlik avı

Kimlik avı saldırısı, saldırganın kötü amaçlı bağlantıları ya da ekleri dağıtmak amacıyla banka, bilinen bir şirket veya kişi gibi saygın bir varlık yerine geçerek e-posta ya da başka iletişim biçimleriyle gerçekleştirdiği bir dolandırıcılık türüdür. Bu saldırı, durumdan şüphelenmeyen mağduru kandırarak parolalar, kredi kartı bilgileri, fikri mülkiyet gibi değerli bilgileri vermesini sağlamak için yapılır.

Hedef odaklı kimlik avı saldırıları, belirli bireylere ya da şirketlere yöneliktir, balina avı saldırıları ise özellikle bir kuruluştaki üst düzey yöneticileri hedef alan bir hedef odaklı kimlik avı saldırısıdır. Balina avı saldırısı türlerinden biri iş e-postası ele geçirilerek yapılır. Saldırgan, mali işlemleri onaylama yetkisi olan belirli çalışanları hedef alarak saldırganın kontrolündeki bir hesaba para aktarmaları için bu çalışanları dolandırır. FBI, iş e-postası hesaplarının ele geçirilmesinden kaynaklanan kaybın 2016 ile 2021 yılları arasında 43 milyar dolar olduğunu tahmin ediyor.

SQL aşılama saldırıları

Web sitelerinin çoğu veritabanına dayalı olarak çalışır ve bu yüzden SQL aşılama saldırılarına karşı savunmasızdır. Bir SQL sorgusu, veritabanında bazı eylemlerin gerçekleştirilmesi isteğidir. Dikkatle hazırlanmış kötü amaçlı istek veritabanında depolanan verileri oluşturabileceği, değiştirebileceği ya da silebileceği gibi fikri mülkiyet, müşterilerin kişisel bilgileri, yönetici kimlik bilgileri ya da özel ticari detaylar gibi verileri okuyabilir veya dışarı çıkarabilir.

Siteler arası komut dizisi (XSS) saldırıları

Siteler arası komut dizisi (XSS) saldırıları, güvenilmeyen bir kaynağın bir web uygulamasına kendi kodunu aşılamasına izin verilmesi ve bu kötü amaçlı kodun mağdurun tarayıcısına ulaştırılan dinamik içeriğe eklenmesiyle gerçekleşir. Bu eylem, saldırganın JavaScript, Java, Ajax, Flash ve HTML gibi çeşitli dillerde yazılmış kötü amaçlı komut dosyalarını başka bir kullanıcının tarayıcısında çalıştırmasını sağlar.

XSS, saldırganın oturum çerezlerini çalmasını sağlayarak saldırganın kullanıcı gibi davranmasını mümkün kılar, ancak kötü amaçlı yazılım yaymak, web sitelerinin içeriğini değiştirmek, sosyal ağlarda kargaşa yaratmak, kimlik bilgilerini avlamak ve sosyal mühendislik teknikleriyle birlikte daha fazla zarar verici saldırılar gerçekleştirmek için de kullanılabilir.

Botnet’ler

Botnet, siber suçlular tarafından uzaktan aşılanan ve kontrol edilen internete bağlı bir dizi bilgisayar ve cihazdan oluşur. Bunlar genellikle spam e-posta göndermek, tıklama dolandırıcılık kampanyalarına katılmak ve DDoS saldırıları için kötü amaçlı trafik oluşturmak için kullanılır. Bir botnet oluşturmanın amacı, mümkün olduğu kadar çok bağlı cihaza bulaşmak ve bu cihazların bilgi işlem güçlerini ve kaynaklarını kullanarak kötü amaçlı faaliyetleri otomatikleştirmek ve artırmaktır. Nesnelerin İnterneti’nin büyümesi sayesinde botnet tehditleri en hızlı büyüyen tehdit kategorilerinden biridir.

Siber saldırı sırasında yapılması gerekenler

Siber saldırı altındaki işletmelerin hızlı hareket etmesi önemlidir. Hedefler, saldırıyı durdurmak ve etkisini azaltmak olmalıdır:

Ekibinizi harekete geçirin

Yapılacak ilk iş, siber güvenlikten sorumlu personelinizi hareket geçirmektir. Bir saldırı durumunda nasıl davranacaklarına ilişkin eğitim almış olmaları tercih edilir.

Siber saldırının türünü belirleyin

Gerçekleşen saldırının türünü bilmek, dikkatinizi odaklayacağınız yeri ve saldırıyı en iyi nasıl kontrol altına alacağınızı ve bundan nasıl kurtulacağınızı bilmenizi sağlar. Saldırının türünü belirlemek kadar saldırının olası kaynağının, saldırının kapsamının ve olası etkisinin anlaşılması da önemlidir.

