ABD Başkanı Trump’ın İran ile ateşkesin hayat destek ünitesine bağlı olduğunu söylemesi, piyasalarda yeniden enerji arzı endişesini öne çıkardı. İran’ın savaşın tamamen sona ermesi, ABD deniz ablukasının kaldırılması, petrol satışlarının yeniden başlaması ve Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenliğinin kabul edilmesi gibi sert talepleri, tarafların hâlâ ortak zeminden uzak olduğunu gösterirken, Trump İran’ın karşı teklifini “çöp” olarak nitelendirmesi piyasalar nezdinde tansiyonu yeniden yükseltti.

Dünya petrol ve LNG ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda yaşanan aksama nedeniyle Brent cinsi ham petrolün varil fiyatı son üç gündür bebek adımlarıyla de olsa yükselerek 105 dolar seviyesinin üzerine çıktı. OPEC üretiminin son 20 yılın en düşük seviyelerine gerilemesi ve tanker geçişlerinin de neredeyse durma noktasına gelmesiyle enerji fiyatlarındaki baskının sürebileceğine işaret etti. Bu tablo hâliyle küresel enflasyon beklentilerini bozarken, merkez bankalarının da faiz indirimi konusunda ellerini zorlamaya başladı. Hatta büyüme ile enflasyon arasında sıkışan merkez bankalarını da zor günlerin beklediğini not etmemiz gerekiyor.

Trump’ın Perşembe günü Çin Devlet Başkanı Xi ile yapacağı ziyaret, geçen yılki sert ticaret savaşı söylemlerinden oldukça farklı bir atmosferde gerçekleşeceğini düşünüyoruz. Hatırlayacağınız üzere, yüksek tarifelerle Çin’i köşeye sıkıştırmayı hedefleyen Trump, bugün ise İran savaşı nedeniyle bozulan kamuoyu desteği ve yükselen enerji fiyatlarının baskısı altında Xi ile tekrar masaya oturuyor. Reuters haberlerinde, Washington’un beklentisi artık büyük bir ticaret zaferinden ziyade, mevcut kırılgan ateşkesi korumak ve Çin’in İran üzerinde etkisini kullanarak tansiyonu düşürmesine yardımcı olma noktasında olduğunu okuyoruz.

Çin, nadir toprak elementleri ve tedarik zincirleri üzerinden elini güçlendirirken, ABD ise aynı anda hem İran savaşıyla hem de iç politik baskılarla uğraşıyor. Bu nedenle piyasalar Trump-Xi görüşmesini yalnızca ticaret açısından değil, enerji krizi ve jeopolitik tansiyon açısından da kritik görüyor. Çin’in İran üzerindeki etkisi sayesinde olası bir diplomatik yumuşama ihtimali konuşulsa da, dün gece ABD yönetimi, İran’ın Çin’e yaptığı petrol sevkiyatına yönelik yeni yaptırımlar açıkladığını da göz ardı etmemek gerekiyor. Yaptırım kararının zamanlamasını oldukça dikkat çekici buluyoruz!

Piyasalar Trump-Xi zirvesini yalnızca bir ticaret buluşması olarak değil, enerji krizi ve Orta Doğu’daki tansiyon açısından da kritik bir dönemeç olarak görüyor. Her ne kadar sahada taraflar birbirlerine füze atsalar da, arka planda kavganın ABD ile Çin arasında yaşandığını pekâlâ biliyoruz. ABD, Çin’in Venezuela ve İran petrolüne ulaşmasını engellemeye çalışarak, Çin’in önlenemez yükselişini yavaşlatmaya çalışırken, ABD’nin süratle yalnızlaşmaya doğru ilerlediği de hep birlikte gözlemliyoruz. Trump’ın son dönemde NATO müttefiklerine yönelik sert eleştirileri, Almanya’daki ABD askerlerini azaltma mesajı ve İran savaşında Avrupa’dan beklediği desteği bulamaması, Washington’un geleneksel ittifak yapısının yeniden sorgulanmasına neden olurken, doların rezerv para birimi olarak konumunun sorgulandığı yeni dünya düzeninde gelişmeleri dikkatle takip etmekte büyük fayda görüyoruz.

Piyasalar penceresinden konuya yaklaşırsak, artık savaşın kendisinden ziyade enerji fiyatlarının enflasyon ve faiz beklentileri üzerindeki etkisi daha yakından takip edilmeye başlandı. En kötünün geride kaldığı fiyatlamasının da vücut bulmasıyla, haftayı yaklaşık %7 yükselişle tamamlayan gümüşün haftanın ilk gününü de %7,2 yükselişle tamamladığını görüyoruz. Geride bıraktığımız hafta, gümüşün 76 dolar seviyesini aşmasıyla, “fırtınalar koparsa kopsun sürüklesin ikimizi” manşetini atarak gümüş uzun pozisyonlarımızı iki katına çıkarmıştık. Gümüş bu sabah 87 dolar seviyesini test ederken, özellikle Çin’den gelen güçlü talep (endüstriyel), gerekse de değer saklama aracı olarak yatırımcıların ilgisini çekmeye devam eden gümüşün, yukarıda ilk seviye olarak 91 dolar, devamında ise 98 dolar seviyelerini test edeceğini düşünüyoruz (bakınız grafik).

