Connect with us

GÜNCEL

Mekânın sahibi geri döndü… X kuşağı yeniden işverenlerin gözdesi!

Çok kuşaklı iş gücünün üretkenliği artırdığını, ekip ruhunu güçlendirdiğini gösteren araştırmaların sayısı arttıkça iş dünyası, öğrenmeye kapalı bir yaklaşım gösteren Z kuşağına yatırım yapmak yerine, rotasını 50 yaş ve üstü çalışanlara çeviriyor. Kariyer Odaklı Online Eğitim Platformu Teedo’nun Pazarlama ve Büyümeden Sorumlu Direktörü Cansu Karagül, “50 yaş üstü çalışanlar, zengin deneyim ve bilgeliğiyle kurumsal performansın anahtarı haline geldi. Öngörülere göre, 2030 yılına kadar küresel olarak 150 milyon iş, 55 yaş üstü çalışanlara kayacak” diyor.

Yayınlanma:

|

Son yıllarda Y ve Z kuşağının iş dünyasında ağır basmaya başlamasıyla yaşları 50’yi aşan ve yeni kuşaklar tarafından ‘Boomer’ olarak ifade edilen çalışanlar, pek çok önyargıyla karşı karşıya kalarak göz ardı edildi. Tüm dünyada istihdam oranları 55 yaşından sonra düşmeye ve birçok kişi, emeklilik yaşı gelmeden çalışmayı bırakmaya başlasa da, bugün istihdamda kartlar yeniden dağıtılıyor.

50 yaş üstü çalışanların iş dünyasının dışında kalması çok önemli bir deneyim ve bilgi israfına işaret ederken, genç çalışanların öğrenmeye kapalı olması, şirketlerine olan düşük sadakatleri gibi gündem maddeleri, kurumsal koridorlarda giderek daha yüksek sesle dile getiriliyor. Z kuşağının işverenleri zorlamaya başlayan talepleri, yüksek maaş beklentileri, yurtdışında yaşama istekleri, geleneksel çalışma anlayışı ile modern beklentiler arasındaki çatışma, iş dünyasını daha deneyimli ve geleneksel iş değerlerine aşina olan eski kuşağı işgücüne yönlendiriyor. Bu etkilerle rotayı yeniden 50 yaş üstü çalışanlara çeviren işverenler, deneyimli kadroları elde tutma konusuna daha ciddi bakıyor.

Eski klişeler çürüyor

Yaygın klişelerin aksine, deneyimli profesyoneller, iş yerine zengin bir bilgi, uyum yeteneği ve özveri getiriyor. Araştırmalar, iş yerinde farklı yaş gruplarından oluşan ekiplerin, aynı yaştaki çalışanlardan oluşan ekiplere göre daha üretken olduğunu gösteriyor.

Ayrıca 50 yaş üstü her 10 çalışandan 6’sı, kariyerinde nereye gitmek istediği konusunda net bir fikre sahip. Liderlik rollerine olan ilgileri, çoğu genç meslektaşlarınınkini aşıyor ve bu da onları mentorlük ve ekip gelişimi için paha biçilmez bir kaynak haline getiriyor. Yeni düzende genç çalışanlar da teknoloji gibi alanlarda daha kıdemli meslektaşlarına yardımcı oluyor, herkesin birbirinden öğrendiği ve karşılıklı saygının yeşerdiği bir ortam yaratılıyor.

Nitelikli çalışan sıkıntısı yaşanıyor

Beyaz yakalı profesyonellerin kariyer gelişimlerini online eğitimlerle desteklemeye odaklanan Teedo’nun Pazarlama ve Büyümeden Sorumlu Direktörü Cansu Karagül, “Dünyada nitelikli çalışan sıkıntısının yaşandığı günümüzde, şirketler hem şimdi hem de gelecekte ayakta kalıp gelişebilmeleri için işgücü ihtiyaçlarını çözmek amacıyla 50 yaş üstü çalışan havuzuna yöneliyor. Liderler, ileri yaştaki çalışanların şirket kültürüne getirdiği zengin deneyim, bilgelik ve dayanıklılık dokusunu kullanarak benzersiz bir kurumsal performansın kapısını açabileceklerinin farkında. Nitekim Bain & Company’nin bir araştırmasına göre, 2030 yılına kadar küresel olarak tam 150 milyon iş, 55 yaş üstü çalışanlara kaymış olacak” dedi.