Güvenlik ihlalini kontrol altına alın

Saldırganların sisteminize girebileceği tüm erişimleri tespit etmek ve kapatmak kritik öneme sahiptir. Herhangi bir siber saldırı türünde hemen yapmanız gerekenler:

  • Etkilenen ağın internet bağlantısını kesin
  • Ağa tüm uzaktan erişimi devre dışı bırakın
  • Ağ trafiğini yeniden yönlendirin
  • Güvenlik açığına neden olabilecek tüm parolaları değiştirin

Burada amaç, saldırganların sisteminize erişimini önlemek olmalıdır. Ardından sistemi daha güvenli çalışma koşuluna geri döndürmek için çalışabilirsiniz.

Hasarı değerlendirin ve onarın

Saldırı kontrol altına alındıktan sonra kritik öneme sahip herhangi bir iş biriminde güvenlik ihlali olup olmadığını, güvenlik ihlalinden hangi verilerin etkilenmiş olabileceğini, hangi sistemlere erişildiğini ve herhangi bir yetkisiz girişi noktasının kalıp kalmadığını belirlemeniz gerekir. Güvenlik ihlaline uğramış verilerin yedek kopyalardan geri yüklenmesi, sistemlerin yeniden yüklenmesi ve herhangi bir hasarlı donanımın değiştirilmesi ya da onarılması gerekebilir.

Saldırıyı bildirin

Saldırıyı yetkili makamlara bildirmeniz gerekebilir; bu da yargı yetki bölgesine göre değişiklik gösterir. İşletmenizin siber sorumluluk sigortası varsa bir sonraki adımda yapmanız gerekenlerle ilgili tavsiye için sigorta hizmet aldığınız şirketle iletişime geçin.

Müşterilerle iletişime geçin

Saldırının özellikle herhangi bir müşteri verisini etkilemiş olması durumunda müşterileri bilgilendirmeniz gerekebilir. Saldırının boyutuna ve işletmenizin faaliyet türüne göre bir basın duyurusu yayınlamanız gerekebilir. Kamuoyu güvenini sürdürebilmek için saldırı hakkında dürüst ve şeffaf olmanız gerekir.

Olanlardan ders alın

Saldırı sonrasında gelecekteki saldırı riskini en aza indirmek için bir soruşturma gerçekleştirmeniz ve sistem ve prosedürlerinizi nasıl değiştirmeniz gerektiğini belirlemeniz önemlidir. Bu olayı şirketinizin siber güvenliği konusunda daha akıllıca davranmak için kullanın.

Bilgisayar başında oturan iki kişi siber güvenlik eğitimi alırken

Siber saldırıları önleme

O halde kuruluşunuzu siber suçlara karşı nasıl korursunuz? Siber saldırılara karşı en iyi savunma yollarından bazıları şunlardır:

Personeli siber güvenlik konusunda eğitin

Tüm işletmelerde personelin siber güvenliğin öneminin farkında olmasını sağlamak kritik öneme sahiptir. Düzenli olarak güncel siber güvenli eğitimi verin, böylece kullanıcılar şunları yapması gerektiğini bilir:

  • Tıklamadan önce bağlantıları kontrol etmek.
  • Gelen e-postalardaki e-posta adreslerini kontrol etmek.
  • Hassas bilgileri göndermeden önce etraflıca düşünmek. Bir istek garip görünüyorsa muhtemelen öyledir. Emin olmadığınız bir istek konusunda bir şey yapmadan önce söz konusu kişiyi telefonla arayıp durumu kontrol edin.

Kullanıcı eğitimi ve farkındalığı, sosyal mühendislik denemelerinin başarılı olma ihtimalini azaltacaktır.

Verileri şifreleyin ve yedekleyin

Şirketler genellikle kişisel olarak tanımlayıcı bilgileri toplar ve saklar. Bu bilgiler, siber suçlular tarafından ele geçirilebilir ve kimlik bilgilerini çalmak ve dolayısıyla şirket verilerini daha fazla tehlikeye atmak üzere kullanılabilir. Bir siber saldırı durumunda ciddi kesinti süresi, veri kaybı ve mali kayıpları önlemek için verilerinizin yedeklenmiş olması önemlidir. Fidye yazılımı saldırır ve ciddi zarar verirse sağlam güvenlik önemleriniz olsa bile, yedekleme yazılımınızın kendisi saldırıya uğrayabilir ve bu da yedek dosyalarınızı bozabilir. Müşteri ve çalışan bilgileri de dahil olmak üzere tüm hassas verileri şifrelediğinizden emin olun.

