Finansal yapı analiz edilirken en kritik kalemlerden biri ticari alacaklardır. Çünkü bilanço incelendiğinde ilk sorulan sorulardan biri, firmanın kısa vadeli borçlarını ödeme gücüdür. Bu gücün en önemli belirleyicilerinden biri ticari alacakların tahsil edilebilirliğidir.

Hazır değerlerden sonra en likit varlık kalemi olan ticari alacaklar, birçok sektörde toplam varlıkların %40’ını oluşturmaktadır.

Bu nedenle alacakların tahsilinde yaşanacak bir aksama, nakit akışını bozmakta, finansal dengeyi ciddi şekilde sarsmaktadır. Tahsil edilemeyen alacak, kâğıt üzerinde varlık gibi görünse de gerçekte bir risktir. Gerek yurt içi ekonomik koşullar gerekse küresel gelişmeler, firmaların ticari alacak kalitesinde bozulmalara neden olmuştur.

Vadeler uzamış, gecikmiş alacaklar artmış ve konkordato süreçleri birçok firmayı zincirleme şekilde etkilemiştir. Bir firmanın tahsil edemediği alacak, başka bir firmanın ödeyemediği borç anlamına gelmekte ve bu durum sistematik bir risk oluşturmaktadır.

Bu noktada firmaların alabileceği en önemli önlemlerden biri alacak sigortasıdır.

Alacak sigortası, vadeli satışlarından doğan tahsilat risklerini belirli şartlar dahilinde güvence altına alır.

Sigorta şirketleri; borçlu firmanın mali yapısını, sektördeki konumunu, geçmiş ödeme alışkanlıklarını ve genel risk profilini analiz ederek her bir alıcı için belirli bir kredi limiti tahsis eder.

Sigorta yaptıran firma, bu teminat karşılığında belirli bir prim ve tahsis ücreti öder. Risk seviyesi yüksek olan alıcılar için prim oranları yüksek olurken, finansal yapısı güçlü firmalarda bu oranlar daha düşük seviyelerdediir. Böylece firma, riskini ölçülebilir ve yönetilebilir hale getirir. Yurt dışı satışlarda alacak sigortası çok daha kritik bir hale gelmektedir.

Çünkü burada sadece alıcı firmanın riski değil aynı zamanda ülke riski de devreye girer.

Politik belirsizlikler, ekonomik dalgalanmalar ve döviz kuru hareketleri tahsilat sürecini doğrudan etkileyebilir.Bu nedenle ihracat yapan firmalar için alacak sigortası önemli bir güvence mekanizmasıdır.

Ancak alacak sigortasının etkin olabilmesi için poliçe şartlarına eksiksiz uyulması gerekmektedir. En sık karşılaşılan sorunlardan biri, gerekli belgelerin tam ve doğru şekilde düzenlenmemesidir.

Örneğin faturalarda vade tarihinin belirtilmemesi, mal veya hizmet teslimine ilişkin belgelerin eksik olması ya da gecikmiş alacakların zamanında sigorta şirketine bildirilmemesi durumunda hasar ödemesi alınamayabilir.

Sigorta kapsamında olmayan satışların da dikkatle takip edilmesi gerekir. Her alıcı için mutlaka sigorta limitinin tanımlanmış olması ve limit aşımı yapılmaması önemlidir. Aksi durumda firma, teminatsız risk almış olur.

Satış yapmak kadar, yapılan satışın tahsil edilmesi de kritik önemdedir. Alacak sigortası, firmalara sadece bir güvence sağlamakla kalmaz, aynı zamanda daha kontrollü büyüme imkânı sağlar.

Kârlı satış bilançoyu büyütür ancak tahsil edilen satış firmayı ayakta tutar.

 Ali Çoşkun
 bankavitrini.com

REKABET KURUMU 19 Sigorta şirketine soruşturma başlattı. Rekabet Kurumu, sigorta şirketlerinin fiyatları birlikte belirlediği iddiasıyla soruşturma başlattı:  ‘İlgili ön araştırma kapsamında, sigorta şirketlerinin aralarında anlaşmak suretiyle fiyatların birlikte belirlenmesi, müşteri, bölge veya ürün paylaşımı yapılması iddiaları başta olmak üzere farklı ihlal iddiaları incelenmiştir‘ ifadeleri dikkat çekti…

Olası Senaryolar

Kurumda yapılan açıklamada aşağıdaki ifadeler yer aldı:

Sağlık sektörü, birbirinden farklı iş modelleri altında faaliyet gösteren çok sayıda teşebbüs tarafından çeşitli ürün ve hizmetlerin tüketicilere sunulduğu dinamik yapıda bir organizasyonel ilişkiler ağı teşkil etmektedir. Bu kapsamda sağlık sektörünün önemli bir bileşenini sigortacılık faaliyetleri oluşturmaktadır. Sigorta şirketlerinin hizmet sunduğu pazar ise rekabet hukuku bağlamında çift taraflı pazar olarak nitelendirilmektedir. Sigorta ürününe sahip bir tüketicinin bu kapsamdaki bir sağlık hizmetinden yararlanması durumunda sigorta şirketi ile tüketici ve sigorta şirketi ile anlaşmalı kurum arasında aynı sağlık harcamasına ilişkin bir seri işlemin gerçekleşmesi gerekliliği doğmaktadır. Pazarın her iki tarafında da seri halde gerçekleşen işlemler bakımından ise bilgi teknolojileri ürün ve hizmetlerinden yararlanılmaktadır. Anılan işleyiş, Türkiye’de sağlık sigortası pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin yanı sıra özel sağlık kuruluşları ve özel sağlık kuruluşlarına teknik ve operasyonel destek sağlayan teşebbüslerin de sektörde önemli rol oynadığını ortaya koymaktadır.

Kurum kayıtlarına intikal eden ihbar ve şikâyet başvuruları doğrultusunda Rekabet Kurulunca önaraştırma yapılmasına karar verilmiş olup, ilgili önaraştırma kapsamında; sağlık sigortası pazarında faaliyet gösteren sigorta şirketlerinin aralarında anlaşmak suretiyle primlerin (fiyatların) birlikte belirlenmesi, artırılması veya sabit tutulması; müşteri, bölge veya ürün paylaşımı yapılması ve hassas bilgilerin (fiyat, maliyet, risk verisi) paylaşılması şeklinde davranışları gerçekleştirmiş olabileceği, sağlık sigortası pazarında faaliyet gösteren sigorta şirketleri ile sağlık hizmeti sağlayıcıları arasında dışlayıcı sözleşmeler akdedilmiş olabileceği iddiaları başta olmak üzere farklı ihlal iddiaları incelenmiştir.

Önaraştırmada elde edilen bilgileri, belgeleri ve yapılan tespitleri 16.03.2026 tarihli toplantısında müzakere eden Rekabet Kurulu, bulguları ciddi ve yeterli bularak;

1. Allianz Sigorta Anonim Şirketi,
2. Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi,
3. Ankara Anonim Türk Sigorta Şirketi,
4. Aveon Global Sigorta Anonim Şirketi,
5. Axa Sigorta Anonim Şirketi,
6. Bupa Acıbadem Sigorta Anonim Şirketi,
7. Hepiyi Sigorta Anonim Şirketi,
8. Katılım Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi,
9. Mapfre Sigorta Anonim Şirketi,
10. Medisa Sigorta Anonim Şirketi,
11. Prive Sigorta Anonim Şirketi,
12. Zurich Sigorta Anonim Şirketi,
13. Zurich Yaşam ve Emeklilik Anonim Şirketi,
14. Quick Sigorta Anonim Şirketi,
15. Acıbadem Sağlık Hizmetleri ve Ticaret Anonim Şirketi,
16. Memorial Sağlık Yatırımları Anonim Şirketi,
17. Özel Edremit Körfez Hastanesi,
18. SenCard Partners Bilgi Teknolojileri Anonim Şirketi,
19. Turassist Sağlık Destek Hizmetleri Anonim Şirketi

ünvanlı teşebbüsler hakkında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un ihlal edilip edilmediğinin tespiti amacıyla soruşturma açılmasına 26-10/298-M sayı ile karar vermiştir.

Hürmüz Boğazı’nda Sigorta Krizi: Gemiler Yola Çıkamıyor, Küresel Ticaret Alarmda

Erol Taşdelen | Bankavitrini.com

ABD–İsrail ile İran arasındaki savaşın ardından Hürmüz Boğazı’ndan geçecek gemiler için sigorta krizi patlak verdi. Dünyanın önde gelen deniz sigorta şirketleri savaş riski teminatlarını iptal ederken, primler birkaç gün içinde katlanarak arttı. Bu gelişme küresel enerji ve ticaret zincirini tehdit eden yeni bir finansal risk doğurdu.

Küresel Deniz Sigortasında Alarm

Orta Doğu’da tırmanan savaşın ardından denizcilik sigortası piyasası hızla sert önlemler almaya başladı.