50 yaş üstü kendini geliştirmeye açık

Genellikle 50 yaşın üzerindeki çalışanların eğitimden çekindiği ve motivasyondan yoksun olduğu iddia edilirken, Michael Page’in Avrupa kıtasında binlerce iş arayan çalışanla yapılan anketine göre, tam tersine bu çalışanların yüzde 62’si, kariyer geliştirme fırsatlarını aktif olarak kovaladıklarını söylüyor. Bu istatistik, 50 yaşın üzerindeki çalışanların, yeni beceriler kazanma ve kendini geliştirme konusundaki istekliliğini vurguluyor.

Türkiye’de 2000’li yıllardan başlayarak ama özellikle de son dönemde yetişkin yaşamına geçişin (mezun olma, ayrı eve çıkma, ekonomik bağımsızlaşma, aile kurma gibi farklı kriterler ile değerlendirilen) uzaması, pandemiyle tüm dünyayla paralel olarak wellbeing anlayışının benimsenmeye ve uygulamaya geçirilmeye başlanması, ülkenin ekonomik konjonktürü, EYT’den faydalanmaya hak kazanan 40’lı, 50’li yaşlarındaki çalışan kesimin asgari yaşam maliyetlerini karşılayabilmek adına çalışmaya mecbur kalması gibi farklı nedenler de söz konusu bu ‘deneyimli’ grubun motivasyonlarını açıklıyor.

Bu noktada konu, şirketlerin, ileri yaştaki çalışanlara yeterince eğitim desteği verip vermemesinde düğümleniyor. Geleceğe dönük kuruluşlar, 50 yaş üstü çalışanların değişen ihtiyaçlarını ve önceliklerini tanımaya, deneyimli çalışanları kendi yetenek havuzlarına entegre etmek için yatırım yapmaya başladı. Örneğin; Microsoft, Humana ve McDonald’s gibi 1.000’den fazla tanınmış şirket, yakın zamanda, adayları yaştan bağımsız olarak işe alma ve değerlendirme, ileri yaştaki yetişkinlerin ‘eşit şartlara sahip olmasını’ sağlama vaadini içeren AARP’nin İşveren Taahhüdü’nü imzaladı.

50 yaş üstü çalışanlara sunulması gereken eşit fırsatlardan birinin de eğitim ve beceri gelişimi konusunda olması gerektiğine dikkat çeken Cansu Karagül, sözlerine şöyle devam etti: “İş hayatındaki söz konusu grubun eğitim ve gelişim fırsatlarıyla ilgilenmediğini mi düşünüyorsunuz? Yanılıyorsunuz… Zaten işverenlerin de düştükleri en büyük yanlışlardan biri, konu eğitim ve çalışan yatırımı olduğunda bu grubu kapsam dışı bırakmak. Araştırmalar da ileri yaştaki çalışanlara, genç olanlara göre daha az eğitim verildiğini teyit ediyor. Oysa deneyimli çalışanlar, görevlerinde ve rollerinde ilerleme, sistemin içinde kalmaya devam etme arzusuna sahip. Bunun yolunun da kariyer odaklı eğitimler ile kendini ‘upgrade’ etmekten, yeni dünya düzeninin gerektirdiği becerileri kazanmaktan geçtiğini biliyorlar. Kaldı ki, günümüzde geçmişteki gibi genç-yaşlı ayrımı yapmak sosyolojik olarak imkansız. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre bile 18-65 yaş arası genç, 65-74 yaş arası genç-yaşlı, 74-84 yaş arası yaşlı kabul ediliyor. Dolayısı ile günümüz çalışma kültüründe kuşaklar arası ayrımcılığı bir kenara bırakarak (ki bu aslında yaşçılık yani yaşa dayalı ayrımcılık oluyor), doğru yetenek yönetimi için doğru eğitim ve gelişim planlaması üzerine yoğunlaşmalıyız.”

