BORSA
Doç. Dr. Bolgün: BİST’de suç işledi
Doç. Dr. Evren Bolgün: Borsada gerçekten bir operasyon dönüyor. Spekülasyon demiyorum artık iş net şekilde manipülasyona döndü. Kaldıraç hadisesine müdahalede otoriteler çok geç kaldılar izlediler.
Yayınlanma:
4 yıl önce|
Yazan:
BankaVitrini
Beykoz Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Evren Bolgün, Temmuz ayından bu yana Borsa İstanbul’da yaşanan hareketlilikle ilgili bazı banka hisselerinin yüzde 100 ile yüzde 450 arasında değişen oranlarda yükselişler kaydetmesinden destek alarak kamuoyuna vatandaşların BİST üzerine yatırım yapmaları gerektiği açıklamasını yapmış olan kamu üst düzey görevlilerinin “bilgi bazlı piyasa dolandırıcılığı” suçuna iştirak ettiklerini söyledi. Evren Bolgün ile borsadaki son gelişmeleri konuştuk.
– Ekonominin belki de rayında giden tek unsuruydu Borsa, ama son haftalarda gördük ki orada da herşey yolundan çıktı, ne diyeceksiniz? Borsa İstanbul’da ne oluyor?
Aslında piyasa hareketlerini bozma işlemi dört yıl öncesine 2018’e dayanıyor. 2018 Ağustos’ta BDDK swap kısıtlaması getirmişti. O piyasayı bozmadaki ilk adımdı. Sonra faiz sebep enflasyon sonuçtur söylemi geldi. 2018’in ortalarını bu anlamda milat olarak alıyorum. Merkez Bankası’nın bağımsızlığını tamamen ortadan kaldırıldı. Geldiğimiz noktada faizi de iyice absürd bir şekilde indirdik. Politika faizi malum yüzde 12’ye kadar indi. Bütün varlıkların fiyatlanmasında ana gösterge Merkez Bankası faizidir. Tüm piyasa bunun üzerinden döner. Geldiğimiz noktada burayı da öldürdük.
Yerli ve milli makro ihtiyati tedbirlerle kontrol edilmeyen kredi tarafı vardı onu da şimdi yüzde 100 kontrol ediyorlar. O tarafı da bitirdik. Geriye döviz ve borsa kalmıştı. TCMB rezervleri eritilince döviz piyasasının da serbestliğini bitirdik. Geriye borsa kalmıştı. Bu dinamikler içinde vatandaşların yatırım yapacağı başka yer de pek yoktu. Borsayı da cazip hale getirmek için hem bakanın açıklamaları hem de kamu bankaları kaynakları ve Türkiye Varlık Fonu alımlarıyla birlikte yatırım fonları esaslı alımlar oldu geçen Temmuz-Ağustos aylarında.
Evet 5 temmuzdan itibaren Borsaya bir yabancı girişi var. Bankalardaki ilk alım hareketleri Citibank, Deutsche Bank, HSCB üzerinden geldi. Ama alımların yüzde 100 yabancılardan geldiği belli değil. Çünkü Türk olmalarına rağmen yurtdışında işi olan oturum izni olanlar da orada hesap açmış olabilirler, onlara bıyıklı yabancı diyorum. Alım hareketleri özellikle ağustostan sonra yoğunlaşmaya başladı. Yabancılar var ama yerli spekülatörler de var.
Ben buna artık nitelikli operasyon adını veriyorum.
RESMEN MANİPÜLASYON
– Nasıl bir operasyon?
Gerçekten bir operasyon dönüyor. Spekülasyon demiyorum artık iş net şekilde manipülasyona döndü.
Borsa İstanbul kurulduğundan bu yana bayağı bilinçli sofistike bir olay yapıldı. Oldukça nitelikli ve bilinçli bir operasyon. İşin içinde kaldıraç var. Koordineli bir hareket var. Kolay bir iş değil. İşte borsadan hisse aldım, sattım veya açığı sattım, aldım şeklinde öyle basit bir işlem değil. Sonuçta bu kadar büyük işlem hacmi olan şirketler günlerce satıcısız sonra da alıcısız kaldılar.. ben 30 yıllık profesyonel finans kariyerim boyunca görmedim böyle bir şey.