Düzenli denetimler gerçekleştirin

Siber saldırı riskini tamamen ortadan kaldıramasanız da, siber saldırılara karşı korumanızı düzenli olarak gözden geçirmek için önlemler alabilirsiniz. İşletmenizin tamamen güvende olmasını sağlamak için siber güvenlik politikalarınızı gözden geçirin ve yazılımları, sistemleri ve sunucuları düzenli olarak kontrol edin. Kurtarma işleminin işletmenizde nasıl çalışacağını görmek için yedeklenmiş dosyalara erişin ve bunları indirin. Olası güvenlik açıklarını tespit edin, bunların üstesinden gelecek yöntemler geliştirin ve yedeklenmiş dosyaların herhangi bir şekilde bozuk olup olmadıklarını teyit edin. Siber suçluların verilerinizi çalmak ya da yok etmek üzere güvenlik açıklarından faydalanmaları riskini azaltmak için kullanılmayan yazılımları kaldırın.

Şirket içi veri ihlalleri konusunda dikkatli olun

Şirket içi güvenlik ihlalleri daha yaygın hale geldikçe herkesin kullanabileceği kapsamlı bir veri kullanım politikası oluşturun. Erişim kısıtlamaları oluşturun. Örneğin, kontrol edilmeyen cihazlar taşıyan serbest çalışan yüklenicilerini tam erişim prosedürü olmadan kuruluşunuza almanın getireceği riskleri düşünün ve bu sorunu çözmek için adımlar atın.

Yönetici haklarını kısıtlayın

Yönetici haklarını belirli sayıdaki personelle kısıtlayarak ve çalışandan çalışana güvenlik sağlayan bir sistem kurarak saldırıya uğrama riskini en aza indirin. Kullanıcı erişim kontrolü normal kullanıcıların yürütme izinlerini sınırlandırılmak ve gerekli görevleri yerine getirmek için ihtiyaç duyulan en az ayrıcalık prensibinin zorunlu kılınması anlamına gelir. İşletmeler için risklerden biri de çalışanların işletmeye ait cihazlara sisteminizde güvenlik ihlaline neden olabilecek yazılımlar yüklemesidir. Personelin program yüklemesini veya ağınızdaki belirli verilere erişmesini önlemek bile güvenliğiniz için faydalıdır.

Bir güvenlik duvarı yükleyin

Ağınızı bir güvenlik duvarının arkasına yerleştirmek siber saldırıya karşı kendinizi savunmanın en etkili yöntemlerinden biridir. Güvenlik duvarı sistemi, ağınızda ya da sistemlerinizde gerçekleştirilecek kaba kuvvet saldırılarını herhangi bir zarar görmeden önce engellemenize yardımcı olur.

Yazılımları, cihazları ve işletim sistemlerini güncel tutun

Siber saldırılar çoğunlukla sistemlerin ve yazılımların güncel olmaması nedeniyle gerçekleşir ve bu durum zayıflık oluşturur. Bilgisayar korsanları, ağınıza erişim sağlamak için bu zayıflıklardan faydalanır. Bu durumun üstesinden gelebilmek için bazı işletmeler, tüm yazılım ve sistem güncellemelerini yöneterek sisteminizin sağlam ve güncel tutulmasını sağlayan bir yama yönetim sistemine yatırım yapar.

En iyi uygulama parola politikasının uygulanmasını sağlayın

Uygun bir parola politikasının olmasını ve uygulanmasını sağlayın. Makul ve zorunlu uygulanan bir parola politikası, kullanıcıların kolayca tahmin edilebilecek parolalar seçmesini önler ve belirli sayıda başarısız denemeden sonra hesapları kilitlemesi gerekir. Çalışanlar harfler, özel karakterler ve rakamlar kullanarak güçlü parolalar oluşturmalıdır. Ayrıca cihazlarına yetkisiz erişimi önlemek için çok faktörlü kimlik doğrulamayı da etkinleştirmeleri gerekir. Şirketler, ilave sistem güvenliği sağlamak için parolalar yerine cümle şeklinde parolalar kullanmayı da tercih edebilir. Aynı parolaların ya da cümle şeklindeki parolaların şirket genelinde kullanılmaması ve Wi-Fi ağınız için güvenli bir parola belirlenmesi önemlidir.

Uç nokta koruması sağlayın

Uç nokta güvenliği masaüstü bilgisayarlar, dizüstü bilgisayarlar, cep telefonları, ve tabletler gibi cihazları kötü amaçlı tehditlere ve siber saldırılara karşı koruma işlemidir. Uç nokta güvenliği yazılımı, çalışanların ağ üzerinde ya da bulutta iş amaçlı kullandığı cihazları siber tehditlere karşı işletmelerin koruyabilmesini sağlar. Uç nokta güvenliği ve uç nokta koruması hakkında daha fazla bilgiyi buradan okuyabilirsiniz.

Siber saldırılar hakkında SSS

Güvenlik duvarları siber saldırıları önler mi?