Teedo’nun kariyer odaklı eğitimlerinde her yaştan öğrenci var…

Kariyer Odaklı Online Eğitim Platformu Teedo, beyaz yakalı profesyonellerin kariyer gelişimini ve mesleki yetkinliklerini zenginleştirmeye odaklanıyor. Katılımcılara akademik eğitimlerin sağlamadığı pratik deneyimi kazandırarak, kariyer yolculuklarında en büyük destekçileri olmayı hedefliyor. Teedo; eğitim programları, iş stratejileri ve her biri kendi alanında başarı hikayesi yazmış C-level profesyonellerden oluşan eğitmen kadrosuyla kariyerini bir üst seviyeye taşımak isteyenler için eğitimi yalnızca bir son nokta değil, sürekli gelişim ve deneyim zinciri olarak görüyor.

Türkiye’nin en çok tercih edilen eğitim platformu olma hedefiyle yola çıkan Teedo, kariyerinde ilerlemek ve kendini geliştirmek isteyen her yaştan öğrenciyi canlı ve online derslerde bir araya getiriyor. C-level yöneticiler tarafından verilen canlı ve online eğitimler aracılığıyla, kariyerinde ilerlemek ya da farklı bir sektöre adım atmak isteyen katılımcılara iş hayatında pratiğe dayalı deneyimlerini paylaşma ve network yapma imkânı sunuyor.

Daha az talep, daha fazla sağduyu

 50 yaş üstü çalışanların yüzde 53’ü, kendileri ve aileleri için sağlık hizmetlerine öncelik veriyor. Gösterişli avantajlar yerine anlamlı, önemli olan yan hakları tercih etme eğiliminde oluyorlar. Bu tutum, istikrarlı ve kendini işine adamış bir ekip arayan her şirket için büyük bir artı teşkil ediyor.

 Yaşı daha büyük olan çalışanların yüzde 68’inin bağ kurma arzuları yüksek. Yüz yüze ya da sanal kanallar aracılığıyla arkadaş canlısı ve işbirlikçi bir atmosfer yaratıyor.

 Deneyimleri sayesinde daha sağduyulu kişiler oluyorlar ve bu da onları yönetmeyi kolaylaştırıyor.

 Karar verme süreçlerindeki kolaylığa ve dengeli boyutlardaki bir çalışma ortamının samimiyetine değer veriyorlar. Bu nedenle genellikle daha küçük şirketleri tercih ediyorlar.

 Lüks ofislere veya kapsamlı ekip oluşturma faaliyetlerine duyulan ihtiyaç gibi belirli konularda daha az talepkâr oluyorlar. Bunlar yerine, rollerinde şirketin şeffaflığına ve özerkliğine daha fazla değer veriyorlar.

Okumaya devam et

GÜNCEL

21. yüzyılda şirketlerin yeni sermayesi: Güven, itibar ve bilgi

Yayınlanma:

|

Şirketler Sadece Kâr Makinesi Mi? 21. Yüzyılın En Büyük Yönetim Yanılgısı

Uzun yıllar boyunca işletme okullarında, ekonomi kitaplarında ve finans çevrelerinde şirketlerin temel amacı tek bir cümleyle açıklandı: “Şirketlerin varlık nedeni hissedar değerini ve kârı maksimize etmektir.”

Bu yaklaşım, özellikle 20. yüzyılın ikinci yarısında küresel ekonomi üzerinde etkili oldu. Ancak bugün geldiğimiz noktada bu tanımın modern şirketleri açıklamakta yetersiz kaldığı giderek daha net görülüyor.

Çünkü artık şirketlerin değeri yalnızca sahip oldukları fabrika, makine, bina veya nakit miktarıyla ölçülmüyor.