Altın ise biraz daha yavaş adımlarla yükselmeye başlayınca, altın gümüş rasyosu gümüş lehine 54,80 seviyesine kadar geriledi. Daha basit bir yaklaşımla, bir ons altın almak için vermek gereken gümüş miktarı azaldı. Teknik mânâda rasyonun 54,80 seviyesinin altında temiz günlük kapanış yapması durumunda, gümüşün koşu temposunu süratlendireceğini düşünüyoruz (bakınız grafik). Altın cephesinde ise, yukarı yönlü isteğin korunması durumunda, aşağıdaki grafikte görülebileceği üzere, 5,600 dolar zirvesi ile 4,100 dolar dibi arasında %50 düzeltme seviyesi 4,850 dolar seviyesine denk geldiğini not edelim. Bir diğer değer saklama aracı olan Bitcoin ise bu sabah yeniden 81 bin dolar seviyesinin üzerine yükselerek son altı haftadır devam eden yükselişini yedinci haftaya da taşıdığını görüyoruz.

Yurt dışında var olan temkinli havaya rağmen, piyasaların yüzünü Orta Doğu’dan (perşembe ve cuma günü düzenlenecek) Trump-Xi zirvesine çevirmesiyle bekle-gör tarzında bir ruh hâlinin de genel olarak hükûm sürdüğünü söyleyebiliriz. Türkiye cephesinde ise özellikle dün de dile getirdiğimiz üzere iyimser bir seyrin egemen olduğunu görüyoruz. Her ne kadar dezenflasyon sürecinde uygulanan sert ilaç tedavinin yan etkileri reel ekonomiyi (şirketleri) zorlasa da, BIST100 endeksi dünkü günü de %0,5 yükselişle tamamlayarak yeni bir rekor kırdı.

Dün bültenimizde Türk hisse senetlerini ön plana çıkarmamız ardından yatırımcılardan gelen sorulara da cevap vermek durumunda kaldık. Dolar bazlı BIST100 endeksinde 330 seviyesinin üzerinde kalıcılık yaşanması durumunda, yukarı yönlü isteği artıracağını ve aylık kapanışın da destek vermesi durumunda, yukarıda 500 dolar seviyesinin tıpkı 2007, 2010 ve 2013 yıllarında olduğu üzere kartlar arasında yer aldığını belirttik. Öte yandan, ABD’de işlem gören TUR kodlu Türkiye ETF’nin de aylık kapanışını 44 dolar seviyesinin üzerinde yapması durumunda daha da yukarıda 70 dolar seviyesinin  radar menziline gireceğini savunduk. Her ne kadar hisse senedi fiyatı şirketin performansının bir göstergesi olsa da, ya da hisse senetleri cephesinde var olan iyimserliği makro veya mikro görünümle açıklamak kolay olmasa da, Türkiye’nin savaşla birlikte özellikle savunma sanayinde ön plana çıkmasını ve bu bağlamda jeo-ekonomik görünümdeki iyileşmenin belirleyici olduğunu göz ardı etmemek gerekiyor.

Temmuz başında Türkiye’de düzenlenecek NATO Zirvesi, öncesinde CAATSA yaptırımlarının kaldırılma ihtimali, AB’nin kendi içinde yaşadığı sorunlar nedeniyle Türkiye ile iyi ilişkiler kurmak isteyen ülkelerin sayısının artması, ABD’nin İran ile savaşında Avrupa’dan destek alamaması nedeniyle Avrupa ülkelerinin Türkiye ile yakınlaşması, ticaret rotalarında özellikle Orta Koridor Türkiye’nin önemi derken, Türk mali piyasalarındaki var olan iyimser seyri bir noktaya kadar açıklayabildiğimizi düşünüyoruz. USDTRY kuru bu sabah 45,40 seviyesine yaklaşırken, CDS risk priminin ise 228 baz puanla yatay bir seyir izlediğini, 2 yıl vadeli gösterge tahvilin bileşik faizinin ise enflasyon kaygıları nedeniyle %41,8 seviyesini yükseldiğini not edelim.

ABD borsaları dün geceyi yatay tamamlamaları ardından bu sabah Pasifik’in diğer ucunda karmaşık bir seyir izliyoruz. Yapay zekâ hisseleri öncülüğünde aylardır süren güçlü ralli, ateşkes umutlarının zayıflaması ve Trump’ın İran’ın teklifini “çöp” olarak nitelendirerek süreci “hayat destek ünitesine bağlı” olarak tanımlaması moralleri biraz da olsun bozdu. Petrolün yeniden 105 dolar seviyesine yükselmesiyle, bu yıl %83 yükselen Güney Kore borsası Kospi, bu sabah %1,5 geriledi. Gösterge endeks Tokyo borsası ve Tayvan borsası %0,5 civarında yükselirken, ABD borsalarının da vadeli işlemlerinde hafif de olsa kırmızı rengin ön plana çıktığını görüyoruz.

Piyasaların odağında bugün açıklanacak ABD enflasyon verisinin yer aldığını belirtelim. Yıllık bazda tüketici enflasyonunun %3,7’ye yükselmesi (çekirdek %2,7) bekleniyor. Petrol fiyatlarının yeniden yükselişe geçmesiyle birlikte faiz indirim beklentilerinin de şimdilik rafa kalktığını görüyoruz. Bu sabah ABD’de gösterge 10 yıllık tahvil faizi %4,42 seviyesine yükselirken, Japonya 10 yıllık tahvil faizinin ise %2,54 seviyesine yükselerek neredeyse son 30 yılın zirvesine çıkması, küresel ölçekte faiz baskısının yeniden güç kazandığını gösteriyor. Türkiye cephesinde ise Perşembe günü açıklanacak Enflasyon Raporu büyük bir dikkatle takip edilecektir.

Gümüş

Altın

Altın-Gümüş Rasyosu

Emre Değirmencioğlu