Güvenlik duvarları ve proxy sunucuları güvenli olmayan ya da gereksiz hizmetleri engelleyebilir ve aynı zamanda bilinen kötü web sitelerin listesini de tutabilir. Bir web sitesi itibar hizmetine abone olarak ilave koruma sağlayabilirsiniz.

Siber saldırıları önlemek niçin önemlidir?

Başarılı bir siber saldırı, önemli miktarda veri kaybına ve patent, çalışan ve müşteri bilgilerinin çalınmasına neden olabilir. Bilgisayar korsanları, işletme faaliyetlerini kesintiye uğratmak için kötü amaçlı yazılımlar, botnet’ler, dağıtılmış hizmet engelleme (DDoS) saldırıları gibi dijital silahları kullanabilir ve bunların bulaştığı sistemlerin tekrar sorunsuz şekilde çalışmasını sağlamak zor olabilir.

Bir siber saldırı sonrasında geri kurtarma işlemi önemli miktarda zaman, para ve çaba gerektirir ve sorunu çözmek için yetkili makamlarla birlikte çalışmanız ve gelecekteki tehditleri önlemek için yeni sistemler kurmanız gerekebilir. İşletmeler, müşteri verilerini kaybederse ya da bir güvenlik ihlali hakkında müşterilerini uyarmazsa itibarları zedelenir. Saldırıya uğramanız halinde faaliyetleri için işletmenize güvenen şirketler de etkilenecektir.

Küçük işletmeler siber saldırıları nasıl önleyebilir?

İşletmenizi siber saldırılara karşı korumak için atabileceğiniz bazı adımlar şunlardır: çalışanlarınızı söz konusu riskler ve bunların azaltılması konusunda eğitmek, hassas olan (ve hassas olmayan) verilerin neler olduğunu anlamak, donanımlarınızı güvence altına almak, güvenlik duvarları gibi doğru platformlara sahip olduğunuzdan emin olmak ve personel ve üçüncü tarafların BT ekipmanlarına, sistemlerine ve bilgilere erişimlerini minimum gerekli seviyeyle kısıtlamak.

kaspersky

Okumaya devam et

BANKA HABERLERİ

TCMB kredi frenini gevşetti

TCMB kredi frenini gevşetti: Piyasayı daraltan kredi kısıtlamalarında geri adım!

Yayınlanma:

|

Yazan:

BANKAVİTRİNİ ÖZEL HABER – ANALİZ | 11 Kasım 2026

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), uzun süredir reel sektörün finansmana erişimini zorlaştıran kredi büyüme sınırlamalarında gevşemeye gitti. 11 Kasım 2026 tarihli makroihtiyati tedbirler duyurusuyla ihtiyaç kredileri, taşıt kredileri, KOBİ kredileri ve KOBİ dışındaki işletmelere kullandırılan Türk lirası kredilerinin sekiz haftalık büyüme sınırları 0,5 puan artırıldı.

Bu karar, yüksek faiz ve sıkı kredi koşulları altında faaliyetlerini sürdürmeye çalışan işletmeler açısından önemli bir politika değişikliğine işaret ediyor. Ancak kredi musluklarının tamamen açıldığını söylemek için henüz erken.

Kredi büyüme sınırları yeniden belirlendi

TCMB’nin 2026-49 sayılı basın duyurusuna göre bankaların sekiz haftalık dönemlerde uygulamak zorunda olduğu kredi büyüme sınırları şu şekilde değiştirildi:

Kredi türü

Eski sınır

Yeni sınır

İhtiyaç kredileri %3 %3,5
Taşıt kredileri %3 %3,5
KOBİ TL kredileri %5 %5,5
KOBİ dışı işletme TL kredileri %2 %2,5

Düzenleme bütün kategorilerde 0,5 puanlık artış öngörüyor. Ancak oransal etkiler farklılaşıyor.

Özellikle KOBİ dışındaki işletmelerin kredi büyüme sınırının %2’den %2,5’e yükseltilmesi, mevcut sınıra göre %25’lik bir genişleme alanı anlamına geliyor. Bu, dört kredi kategorisi arasında oransal olarak en yüksek artış.

Bununla birlikte, söz konusu oranların kredi faizlerini değil, bankaların belirli dönemlerdeki kredi portföyü büyümesini sınırladığını vurgulamak gerekiyor.

Reel sektörün kredi sıkışıklığı artık göz ardı edilemiyor

Türkiye ekonomisinde son dönemde uygulanan sıkı para politikası, yalnızca kredi maliyetlerini yükseltmekle kalmadı; bankaların kredi kullandırma kapasitesini de sınırladı.

Özellikle işletmeler açısından üç temel sorun öne çıktı:

  • Yüksek faiz oranları nedeniyle işletme sermayesi finansmanının pahalılaşması.