Asıl değer;

  • İnsan sermayesinde,
  • Kurumsal kültürde,
  • Bilgi birikiminde,
  • Marka gücünde,
  • Güvende,
  • İtibarda,
  • Yenilik üretme kapasitesinde oluşuyor.

Bugünün en değerli şirketlerine baktığımızda bunun açık örneklerini görüyoruz.

Apple’ın piyasa değerinin büyük bölümü fabrikalarından değil marka gücünden geliyor.

Google’ın değeri veri işleme kapasitesi ve algoritmalarında yatıyor.

Microsoft’un gücü sahip olduğu binalardan değil, geliştirdiği ekosistemden kaynaklanıyor.

Dolayısıyla modern şirketler artık fiziksel sermaye kuruluşları olmaktan çok bilgi ve güven kurumları haline dönüşmüş durumda.

Ürünleri Seviyoruz Ama Şirketlere Güvenmiyoruz

Modern ekonominin en dikkat çekici çelişkilerinden biri de burada ortaya çıkıyor.

Tüketiciler şirketlerin ürünlerini kullanıyor.

Bankacılık sistemine ihtiyaç duyuyor.

Teknoloji şirketlerinin hizmetlerinden vazgeçemiyor.

Ancak aynı tüketiciler şirketlere karşı giderek daha fazla güvensizlik hissediyor.

Bunun temel nedeni şirketlerin yalnızca finansal performans üzerinden değerlendirilmesi.

Kâr arttığında başarı kabul ediliyor.

Ancak çalışan memnuniyeti, müşteri güveni, toplumsal etki veya etik davranışlar ikinci plana atılabiliyor.

Bu durum şirketlerin ekonomik olarak büyürken toplumsal meşruiyet kaybetmesine yol açıyor.

Meşruiyet Krizi Neden Derinleşiyor?

Bugün birçok kurumun yaşadığı temel sorun finansal değil, güven sorunudur.

Kısa vadeli kârlılık baskısı;

  • Çalışan bağlılığını azaltıyor,
  • Müşteri sadakatini zayıflatıyor,
  • Kurumsal itibarı aşındırıyor,
  • Yenilik kapasitesini düşürüyor.

Sonuçta ortaya dışarıdan güçlü görünen ancak içeriden zayıflayan organizasyonlar çıkıyor.

Özellikle sosyal medya çağında şirketlerin bilançosundan önce itibarı sorgulanıyor.

Bir güven krizi bazen yıllarca oluşturulan finansal değeri birkaç gün içinde yok edebiliyor.

Geleceğin Şirketi Nasıl Olacak?

  1. yüzyılın başarılı şirketleri yalnızca para kazanan kurumlar olmayacak.

Aynı zamanda;

  • Güven üreten,
  • Yetenek geliştiren,
  • Bilgi biriktiren,
  • Topluma değer sunan,
  • Uzun vadeli ilişkiler kurabilen organizasyonlar olacak.

Artık şirketlerin rekabet avantajı sadece finansal kaynaklardan değil, görünmeyen sermayelerden oluşuyor.

Bu nedenle yöneticilerin yalnızca bilanço okumayı değil, kurum kültürünü, güven mekanizmalarını ve itibar yönetimini de stratejik bir varlık olarak görmeleri gerekiyor.

Sözün Özü

Şirketleri hâlâ yalnızca kâr makinesi olarak tanımlamak, bu yüzyılın ekonomik gerçekliğini anlamamaktır.

Modern şirketler;

Para üretir.

Ama aynı zamanda güven üretir.

Bilgi üretir.

İlişki üretir.

Toplumsal değer üretir.

Geleceğin kazananları da sadece bilançosu güçlü olanlar değil, toplum nezdinde güvenilirliğini koruyabilen kurumlar olacaktır.

Çünkü sürdürülebilir başarı artık yalnızca finansal performansın değil, kurumsal meşruiyetin de sonucudur.