Banka hisseleri 2 aylık zaman dilimi içerisinde yüzde 250-yüzde 450 arasında değişen düzeylerde yükselişler kaydetti. Temmuz-Eylül dönemi içerisinde spot piyasadaki bankacılık hisselerinde yaşanan yükselişlerin Vadeli BİST.30 endeksine önemli derecede pozitif katkısı oldu.
Banka hisseleri bazında artı yüzde 10, artı yüzde 10, artı yüzde 10….şeklinde yürütülen bir operasyon bu. Minimum 10 kat kaldıraç var yani. Yarım saat içinde yüzde 100 kazanmış oldular. Bu müthiş bir manipülatif kazanç aslında. Bu yabancının yapacağı karakteristik bir alım şekli değil. Yabancı böyle piyasaya girmez. 1.5 ay içinde Vakıfbank ya da Şekerbank gibi bir hisse yüzde 300-400’e çıkar mı, ne oldu bu bankalara? Sonra strateji kısır bir döngüne döndü.
VATANDAŞ ZARAR ETTİ
– Bu kısır döngü devam edecek mi peki?
Etmeyecek. Kaldıraç hadisesine müdahalede kamu otoriteleri çok geç kaldılar sadece izlediler. O işlemleri yapanlar kimse onların kazanmalarına seyirci kaldılar.
Özellikle spot banka hisselerindeki fiyat hareketlerinin kısa zaman dilimi içerisinde “yüzde 100 ile yüzde 450” arasında değişen oranlarda yükselişler kaydetmesinden destek alarak kamuoyuna vatandaşların BİST üzerine yatırım yapmaları gerektiği açıklamasını yapmış olan kamu üst düzey görevlilerinin “bilgi bazlı piyasa dolandırıcılığı” suçuna iştirak etmiş olduklarını görmekteyiz. BİST banka hisselerindeki aşırı değer kazançlarının haricinde VİOP Vadeli Piyasasında işlem görmekte olan Vadeli Banka Kontratlarından da kaldıraç düzeyleri değişmekle birlikte “20 Misli”ne yaklaşan düzeylerde kazançların elde edilmesine 13 Eylül tarihine kadar resmi otoriteler tarafından izin verildiğini gördük.
Kamu bankalarındaki kazancı kaçırdım diyen özel bankalara hücum eden sade vatandaşlar da sürecin sonunda ciddi zarar etmeye başladı.
Vadeli banka kontratları üzerinden başlayan operason neticesinde bazı BİST banka hisselerinde (SKBNK, TSKB) hâlâ sorun devam ediyor. Bu arkadaşlar kaldıraçlı VİOP piyasasında banka Uzun (Alım) pozisyonlarının fiziki teslimatı prensibi sebebiyle Borsa İstanbul’da o kadar hisse satın almış durumdalar ki şimdi bunları ellerinden çıkamıyorlar. Karşıda alıcı yok.
SORUN DEVAM EDECEK
– Peki ne olacak bu hisseler?
Bunun eritilmesi gerekiyor. Bunlar eritilene kadar sorun bu şekilde devam edecek. Halkbank da geçen hafta kendi hissesini aldı. Aymazlığın artık son noktasıdır bu. Bu ne demek karşıda alıcı yok, devlet kendi bankasını devreye sokuyor bu kişileri kurtarmak için.
Bir de şöyle bir sıkıntı var; VİOP’taki pozisyonların 30 Eylül’e kadar kapanması gerekiyor. Şimdi manipülasyon düzenlemesi getirilmesi planlanıyor. Muhtemelen bazı hisselerin vadelerini işleme kapatacaklar. Minimum pozisyon taşıma miktarlarını yükseltecekler. Neticede bu zararın bir şekilde karşılanması gerekiyor. Bu pozisyonlar yoğun olarak 4-5 aracı kurumda görünüyor. Şu anda temizlik yapılmaya çalışılıyor. Küçük yatırımcı 13 Eylül’e kadar bu hisselerde Kısa (Satım) vadeli pozisyon alanlar ciddi zarar ettiler. Ama bu arkadaşlar da o tarihe kadar çok ciddi kazandılar. Şimdi SPK bunlara ne kadar ceza keser bilmiyoruz. Sorun çözülmüş değil bu hafta da devam edecek.