Birçok uluslararası sigorta şirketi Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemiler için savaş riski teminatını iptal etti veya kapsamı askıya aldı.

Bu kararın ardından:

• Bazı gemilerin sigorta poliçeleri tamamen iptal edildi

• Yeni poliçeler için çok yüksek risk primi talep edilmeye başlandı

• Birçok armatör gemilerini bölgeye göndermeme kararı aldı

Sigorta şirketleri bu adımı, bölgede artan füze ve drone saldırıları ile gemilere yönelik tehditler nedeniyle attıklarını açıkladı.

Primler Birkaç Günde Katlandı

Savaş öncesinde Hürmüz Boğazı geçişleri için savaş riski sigorta primi gemi değerinin yaklaşık %0,125’i seviyesindeydi.

Krizin ardından bu oran %0,2–0,4 seviyesine kadar yükseldi.

Bu artışın anlamı şudur:  Süper tanker için tek geçiş sigorta maliyeti 250 bin doların üzerine çıkabiliyor

Bazı raporlara göre belirli hatlarda primler bir gecede iki katına kadar çıktı.

Deniz Trafiği Neredeyse Durdu

Sigorta şirketlerinin geri çekilmesi, deniz trafiğini doğrudan etkiledi.

• Hürmüz’den geçen gemi sayısı %70–80 oranında düştü

• 150’den fazla gemi boğaz dışında beklemeye başladı

• Bazı tankerler rotasını Afrika’nın Ümit Burnu üzerinden değiştirdi

Bu gelişme küresel petrol ve LNG ticareti açısından kritik bir şok anlamına geliyor çünkü: Dünya petrol ticaretinin yaklaşık %20’si bu boğazdan geçiyor.

Navlun ve Enerji Maliyetleri Fırladı

Sigorta krizi sadece gemi sahiplerini değil küresel ekonomiyi de etkiliyor.

Bazı tanker hatlarında:

• Günlük tanker kiralama fiyatları 400 bin doların üzerine çıktı

• Navlun maliyetleri hızla yükseldi.

Bu maliyetler doğrudan:

• petrol fiyatlarına

• enerji maliyetlerine

• gıda ve gübre fiyatlarına

yansımaya başladı.

Uzmanlara göre Hürmüz krizi uzun sürerse küresel enflasyon üzerinde yeni bir baskı dalgası oluşabilir.

Denizcilik Sektöründe “Savaş Riski Ekonomisi”

Deniz sigortasında uygulanan sistem şöyle çalışıyor:

1️⃣ Normal gemi sigortası
2️⃣ Savaş riski teminatı (War Risk)
3️⃣ Yüksek risk bölgesine girişte ek prim

Hürmüz krizinde yaşanan durum ise daha farklı.

Bu kez:

• Savaş riski poliçeleri iptal edildi

• Sigorta şirketleri risk almaktan tamamen kaçındı

• Armatörler sigortasız sefer yapamaz hale geldi

Bu nedenle sorun yalnızca maliyet değil, operasyonel durma noktası.

Sefer Yapmayı Reddeden Denizciler

Krizin bir başka boyutu da insan güvenliği. Uluslararası denizci sendikaları, mürettebatın Hürmüz bölgesinde çalışmayı reddetme hakkı olduğunu açıkladı.

Bu karar:

• gemi personeli bulmayı zorlaştırıyor

• sigorta maliyetini daha da artırıyor

Türkiye ve Dünya Ticaretine Etkisi

Hürmüz krizi Türkiye için de kritik.

Çünkü Türkiye:

• petrolünün önemli kısmını Körfez’den alıyor

• LNG ve enerji taşımalarının bir bölümü bu hat üzerinden geliyor

Eğer kriz uzarsa:

• petrol fiyatları

• enerji maliyetleri

• navlun ücretleri

Türkiye ekonomisini de doğrudan etkileyebilir.

Savaşın Yeni Cephesi Finans

Hürmüz Boğazı krizi askeri olduğu kadar finansal bir savaş da yaratmış durumda.

Bugün yaşananlar gösteriyor ki: Bir boğazı kapatmanın en etkili yolu bazen donanma değil sigorta şirketleridir.

Sigorta şirketleri çekildiğinde:

• gemiler hareket edemez

• petrol taşınamaz

• ticaret durur

Dolayısıyla Hürmüz’de yaşanan kriz yalnızca bir jeopolitik gerilim değil, küresel finansal sistemin deniz ticaretindeki kırılganlığını da ortaya koyan büyük bir uyarıdır.