Mustafa AKPINAR

Okumaya devam et

ALTIN - DÖVİZ - KRIPTO PARA

Markov Zincirleri: Finans Dünyasının Görünmeyen Tahmin Motoru

Markov Zincirleri: Bankacılığın ve Yapay Zekânın Gizli Tahmin Motoru
Finans Dünyasında Geleceği Olasılıklarla Okumak: Markov Modelleri
Kredi Riskinden Borsa Tahminlerine: Markov Zincirleri Ne Kadar Güvenilir?

Yayınlanma:

|

Geleceği Tahmin Etmek Mümkün Mü?

Finans piyasaları, ekonomi, kredi riskleri, müşteri davranışları ve hatta bankacılıkta dolandırıcılık modelleri… Tüm bu alanlarda karar vericilerin en çok sorduğu soru aynıdır: “Bugünkü duruma bakarak yarını ne kadar doğru tahmin edebiliriz?”

İşte tam bu noktada devreye olasılık teorisinin en güçlü araçlarından biri olan Markov Zincirleri (Markov Chains) giriyor.

Rus matematikçi Andrey Markov tarafından geliştirilen bu yöntem, karmaşık sistemlerin gelecekte hangi yöne evrilebileceğini olasılıklar üzerinden modellemeye yardımcı oluyor.

Bugün yapay zekâdan kredi derecelendirmeye, müşteri davranış analizinden borsa fiyat hareketlerine kadar birçok alanda Markov modelleri kullanılıyor.

Markov Zinciri Nedir?

Markov Zinciri, bir sistemin gelecekteki durumunun yalnızca mevcut durumuna bağlı olduğunu varsayan matematiksel bir modeldir.

Başka bir ifadeyle: Geçmişte yaşananların tamamı değil, sadece mevcut durum geleceği belirler.

Bu özelliğe matematikte “hafızasızlık (memoryless property)” adı verilir.

Örneğin bir müşteri:

  • Düzenli ödeme yapan müşteri
  • Riskli müşteri

olarak iki farklı durumda bulunabilir.

Markov modeli, bugün düzenli ödeme yapan bir müşterinin gelecek ay hangi olasılıkla riskli müşteri sınıfına geçebileceğini hesaplayabilir.

Bankacılıkta Nerelerde Kullanılıyor?

1. Kredi Risk Analizi

Bankalar müşterileri;

  • Çok düşük risk
  • Düşük risk
  • Orta risk
  • Yüksek risk
  • Temerrüt

gibi kategorilere ayırır.

Markov Zinciri kullanılarak bir müşterinin belirli bir süre sonra hangi risk grubuna geçebileceği hesaplanabilir.

Bu yöntem Basel düzenlemeleri kapsamında kullanılan birçok risk modelinin temelinde yer almaktadır.

2. Takipteki Kredilerin Tahmini

Bir kredi portföyündeki müşterilerin:

  • Normal
  • Yakın izleme
  • Gecikmeli
  • Takipte

kategorileri arasında geçiş olasılıkları hesaplanabilir.

Bu sayede bankalar gelecekte oluşabilecek tahsilat sorunlarını önceden görebilir.

3. Müşteri Davranışı Analizi

Bir müşteri:

  • Aktif kullanıcı
  • Pasif kullanıcı
  • Ürün terk eden müşteri

durumları arasında hareket eder.

Markov modelleri sayesinde müşteri kaybı (churn) önceden tahmin edilerek sadakat programları geliştirilebilir.

4. Dolandırıcılık Tespiti

Kart işlemlerindeki olağan davranış akışları belirlenebilir.

Normal davranış örüntüsünden sapmalar tespit edildiğinde sistem alarm verebilir.

Bu nedenle birçok gelişmiş fraud yönetim sistemi Markov mantığından faydalanmaktadır.

Borsada Markov Zincirleri

Finansal piyasalarda yatırımcıların ilgisini çeken en önemli kullanım alanlarından biri de fiyat hareketlerinin modellenmesidir.

Örneğin bir hisse için:

  • Yükseliş
  • Yatay seyir
  • Düşüş

olmak üzere üç durum tanımlanabilir.

Geçmiş verilerden elde edilen geçiş olasılıkları kullanılarak:

  • Yükseliş trendinin devam etme olasılığı
  • Düşüşe dönme ihtimali
  • Yatay piyasaya geçiş olasılığı

hesaplanabilir.