FAİZ TEK HANEYE İNER
– Merkez Bankası geçen hafta yine faiz indirimine gitti, ne diyeceksiniz?
Yüzde 12’ye gelen bir faiz var. Yüzde 13-14’lerde tahvil faizi ve yüzde 25-36’larda olan kredi faizleri var. Faiz indirirken de Merkez Bankası’nın döviz rezervinden satıyorlar. Kararlar artık hiç rasyonel değil. Önümüzdeki aylarda ciddi bir parasallaşma hamlesi daha bizi bekliyor. 500 milyar TL’ye yakın para seçim için kullanılacak. Tam gaz seçim ekonomisi olacak. Faiz indirimleri devam edecek. Enflasyon yıl sonunda baz etkisiyle 10-12 puan düşecek zaten.
– Enflasyon yıl sonunda ne olur?
Enflasyonun yüzde 85’i aşıp baz etkisiyle yıl sonunda muhtemelen yüzde 75’lerde olacağını düşünüyorum. Gelişmiş ülkelerde yaşanacak olan resesyondan dolayı Şubat 2023’te enflasyonun bir miktar daha aşağıya gideceğini düşünüyorum. Türkiye’nin büyümesi de gelecek yılın ikinci yarısında yüzde 3’lere inebilir. 2023’te enflasyon ne olacak demenin şu ortamda bir önemi yok. İktidar değişecekse tüm ekonomi politikaları yenilenecektir.
– Şu anda Türkiye ekonomisindeki en temel sorunlar neler?
Ekonomi çok ciddi kur baskısı altında. Bu maliyetler ve enflasyonu artırıyor. Bunu çözülmesi lazım. Yılbaşından bu yana yüzde 40 kur artışı olmuş.
KUR 36 LİRAYA ÇIKMASIN DİYE ÇALIŞIYORLAR
– Kur kaça çıkar?
Burada noktasal tahmin yapmak çok zor. Faizi indireceğini düşünürsek o zaman kur tarafında artış olacak. Kasımda faiz indirimi olacağını düşünüyorum o zaman kur 20 lirayı aşar. Ocakta da yeni yılda faizi tekrar indirecekler. O zaman da dolar 22 liranın üzerinde olur. Üç ayda yüzde 20’lik bir kur artışı olacaktır. Artık satılacak döviz rezervi de kalmadı. Döviz sıkıntısında kısa vadede bir çözüm görmüyorum. Seçime kadar aslında dolarda 2021’de aralıkta gördüğümüz o ikiye katlanma olayının yaşanmaması için çalışıyorlar. Bugün 18 TL olan kurun aslında 36 liraya çıkmamasına çalışıyorlar.
Cumhuriyet
İlginizi Çekebilir
BORSA
Faiz beklentileri sertleşti, Nvidia’da 30 yıllık dönem kapandı!
Yayınlanma:
4 gün önce|
13/11/2026Yazan:
BankaVitrini
Yapay zekâ sektörünün lokomotifi Nvidia’da, şirketin kurucularından ve 30 yılı aşkın süredir CEO’luk görevini yürüten Jensen Huang, Çin adına casusluk yaptığından şüphelenilen bir kadınla ilişki yaşadığı ve şirket bünyesindeki başka bir kadın yöneticiyle de ilişkisinin bulunduğu yönündeki haberlerin ardından görevinden istifa etti. Nvidia hisseleri dün istifa haberinin ardından %4,3 gerilerken, son bir ayda neredeyse %40’a yakın düştü. 2026 yılında performansın ise %11 düşüş yönünde olduğunu not edelim.