  • Kredi büyüme sınırları nedeniyle bankaların kredi taleplerini karşılamada seçici davranması.

  • Finansmana erişimde yaşanan güçlüklerin üretim, stok yönetimi, yatırım ve ticari ödeme süreçleri üzerinde baskı oluşturması.

Finansmana erişim sorunu yaşayan işletmeler açısından kredi faizinin yüksek olması kadar, ihtiyaç duyulan kredinin zamanında kullanılamaması da kritik bir risk oluşturuyor.

İşletmelerin nakit akışı bozulduğunda bunun etkileri yalnızca kredi kullanan şirketlerle sınırlı kalmıyor. Tedarikçiler, çalışanlar, müşteriler ve bankalar da bu süreçten etkilenebiliyor.

TCMB’nin son kararı, bu finansman baskısını azaltmaya yönelik sınırlı fakat önemli bir adım olarak değerlendirilebilir.

Ancak duyuruda kararın gerekçesi makrofinansal istikrarın ve parasal aktarım mekanizmasının desteklenmesi olarak açıklandı. Dolayısıyla düzenlemeyi doğrudan ekonomik durgunluğun resmen kabulü şeklinde yorumlamak doğru olmayacaktır.

KOBİ’lere kredi alanı genişliyor: Yeterli olacak mı?

Düzenlemenin en önemli başlıklarından biri KOBİ kredileri.

KOBİ’lere kullandırılan Türk lirası kredilerinin sekiz haftalık büyüme sınırı %5’ten %5,5’e çıkarıldı.

Bu artış mevcut sınıra göre %10 oranında ilave büyüme imkânı sağlıyor.

Örneğin ilgili düzenleme kapsamındaki KOBİ kredi bakiyesi 100 milyar TL olan bir banka için, diğer koşullar sabitken, sekiz haftalık dönemde izin verilen büyüme tutarı 5 milyar TL’den 5,5 milyar TL’ye çıkabilecek.

Ancak burada önemli bir ayrıntı bulunuyor.

Bankaların kredi verme kararları yalnızca TCMB’nin büyüme sınırlarına bağlı değil. Kredi faizleri, müşterilerin mali yapısı, teminat koşulları, bankaların sermaye yeterliliği ve risk iştahı da kredi hacmini belirliyor.

Bu nedenle kredi büyüme sınırının artırılması, bütün KOBİ’lerin daha kolay veya daha düşük faizle kredi kullanabileceği anlamına gelmiyor.

Büyük işletmelere verilen kredi alanında dikkat çekici artış

KOBİ dışındaki işletmelere kullandırılan Türk lirası kredilerinde büyüme sınırının %2’den %2,5’e çıkarılması ayrıca dikkat çekiyor.

Bu kategorideki 0,5 puanlık artış, önceki sınıra göre %25’lik bir genişleme anlamına geliyor.

Sanayi kuruluşları, büyük ölçekli üreticiler ve ticari işletmeler açısından bu değişiklik yeni kredi kullandırım kapasitesi yaratabilir.

Özellikle yüksek işletme sermayesi ihtiyacı bulunan şirketler için finansmana erişim imkânlarının genişlemesi önem taşıyor.

Ancak kredi büyüme sınırının hâlâ %2,5 düzeyinde tutulması, TCMB’nin kontrollü kredi genişlemesi yaklaşımını sürdürdüğünü gösteriyor.

Zorunlu karşılıklara faiz kararı: Bankaların fonlama yapısına destek

TCMB’nin duyurusunda kredi büyüme sınırlarının dışında ikinci önemli bir düzenleme daha bulunuyor.

Buna göre bankaların ve finansman şirketlerinin bir yıldan uzun vadeli Türk lirası ve yabancı para cinsinden mevduat dışı yükümlülükleri için tesis edilen zorunlu karşılıklara Türk lirası cinsinden faiz veya telafi ödemesi yapılmasına karar verildi.

Bu uygulama, bankaların uzun vadeli mevduat dışı fonlama kaynaklarını daha cazip hâle getirebilir.

Zorunlu karşılıklara ödeme yapılması, ilgili yükümlülüklerin bankalara getirdiği maliyetin bir bölümünü azaltma potansiyeli taşıyor.

Böylece bankaların daha uzun vadeli kaynak kullanmasının teşvik edilmesi ve fonlama yapılarının desteklenmesi amaçlanıyor.

Ancak uygulamanın bankaların kârlılığına ve kredi fiyatlamasına net etkisini hesaplayabilmek için ödeme oranları, hesaplama esasları ve ilgili bankaların yükümlülük kompozisyonunun bilinmesi gerekiyor.

Bankacılık sektörü açısından karar ne anlama geliyor?