Ancak burada önemli bir uyarı bulunmaktadır. Markov Zincirleri piyasaları kesin olarak tahmin etmez. Sadece olasılıkları hesaplar.

Dolayısıyla yatırım kararı verirken tek başına kullanılmaları ciddi hatalara yol açabilir.

Markov Zincirlerinin Avantajları

Geleceği Olasılıklarla Görme Yeteneği

Belirsizliği tamamen ortadan kaldırmasa da geleceğe ilişkin senaryolar oluşturulmasına yardımcı olur.

Karmaşık Sistemleri Basitleştirir

Binlerce değişken içeren sistemleri daha yönetilebilir hale getirir.

Yapay Zekâ ve Veri Bilimi ile Uyumlu Çalışır

Makine öğrenmesi modellerinin birçok alt alanında kullanılmaktadır.

Stratejik Kararları Destekler

Risk yönetimi, fiyatlama, müşteri segmentasyonu ve tahminleme süreçlerinde güçlü bir araçtır.

Peki Riskleri Neler?

Her güçlü model gibi Markov Zincirleri de yanlış kullanıldığında yanıltıcı olabilir.

Veri Kalitesi Sorunu

Yanlış veya eksik veri kullanılması durumunda sonuçlar güvenilirliğini kaybeder.

Geçmişin Geleceği Temsil Etmeme Riski

Ekonomik krizler, savaşlar, pandemi gibi olağanüstü dönemlerde geçmiş veriler geleceği açıklamakta yetersiz kalabilir.

Aşırı Basitleştirme

Gerçek hayat çoğu zaman yalnızca mevcut duruma bağlı değildir.

Bazı sistemlerde geçmiş olaylar da önemli rol oynar.

Bu durumda Markov yaklaşımı yetersiz kalabilir.

Yapay Zekâ Çağında Markov’un Yeniden Yükselişi

Bugün üretken yapay zekâ, doğal dil işleme ve davranış modelleme sistemlerinde daha gelişmiş algoritmalar kullanılıyor olsa da Markov Zincirleri hâlâ birçok modelin temel taşlarından biri olarak kabul ediliyor.

Özellikle:

  • Risk yönetimi
  • Finansal modelleme
  • Kredi tahmini
  • Dolandırıcılık analizi
  • Müşteri davranışı tahmini

alanlarında önemini koruyor.

Verinin yeni petrol olarak kabul edildiği günümüzde, Markov Zincirleri bu veriyi anlamlandıran en güçlü matematiksel araçlardan biri olmaya devam ediyor.

Özet

Bankacılık ve finans sektöründe başarı artık yalnızca mevcut tabloyu okumaktan değil, gelecekte oluşabilecek senaryoları önceden görebilmekten geçiyor.

Markov Zincirleri, kesin cevaplar vermese de karar vericilere geleceğe ilişkin güçlü olasılık haritaları sunuyor.

Bu nedenle önümüzdeki dönemde yapay zekâ, büyük veri ve finansal risk yönetimi uygulamalarında Markov modellerinin daha da fazla kullanılması bekleniyor.

Çünkü rekabet avantajı artık veriye sahip olmakta değil, verinin geleceğe ne söylediğini anlayabilmekte yatıyor.

Okumaya devam et

BANKA HABERLERİ

Kartlı Harcamalarda Rekor

Yayınlanma:

|

Yazan:

Kartlı Ödemelerde Rekor Büyüme: Türkiye Nakitten Uzaklaşıyor, Kredi Kartına Yaklaşıyor

BKM Verileri Ne Söylüyor?

Bankalararası Kart Merkezi’nin (BKM) Mayıs 2026 verileri, Türkiye’de ödeme alışkanlıklarının hızla dijitalleştiğini ve tüketimin büyük ölçüde kartlar üzerinden gerçekleştiğini ortaya koydu. Mayıs ayında toplam 2,63 trilyon TL tutarında 1,92 milyar adet kartlı ödeme işlemi gerçekleşirken, mağaza içi ödemelerde her 5 işlemin 4’ü temassız yapıldı.