Nvidia’nın yönetim krizinin yapay zekâ sektörünün geneline yayılıp yayılmayacağıise belirsizliğini koruyor. Endişe edilenin aksine Huang’ın ayrılması sektör genelinde şimdilik bir satış dalgasına dönüşmedi. Nvidia’nın rakibi AMD ve Broadcom’un bu süreçten fayda sağlayabileceği beklentisi ile hisseleri dün geceyi yaklaşık %6 yükselişle tamamladı. Ekim ayı başında piyasa değeri 6 trilyon dolara yaklaşan Nvidia’nın yaşadığı yönetim krizinin ardından 17 Kasım’da açıklanacak kritik bilanço merakla takip edilirken, yapay zekânın ağır sıkleti konumunda olan şirketin başına kimin geçeceği de merak ediliyor.
Nvidia haberleri ile son günlerde satıcılı bir seyir izleyen küresel hisse senedi piyasalarında bu sabah toparlanma çabası dikkat çekiyor. ABD borsalarının dün geceyi %0,3 oranında düşüşle tamamlamasının ardından bu sabah vadeli işlemlerde yatay bir başlangıç görürken, Pasifik’in diğer ucunda ise hafif de olsa iyimser bir havanın hâkim olduğunu görüyoruz. Japonya’nın Nikkei endeksi %0,8 yükselirken, açılışta %2’den fazla prim yapan Güney Kore borsası KOSPI kazanımlarını koruyamayarak %1 geriledi. Teknoloji hisselerinin ağırlıklı olarak işlem gördüğü Tayvan borsası ise %1,5 yükselişle olumlu yönde ayrıştı.
Her ne kadar gözler Nvidia cephesinde yaşanan gelişmeleri takip etse de, piyasaların diğer önemli gündem maddesi ise Fed’in faiz politikası olmaya devam ediyor. Beklentileri aşan enflasyon ve istihdam verileri ardından 9 Aralık tarihinde düzenlenecek olağan FOMC toplantısında Fed’in 50 baz puanlık faiz artırımına gidebileceği tartışılırken, vadeli piyasaların fiyatlaması da faizlerde yükselişin devam edeceğine işaret ediyor. Mevcut %3,75-4,00 faiz aralığından hareketle, 9 Aralık toplantısında 25 baz puanlık artırıma yaklaşık %89, 50 baz puanlık artırıma ise %11 ihtimal veriliyor. Piyasalar, aralık ayındaki artırımın ardından 2027 yılı içerisinde yaklaşık 75 baz puanlık ilave sıkılaşma beklerken, politika faizinin yıl ortasında %4,70, yıl sonunda ise %4,75 civarına ulaşacağını fiyatlıyor. Fed’in faiz artırımlarına gelecek yıl da devam edeceği beklentisi, doların ve ABD tahvil faizlerinin yükselişini destekliyor.
Fed’in faiz politikasına daha hassas olan iki yıllık vadeli ABD tahvil faizi %4,89 ile son bir ayın, on yıllık tahvil faizi ise %5,14 ile son üç haftanın zirvesini test etti. Artan faiz beklentilerinden destek bulan dolar (DXY), haftalık bazda yaklaşık %1 değer kazanmaya hazırlanırken, Japon yeni dolar karşısında 160 seviyesine yaklaşarak yeniden müdahale endişelerini gündeme taşıdı. EUR güçlü dolar karşısında yönünü aşağıya çevirerek 1,10 seviyelerinin diplerine yaklaşırken, dün de bültenimizde belirttiğimiz üzere 1,0880 seviyesinin radar menziline gireceğini düşünüyoruz. Kraliyet aslanı sterlin de benzer bir şekilde 1,32 seviyesine yönelirken, daha da aşağıda 1,3135 seviyesini takip edeceğiz.
Petrol cephesinde ise Suudi Arabistan’ın enerji altyapısına yönelik saldırılar ve Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat sorunlarıyla dün %3’ün üzerinde yükselen ve vadeli kontratlarda 96 dolar seviyesini test eden Brent cinsi ham petrolün varil fiyatı, bu sabah 95,50 dolar seviyelerine hafif de olsa geriledi. Seçim sonrasında savaşın bitme ihtimali ön plana çıkmışken dün “İran ile anlaşmaya gerek yok” diyen Trump’ın çıkışı da kafaları karıştırdı. Petrol açısından 120 doların üzerinde olası bir gecelik kapanış durumunda yükseliş isteğinin patlayıcı bir şekilde devam edeceğinden endişe ediyoruz. Bu senaryonun dışında petrol ile ilgili mehter takımı tarzında hareketlerin dışında bir beklentimiz bulunmuyor.