Yeni düzenleme bankalar açısından üç önemli sonuç doğurabilir.

Birincisi, kredi kullandırım alanı genişliyor. Büyüme sınırlarına yaklaşan bankalar için ilave kredi kullandırma imkânı oluşabilecek.

İkincisi, faiz gelirleri açısından yeni bir hacim fırsatı ortaya çıkıyor. Kredi portföyünü büyütebilen bankalar faiz getirisi elde edebilecek. Bununla birlikte yüksek fonlama maliyetleri ve kredi riski, net kârlılık üzerindeki belirleyici unsurlar olmaya devam edecek.

Üçüncüsü, aktif kalitesi daha fazla önem kazanıyor. Finansal sıkıntı yaşayan işletmelere yeni kredi kullandırılması, tek başına bu işletmelerin ödeme kapasitesini iyileştirmiyor. Bu nedenle bankaların kredi tahsis süreçlerinde nakit akışı ve geri ödeme kapasitesine odaklanması gerekiyor.

Kredi hacminin genişlemesi olumlu bir gelişme olabilir; ancak sağlıklı kredi büyümesi ile sorunlu kredilerin ertelenmesi birbirinden ayrılmalı.

Tüketici kredilerinde gevşeme iç talebi canlandırır mı?

TCMB’nin ihtiyaç ve taşıt kredilerinin büyüme sınırlarını %3’ten %3,5’e yükseltmesi, bireysel kredi piyasası açısından da önemli.

Bankalar açısından tüketici kredisi kullandırma kapasitesinin genişlemesi, özellikle kredi talebinin güçlü olduğu dönemlerde kredi hacmini destekleyebilir.

Ancak bu gelişmenin iç talep üzerindeki etkisi kredi faizlerine, hanehalkının gelir durumuna ve bankaların kredi değerlendirme politikalarına bağlı olacak.

Diğer taraftan tüketici kredilerindeki büyümenin hızlanması, enflasyonla mücadele açısından yakından izlenmesi gereken bir gelişme.

TCMB’nin bu nedenle kredi sınırlamalarını tamamen kaldırmak yerine sınırlı oranlarda gevşetmeyi tercih ettiği görülüyor.

Asıl sorun yalnızca kredi miktarı değil, kredi maliyeti

Reel sektör açısından tartışılması gereken en önemli konulardan biri de bu.

Kredi büyüme sınırlarının artırılması bankaların daha fazla kredi kullandırmasına imkân sağlayabilir. Ancak yüksek kredi faizleri devam ettiği sürece işletmelerin finansman yükü ağır kalacaktır.

Özellikle kısa vadeli işletme sermayesi kredilerine bağımlı şirketlerde yüksek faiz giderleri kârlılığı ve nakit akışını olumsuz etkileyebiliyor.

Bu nedenle finansmana erişim sorununun çözümünde yalnızca kredi büyüme sınırlarının artırılması yeterli değil.

Kredi maliyetleri, vade yapısı, teminat koşulları ve şirketlerin ödeme kapasitesi birlikte değerlendirilmek zorunda.

Bankavitrini analizi: Kredi freni gevşedi ama tamamen bırakılmadı

11 Kasım 2026 tarihli TCMB kararı, kredi piyasasında kontrollü bir gevşeme döneminin işareti olarak okunabilir.

Özellikle KOBİ ve ticari kredilerde büyüme sınırlarının yükseltilmesi, finansman ihtiyacı yüksek işletmeler açısından olumlu bir gelişme.

Ancak kararın piyasadaki etkisini değerlendirirken üç önemli ayrım yapılmalı.

Birincisi, kredi büyüme sınırının yükseltilmesi doğrudan kredi faizlerinin düşürülmesi anlamına gelmiyor.

İkincisi, bankaların daha fazla kredi verebilmesi, bütün işletmelerin krediye ulaşabileceği anlamına gelmiyor.

Üçüncüsü, kredi hacmindeki olası artışın üretime, yatırıma ve istihdama ne ölçüde yansıyacağı henüz bilinmiyor.

Dolayısıyla TCMB’nin attığı adım, kredi piyasasında yaşanan sıkışıklığın hafifletilmesine katkı sağlayabilir; fakat reel sektörün finansman sorunlarını tek başına çözmesi beklenmemeli.

Sonuç olarak, Merkez Bankası kredi büyüme sınırlarında frene uyguladığı baskıyı azalttı. Ancak ekonominin yeniden güçlü bir kredi genişlemesine geçtiğini söylemek için henüz erken.

Önümüzdeki dönemde bankaların fiilî kredi kullandırımları, ticari kredi faizleri, kredi talebi ve takipteki alacakların seyri, bu kararın gerçek etkisini gösterecek.