Veriler, sadece ödeme sistemlerindeki büyümeyi değil, aynı zamanda tüketici davranışlarındaki dönüşümü ve ekonomideki kredi kartı bağımlılığını da gözler önüne seriyor.

Kartlı Ekonomi Devasa Boyuta Ulaştı

Mayıs ayında kartlı ödeme hacmi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 32 artarak 2,63 trilyon TL’ye yükseldi. Bunun:

  • 2,21 trilyon TL’si kredi kartları,
  • 412,8 milyar TL’si banka kartları,
  • 7,9 milyar TL’si ön ödemeli kartlarla gerçekleşti.

Bu tablo Türkiye’de tüketimin finansmanında kredi kartlarının açık ara lider konuma geldiğini gösteriyor.

Dikkat Çeken Nokta

Kartlı ödeme hacmindeki büyüme (%32), işlem adedindeki büyümenin (%7) çok üzerinde gerçekleşti.

Bu durum:

  • İşlem başına harcama tutarlarının yükseldiğini,
  • Enflasyon etkisinin devam ettiğini,
  • Tüketicilerin daha büyük harcamaları kart üzerinden finanse ettiğini gösteriyor.

Kredi Kartı Sayısı 149 Milyona Dayandı

Mayıs 2026 itibarıyla Türkiye’de:

Kart Türü Adet
Kredi Kartı 149 milyon
Banka Kartı 216,6 milyon
Ön Ödemeli Kart 99,1 milyon
Toplam 464,7 milyon

Kredi kartı sayısı son bir yılda yüzde 11 artarken banka kartlarında artış yalnızca yüzde 2 seviyesinde kaldı. Ön ödemeli kartlarda ise düşüş yaşandı.

Bu Ne Anlama Geliyor?

Vatandaşın ödeme tercihi giderek:

Nakit → Banka Kartı → Kredi Kartı

şeklinde evriliyor.

Özellikle yüksek enflasyon ortamında kredi kartları vatandaş açısından fiili bir kısa vadeli finansman aracı haline gelmiş durumda.

Banka Kartları Sessiz Ama Güçlü Yükseliyor

BKM verilerindeki en dikkat çekici gelişmelerden biri banka kartlarında görüldü.

Ödeme tutarı bazında büyüme:

  • Kredi kartlarında %30
  • Banka kartlarında %50 oldu.

Bu tablo birkaç önemli gelişmeye işaret ediyor:

1. Hesaptan Harcama Eğilimi Artıyor

Faiz yükünden kaçınmak isteyen tüketiciler doğrudan hesap bakiyelerini kullanmaya yöneliyor.

2. Dijital Maaş Ekonomisi Güçleniyor

Maaş hesaplarının dijital kullanım oranı yükseliyor.

3. QR ve Mobil Bankacılık Etkisi

Banka kartları artık sadece ATM kartı değil; mobil ödeme, QR ödeme ve dijital cüzdanların da temel taşı haline geliyor.

Ön Ödemeli Kartlarda Alarm Veren Düşüş

Verilere göre:

  • Ön ödemeli kart işlem tutarı %59 düştü.
  • İşlem adedi ise %55 geriledi.

Bu gerilemenin arkasında:

  • Regülasyon değişiklikleri,
  • Bazı fintech modellerindeki dönüşüm,
  • Kullanıcıların banka kartlarına yönelmesi,
  • Dijital cüzdan çözümlerinin yaygınlaşması

olduğu değerlendiriliyor.

E-Ticarette Büyüme Devam Ediyor Ama Hız Kesti

İnternetten kartlı ödeme tutarı:

  • 624,5 milyar TL’den
  • 740,4 milyar TL’ye çıktı.
  • Yıllık büyüme %19 oldu.

Ancak önemli bir detay bulunuyor:

2025 Mayıs ayında toplam kartlı ödemelerin yüzde 31’i internetten yapılırken bu oran 2026 Mayıs’ta yüzde 28’e geriledi.

Neden?