Yapay zekâ yatırımlarının geleceğine ilişkin endişeler bakır fiyatlarına da yansırken, Londra’da bakır son dört ayın en düşük seviyesine geriledi. Güçlü dolar ve faiz artırım tamtamlarının yüksek sesle çaldığı bir ekosistemde kıymetli metallerin de satış baskısına yine boyun eğdiğini görüyoruz. Enflasyon verisi öncesinde hafta içi 4,150 dolar seviyesine kadar yükselen altının ons fiyatı dün 3,850 dolar seviyesine kadar gerileyerek 72 saatte 300 dolar değer kaybetti! Dün bültenimizde teknik mânâda 3,850 dolar seviyesinin önemine işaret etmiştik. Bu sabah altının hafif de olsa toparlanarak 3,920 dolar seviyesine yükseldiğini görüyoruz. Bugün haftalık kapanışı da görerek daha sağlıklı bir yorum yapmaya çalışacağız. Takip ettiğimiz ve yükselişe işaret eden düşen kama formasyonun çalışması için haftalık kapanışın 3,850 dolar seviyesinin üzerinde olması gerekiyor.
Öte yandan hafta içerisinde 53,70 dolar seviyesine kadar yükselen gümüşün ons fiyatı dün 49,70 seviyesine kadar gerileyerek 4 dolar birden düştü. Bu sabah 50 doların üzerinde hafif de olsa yükselen gümüşte teknik bir bakış açısıyla haftalık kapanış seviyesini takip edeceğiz. Yükseliş beklediğimiz formasyonun çalışması için haftalık kapanışın 48 dolar üzerinde olması gerekiyor (bakınız grafikler). Kripto aleminde amiral gemisi Bitcoin teknoloji tarafında yaşanan gelişmelerden zemin kaybederek bu sabah 68 bin dolar seviyelerine kadar geriledi. Teknik bir bakış açısıyla daha da aşağıda 57 bin dolar seviyeleri takip edilebilir.
Türkiye cephesinde ise dün TCMB yılın son Enflasyon Raporu’nu yayımladı. 2026 sonu ara hedefi %24’te sabit tutulurken enflasyon tahmini %28’den %29,5’e yükseltildi. 2027 ve 2028 tahminleri ise OVP ile uyumlu bir şekilde %21 ve %13,5’e yükseltildi. Açıklanan makro ekonomik verilerin işaret ettiğinin yanı sıra, Fon Krizi’nin de etkileriyle Türkiye ekonomisinde zayıflık devam ederken, jeopolitik cephede gidişatın daha da bozulmaması kaydıyla TCMB’nin faiz indirimlerine bebek adımlarıyla da olsa devam edeceğini düşünüyoruz. Dün zayıf iç talebe atıfta bulunan Başkan Karahan ardından bu görüşümüzün daha da güçlendiğinin altını çizelim. Enflasyon Raporu’nun anlamlı bir piyasa yansıması olmazken, USDTRY kuru kamunun kontrolünde hafta sonu etkisiyle 50,36 seviyesine yükseldi. CDS risk primi 235 baz puanla son iki ayın en düşük seviyesine gerilerken, 10 yıllık gösterge tahvilin bileşik faizi %36 seviyesinin üzerine gelerek son 6 ayın zirvesini test etti. Hisse senetleri cephesinde yükseliş isteği ivme kaybederken, BIST100 ana endeksi son üç günde hafif de olsa geriledi.