Kaynak: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 11 Kasım 2026 tarihli ve 2026-49 sayılı “Makroihtiyati Çerçeveye İlişkin Basın Duyurusu”. Analiz, paylaşılan resmî duyuru esas alınarak hazırlanmıştır.

Okumaya devam et

BANKA HABERLERİ

Yapı Kredi’den 933 milyon dolarlık sendikasyon kredisi

Yapı Kredi, 18 ülkeden 40 finansal kuruluşun katılımıyla, 367 ve 734 gün vadeli dört ayrı dilimden oluşan yaklaşık 933 milyon dolarlık sendikasyon kredisi anlaşması imzaladı.

Yayınlanma:

|

Yazan:

Yapı Kredi, yılın ikinci yarısında uluslararası piyasalardan yaklaşık 933 milyon dolar tutarında sendikasyon kredisi anlaşması imzaladı.

Bankadan yapılan açıklamaya göre, 18 ülkeden 40 finansal kuruluşun katılımıyla gerçekleştirilen sendikasyon kredisi işlemi, 367 ve 734 gün vadeli dört ayrı dilimden oluştu.

İşlemin ortak koordinatörlüğünü Abu Dhabi Commercial Bank, Bank of America, Emirates NBD ve Standard Chartered üstlenirken, Emirates NBD aynı zamanda aracılık görevini yürüttü.

Yaklaşık 933 milyon dolar tutarındaki sendikasyon kredisi, 367 gün vadeli 349 milyon dolar ve 356,5 milyon euro ile 734 gün vadeli 97 milyon dolar ve 77 milyon euro olmak üzere dört dilim halinde sağlandı.

Kredinin maliyeti, 367 gün vadeli dolar dilimi için “SOFR+yüzde 1,25”, euro dilimi için “Euribor+yüzde 1,00” olarak belirlendi.

734 gün vadeli dilimlerde ise maliyet, dolar cinsinden “SOFR+yüzde 1,75”, euro cinsinden “Euribor+yüzde 1,45” oldu.

“Türkiye ekonomisine duyulan güvenin göstergesi”

Açıklamada değerlendirmelerine yer verilen Yapı Kredi Üst Yöneticisi (CEO) Gökhan Erün, uluslararası piyasalardan sağlanan finansmanın hem bankanın mali yapısına hem de Türkiye ekonomisine duyulan güveni ortaya koyduğunu belirtti.

Türkiye’nin ekonomik kalkınmasına katkıda bulunma hedefi doğrultusunda uluslararası piyasalardan kaynak sağlamayı sürdürdüklerini ifade eden Erün, müşterilerinin finansman ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik çalışmalarına kararlılıkla devam ettiklerini vurguladı.

Okumaya devam et

BANKA HABERLERİ

Fon soruşturmasına bankalar da dahil edilmeli!

Fon soruşturmasına bankalar da dahil edilmeli! Yatırımcı zararlarının sorumlusu kim?

Yayınlanma:

|

Türkiye’de yatırım fonlarına yönelik yürütülen soruşturmalar yalnızca fon yöneticileri, portföy şirketleri ve işlem yapan kişilerle sınırlı kalmamalı. Fonların yatırımcılara satışında aracılık eden bankaların sorumlulukları da mercek altına alınmalı. Özellikle 1 milyon TL ve üzerindeki fon alımlarında müşteri talimatları, telefon görüşmeleri, ses kayıtları ve yatırımcıya yapılan bilgilendirmeler ayrıntılı biçimde incelenmeli.

Bankalar fonları müşterilerine nasıl pazarladı?

Yatırım fonlarına ilişkin soruşturmalarda en önemli konulardan biri, yatırımcıların bu ürünlere hangi bilgilerle yönlendirildiğidir.

Bankaların şube personeli, yatırım danışmanları, portföy yöneticileri ve özel bankacılık birimleri tarafından müşterilere sunulan fonların riskleri yeterince anlatıldı mı?

Fonların geçmiş getirileri ön plana çıkarılırken olası zararları, likidite riskleri ve portföy yoğunlaşmaları konusunda müşteriler uyarıldı mı?

Daha da önemlisi, bazı fonlar müşterilere mevduat benzeri güvenli yatırım araçları olarak mı tanıtıldı?

Bu soruların cevapları ortaya çıkarılmadan yürütülecek bir soruşturmanın eksik kalacağı açıktır.

1 milyon TL üzerindeki işlemler özel incelemeye alınmalı

Özellikle yüksek tutarlı fon alımlarında bankaların satış ve bilgilendirme süreçleri geriye dönük incelenmelidir.