Bu durum e-ticaretin küçüldüğünü değil, fiziksel mağaza harcamalarının daha hızlı büyüdüğünü gösteriyor.

Özellikle:

  • Gıda,
  • Market,
  • Restoran,
  • Akaryakıt,
  • Seyahat

harcamalarında mağaza içi kart kullanımının hızla arttığı görülüyor.

Temassız Ödeme Artık Standart Haline Geldi

Mayıs ayında:

  • 1,3 milyar adet temassız işlem yapıldı.
  • Temassız ödeme tutarı 961,8 milyar TL’ye ulaştı.
  • Mağaza içi ödemelerin yüzde 81’i temassız gerçekleşti.

Başka bir ifadeyle:

Türkiye’de her 5 mağaza içi kartlı ödemenin 4’ü artık temassız.

Bu oran birçok Avrupa ülkesindeki seviyelerle yarışabilecek düzeyde.

Bankavitrini Analizi

BKM verileri yalnızca ödeme sistemlerindeki büyümeyi göstermiyor.

Veriler aynı zamanda:

1. Tüketimin Hala Güçlü Olduğunu

2,6 trilyon TL’lik hacim iç talebin canlı kaldığını gösteriyor.

2. Kredi Kartının Ekonomideki Rolünün Büyüdüğünü

149 milyon kredi kartı ve 2,2 trilyon TL’lik hacim, kredi kartlarının artık klasik ödeme aracı olmaktan çıkıp tüketim finansmanı mekanizmasına dönüştüğünü ortaya koyuyor.

3. Nakit Kullanımının Gerilediğini

Temassız ödeme oranları ve kart kullanımındaki büyüme, kayıt dışılığın azaltılması açısından da önemli bir gösterge niteliği taşıyor.

4. Dijital Türkiye Hedefine Yaklaşıldığını

Temassız ödeme, internetten alışveriş, mobil ödeme ve açık bankacılık uygulamaları ödeme ekosisteminin hızla dijitalleştiğini gösteriyor.

Sonuç

BKM’nin Mayıs 2026 verileri Türkiye’nin ödeme alışkanlıklarında tarihi bir dönüşüm yaşandığını ortaya koyuyor. Kartlı ödeme hacmi 2,6 trilyon TL’yi aşarken, kredi kartları tüketimin ana finansman aracı haline geliyor. Temassız ödeme artık standartlaşmış durumda, internet alışverişleri büyümeyi sürdürüyor ve banka kartları beklenenden daha güçlü bir yükseliş sergiliyor.

Okumaya devam et

FARK YARATANLAR

FARK YARATANLAR

FARK YARATANLAR

KATEGORİLER

ALTIN – DÖVİZ

KRİPTO PARA PİYASASI

X

FACEBOOK

SON YAZILAR

Popüler

www bankavitrini com © "BANKA VİTRİNİ Portal"da yayımlanan, BANKA VİTRİNİ'nde yer alan yazar ve çevirmenlerine ait herhangi bir yazı, çeviri, makale ve haber izin alınmadan basılı olarak ya da internet ortamında kullanılamaz, çoğaltılamaz, yayınlanamaz. İzinsiz kullananlar hakkında hukuki yollara başvurulacaktır. "BANKA VİTRİNİ Portal"da yayımlanan tüm özgün yazıların içeriğinden yazarları sorumludur. www.bankavitrini.com'da yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler, mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Yer alan yazılarda herhangi bir yatırım aracı; Hisse Senedi, kripto para biriminin veya dijital varlığın alım veya satımını önermiyor. Bu nedenle sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi, beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Lütfen transferlerinizin ve işlemlerinizin kendi sorumluluğunuzda olduğunu ve uğrayabileceğiniz herhangi bir kaybın sizin sorumluluğunuzda olduğunu unutmayın. © www.bankavitrini.com Copyright © 2020 -UŞAK- Tüm hakları saklıdır. Özgün haber ve makaleler 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu korumasındadır.