Her hafta perşembe günü açıklanan TCMB ve BDDK’nın haftalık verilerini yine enine boyuna irdeledik. Bu bağlamda en güncel veri ile başlamak gerekirse, TCMB’nin net yabancı para pozisyonu 11 Kasım valörlü işlemlerde 30 milyar dolar seviyesine yükseldi. Eylül ve Ekim aylarında Fon Krizi ve altın fiyatlarında yaşanan gerilemenin de etkisiyle net yabancı para pozisyonunda 32 milyar dolarlık düşüş yaşayan TCMB, Kasım ayının ilk sekiz gününde yaklaşık 11 milyar dolar rezerv biriktirdiğini görüyoruz. 6 Kasım ile biten haftada, yurt içi yerleşiklerin parite etkisinden arındırılmış seriye göre DTH hacminde 1,5 milyar dolar artış yaşandığına dikkat çekmek isteriz. Son üç haftada devamlılık arz eden bu durumu portföy tercihlerinde değişiklik oluyor şeklinde yorumlamak istemesek de bu artışı yakından takip edeceğiz. Daha geniş bir açıdan bakmak gerekirse, 23 Ekim haftasında Türk Lirası’nın toplam mevduat havuzu içindeki payı %62 seviyesinden %61 seviyesine geriledi. Ya da tersten okursak, dolarizasyon oranı %38’den %39’a yükseldi. Mali piyasaların gündeminde bugün Türkiye’de cari denge ve Piyasa Katılımcılar Anketi, yurt dışında ise ABD’de ÜFE enflasyon verisi ön plana çıkıyor. Herkese güzel bir hafta sonu dileriz.
Altın
Gümüş
Nvidia ve US10Y
Emre Değirmencioğlu
BORSA
Enflasyon Fed’i sıkıştırıyor, güçlü ekonomi borsaları ayakta tutuyor
Yayınlanma:
6 gün önce|
11/11/2026Yazan:
BankaVitrini
ABD’de dün açıklanan ekim ayı enflasyon verisinin beklentileri aşması, küresel piyasaların moralini bozarken, Fed’in faiz artırımlarını hızlandırabileceği endişelerini de beraberinde getirdi. Manşet enflasyon aylık %0,4 artarken, çekirdek enflasyon %0,2 olan beklentinin üzerinde, üst üste üçüncü ay %0,3 yükseldi. Özellikle otomobil sigortası, ulaşım ve sağlık hizmetlerindeki fiyat artışları, enflasyonun yalnızca enerji kaynaklı olmadığını ve ekonominin geneline yayıldığını gösterdi. Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller’ın çekirdek enflasyonun %0,3 veya üzerinde gelmesi durumunda aralık ayında 50 baz puanlık faiz artırımının değerlendirilmesi gerektiğini söylemesi dikkat çekerken, Dallas Fed Başkanı da faizlerin daha hızlı artırılabileceği mesajını verdi.
Piyasalar aralık ayında 25 baz puan faiz artırımına kesin gözüyle bakarken, 50 baz puanlık artırım ihtimali de %10 seviyesine yükseldi. Vadeli kontratlarda gelecek yılın ortasına kadar beklenen toplam faiz artırımı sayısı ikiden üçe çıkarken, faiz beklentilerine en duyarlı olan ABD iki yıllık tahvil faizi dün 18 baz puan sıçrayarak Nisan 2025’ten bu yana en sert günlük yükselişini kaydetti. On yıllık tahvil faizi ise yeniden psikolojik %5 seviyesini test etti. Enflasyondan arındırılmış haftalık ortalama kazançların yeniden gerilemesi, hayat pahalılığının Amerikan tüketicisinin alım gücünü aşındırmaya devam ettiğini gösteriyor. Geçen haftaki ara seçimlerde hayat pahalılığının Cumhuriyetçilerin yenilgisinde önemli rol oynadığını da hatırlatalım.
Enflasyon verisi ardından tahvil piyasalarında yaşanan sert satışlar ve artan faiz beklentileri doları destekledi. Dolar endeksi DXY yeniden 102,3 seviyesine yükselirken, para birimleri cephesinde EURUSD paritesi 1,1165 seviyesine geriledi. Faiz getirisi olmayan kıymetli metaller yükselen tahvil faizleri ve güçlenen doların baskısı altında kaldı. Altının ons fiyatı dün gün içi zirvesinden neredeyse 150 dolar gerileyerek 4 bin dolar seviyesinin diplerine kadar sarkarken, gümüş ise %3,5 değer kaybıyla 51 dolar seviyesini test etti. Lâkin bu sabah kayıplarının büyük bölümünün telafi edildiği görüyoruz. Altın 4,050 dolar seviyesine toparlanırken, gümüş ise 52,50 dolar seviyelerine varan bir yükseliş kaydetti. Altın gümüş rasyosunun aşırı alım bölgesine ulaşması ardından yön gümüş lehine dönerken (bakınız grafik), teknik mânâda beklediğimiz formasyonun da henüz bozulmadığını belirtmek isteriz.