  • Müşterilerin fon alım talimatları ve işlem zamanları kontrol edilmeli.
  • Mevcut telefon görüşmeleri ve ses kayıtları incelenmeli.
  • Müşterilere verilen yazılı ve sözlü yatırım tavsiyeleri araştırılmalı.
  • Fonların risk seviyelerinin doğru anlatılıp anlatılmadığı belirlenmeli.
  • Müşterilerin risk profilleri ile satın aldıkları fonların uyumu denetlenmeli.
  • Fon satışlarından bankaların ve çalışanların elde ettiği komisyonlar ile satış teşvikleri araştırılmalı.
  • Müşterilerin bilgisi veya geçerli talimatı dışında işlem yapılıp yapılmadığı tespit edilmeli.

1 milyon TL eşiği, yasal bir zorunluluk olarak değil, soruşturmalarda öncelikli inceleme kriteri olarak değerlendirilmelidir. Daha düşük tutarlı işlemlerde de ihlal şüphesi varsa inceleme yapılmalıdır.

Bankalar sadece aracı olduklarını söyleyerek sorumluluktan kaçamaz

Bir bankanın fon satışına aracılık etmesi, fonun piyasa performansından otomatik olarak sorumlu olduğu anlamına gelmez.

Ancak müşterinin yanlış bilgilendirilmesi, risklerin gizlenmesi, yetkisiz işlem yapılması veya yatırım hizmetlerine ilişkin yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde bankanın hukuki sorumluluğu gündeme gelebilir.

Burada kritik ayrım şudur:

Piyasa koşullarından kaynaklanan yatırım zararı ile bankanın kusurlu davranışından kaynaklanan müşteri zararı aynı şey değildir.

Bankanın kusuru, zarar ve aralarındaki nedensellik bağı tespit edildiğinde, yatırımcının zararının banka tarafından karşılanması gündeme gelmelidir.

SPK ve BDDK koordineli inceleme başlatmalı

Sermaye Piyasası Kurulu, fonların yönetimi ve yatırım hizmetlerine ilişkin düzenlemeler kapsamında inceleme yürütürken; Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu da bankaların ilgili faaliyetlerini kendi yetki alanı çerçevesinde değerlendirmelidir.

Gerekli durumlarda banka iç denetim raporları, müşteri şikâyetleri, satış performans hedefleri, işlem kayıtları ve hukuka uygun şekilde saklanan görüşme kayıtları karşılaştırılmalıdır.

Özellikle fonların yoğun biçimde pazarlandığı dönemlerde belirli şubelerin veya portföy yöneticilerinin olağan dışı satış performansı gösterip göstermediği araştırılmalıdır.

Son söz: Soruşturma fonun satıldığı banka şubesine kadar uzanmalı!

Yatırımcıların korunması yalnızca fon yöneticilerinin denetlenmesiyle sağlanamaz.

Fonun oluşturulmasından yatırımcıya ulaştırılmasına kadar uzanan bütün satış ve dağıtım zinciri incelenmelidir.

Bankalar, müşterilerine ne sattıklarını, nasıl sattıklarını ve hangi riskleri anlattıklarını açıklayabilmelidir.

Eğer yatırımcılar yanlış yönlendirilmişse, riskler gizlenmişse veya usulsüz işlemler nedeniyle zarara uğramışsa, sorumlular yalnızca fon yönetiminde aranmamalıdır.

Banka kaynaklı ve hukuken kanıtlanmış zararların bedelini yatırımcı değil, sorumlu banka ödemelidir.

Bankavitrini.com | Özel Haber – Analiz

Okumaya devam et

FARK YARATANLAR

FARK YARATANLAR

FARK YARATANLAR

KATEGORİLER

ALTIN – DÖVİZ

KRİPTO PARA PİYASASI

X

FACEBOOK

SON YAZILAR

Popüler

www bankavitrini com © "BANKA VİTRİNİ Portal"da yayımlanan, BANKA VİTRİNİ'nde yer alan yazar ve çevirmenlerine ait herhangi bir yazı, çeviri, makale ve haber izin alınmadan basılı olarak ya da internet ortamında kullanılamaz, çoğaltılamaz, yayınlanamaz. İzinsiz kullananlar hakkında hukuki yollara başvurulacaktır. "BANKA VİTRİNİ Portal"da yayımlanan tüm özgün yazıların içeriğinden yazarları sorumludur. www.bankavitrini.com'da yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler, mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Yer alan yazılarda herhangi bir yatırım aracı; Hisse Senedi, kripto para biriminin veya dijital varlığın alım veya satımını önermiyor. Bu nedenle sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi, beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Lütfen transferlerinizin ve işlemlerinizin kendi sorumluluğunuzda olduğunu ve uğrayabileceğiniz herhangi bir kaybın sizin sorumluluğunuzda olduğunu unutmayın. © www.bankavitrini.com Copyright © 2020 -UŞAK- Tüm hakları saklıdır. Özgün haber ve makaleler 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu korumasındadır.