Petrol cephesinde ise İran savaşının sona erebileceğine yönelik umutlarla Hürmüz Boğazı’nda devam eden saldırılar arasında sıkışan fiyatların yön arayışı sürüyor. ABD’nin İran’a yönelik yeni askerî operasyonlardan şimdilik uzak duracağı beklentisiyle Brent petrolün varil fiyatı dün 89 dolar seviyelerine kadar gerileyerek son iki ayın en düşük seviyesini test ederken, bu sabah yeniden 92 doların üzerine yükseldi. Reuters’ın haberine göre Hürmüz Boğazı ve çevresinde ekim ayında 37 gemiye saldırı düzenlenirken, bu rakam savaşın başlangıcından bu yana en yüksek aylık seviyeye işaret ediyor. Kasım ayının ilk günlerinde de 10 saldırı kaydedildi. Son olarak Umman açıklarında petrol tankerlerinin hedef alınması, bölgedeki risklerin devam ettiğini gösteriyor. Üstelik olası bir ateşkes durumunda bile deniz mayınlarının temizlenmesinin, sigorta maliyetlerinin düşmesinin ve gemi sahiplerinin yeniden bölgeden geçmeye ikna edilmesinin zaman alacağını düşünüyoruz.
Enflasyon rakamları ve beraberinde artan faiz artırımı beklentileri hâliyle dün hisse senetlerini de baskı altına aldı. CEO Jensen Huang hakkındaki casusluk soruşturması nedeniyle Nvidia hisseleri %5,5 daha gerileyerek olumsuz mânâda ayrıştı. Dün de belirttiğimiz üzere 2026 yılı başında Nvidia’ya yatırım yapan bir yatırımcının yaklaşık %10 zararda olduğunu, son zirvesinden bu yana kaybın %30 seviyesine taşındığının da altını çizelim. Teknoloji hisselerinin işlem gördüğü Nasdaq endeksi geceyi %0,7 oranında düşüşle tamamlarken, bu sabah vadeli işlemlerde alım isteğinin arttığını görüyoruz. Nasdaq vadelisi %1,3 oranında yükselirken, dün enflasyon rakamlarının tetiklediği satış baskısının yeni güne taşınmadığını görüyoruz. Pasifik’in diğer ucunda Japonya’nın Nikkei endeksi %1,5 yükselirken, teknoloji ağırlıklı Tayvan borsası %3’e yakın, Güney Kore endeksi KOSPI ise %2’den fazla yükseldi.
ABD’de yapay zekâ şirketlerinden gelen haberler de dikkat çekiyor. Wall Street Journal’ın haberine göre OpenAI’ın çeyreklik geliri yaklaşık %50 artarak 10 milyar dolara ulaşırken, yüksek faaliyet zararları devam ediyor. Yatırımcıların gözü ise gelecek hafta açıklanacak Nvidia bilançosuna çevrilmiş durumda. Güçlü sonuçların, yapay zekâ hisselerine yönelik endişeleri hafifleterek toparlanmayı destekleyebileceğini düşünüyoruz.
Bu arada, ChatGPT’nin en önemli rakiplerinden Claude’un geliştiricisi Anthropic de halka arza hazırlanıyor. Reuters’ın haberine göre şirket, 19 Kasım’da Nasdaq’ta işlem görmeye başlamayı hedeflerken, 1,4 trilyon dolara varan değerleme üzerinden halka arz yoluyla 64,4 milyar dolar, özel yatırımcıların katılımıyla da 26 milyar dolar olmak üzere toplam 90 milyar doların üzerinde kaynak sağlamayı planlıyor. Halka arzın büyüklüğü ve koşulları henüz kesinleşmiş değil. Google, Nvidia, AMD ve Microsoft gibi teknoloji devlerinin de yatırımcıları arasında yer aldığı Anthropic’in yıllıklandırılmış geliri 81 milyar dolara ulaşırken, gelecekteki bilgi işlem kapasitesi için verdiği taahhütlerin yaklaşık 900 milyar doları bulması dikkat çekiyor. Yüksek faizlerin ve devasa yatırım harcamalarının sorgulandığı bir dönemde gerçekleşmesi beklenen bu halka arzın, yapay zekâ sektörüne yönelik yatırımcı iştahı açısından önemli bir sınav olacağını düşünüyoruz. Anthropic’in başarısı, gelecek yıl halka arz edilmesi gündemde olan OpenAI için de önemli bir gösterge olacak.
ABD’de ara seçimlerin ardından Trump yönetimi üzerindeki siyasî baskı artarken, bu kez Savunma Bakanı Pete Hegseth’i görevden alma girişimi gündeme geldi. İran savaşını Kongre onayı olmadan yürütmek ve yetkilerini kötüye kullanmakla suçlanan Hegseth hakkındaki azil girişimi, Temsilciler Meclisi’nde Cumhuriyetçilerin 211’e karşı 204 oyla soruşturmayı komisyona havale etmesiyle şimdilik engellendi. Ancak Demokratların ocak ayında Kongre’nin her iki kanadında da çoğunluğu devralacak olması, konunun yeniden gündeme gelebileceğine işaret ediyor. Reuters/Ipsos anketine göre Amerikalıların çoğunluğu yeni Kongre’nin İran savaşını sona erdirmek için harekete geçmesini isterken, Trump yönetiminin askerî harcamaları 950 milyar dolardan 1,5 trilyon dolara çıkarma hedefi de siyasî tartışmaları büyütüyor. İran savaşının Cumhuriyetçilere seçim kaybettirdiği bir dönemde, Washington’daki bu hesaplaşmanın savaşın geleceği ve ABD’nin bütçe politikaları açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini düşünüyoruz.
Türkiye cephesinde ise dün açıklanan sanayi üretimi eylül ayında bir miktar toparlansa da genel görünümün zayıf kalmaya devam ettiğini gördük. Türk mali piyasalarında ise dün itibariyla hisse senetleri özelinde alım rüzgârı hız keserken, faiz indirimi beklentileri ise tahvil piyasasını canlı tutuyor. İki yıl vadeli gösterge tahvilin bileşik faizi %39,37 seviyesine hafif de olsa gerilerken, USDTRY kuru kendi dünyasında bebek adımlarıyla yükselmeye devam ederek yarın valörlü işlemlerde 50,23 seviyesine yükseldi. Yabancının Türkiye risk algısı CDS primi 237 baz puana gerileyerek son iki ayın en düşük seviyesini test ederken, TCMB rezervlerinin ise Kasım ayında toparlamaya başladığını not edelim. Şöyle ki, Fon Krizi’nin tetiklediği yabancı çıkışı ve altın fiyatlarında süregelen düşüşün de rezervleri olumsuz etkilemesiyle Eylül ve Ekim aylarında toplam 32 milyar dolar gerileyen net yabancı para pozisyonu, kasım ayının ilk 6 iş gününde 5,2 milyar dolar yükseliş kaydetti. Manşet rakamın 24,4 milyar dolar seviyesine toparlandığının altını çizelim.
ABD piyasaları bugün Veterans Day (Gaziler Günü) nedeniyle kapalı konumda olacak. Makro cephede ise veri takviminin sakin olduğunun peşinen belirtelim.
Altın-Gümüş Rasyosu
Emre Değirmencioğlu
BANKA HABERLERİ
TASFİYE EDİLEN FONLARDA YATIRIMCI ALACAĞI NASIL HESAPLANACAK?
Yayınlanma:
3 hafta önce|
27/10/2026Yazan:
BankaVitrini
YATIRIM FONLARININ TASFİYESİNDE YENİ DÖNEM: YATIRIMCININ ALACAĞI NASIL HESAPLANACAK?
Tasfiye edilen yatırım fonlarında yatırımcıların hakları, geri kazanım hesapları ve ödeme esasları kanunla düzenlendi
Bankavitrini.com – Tasfiyesine karar verilen bazı yatırım fonlarına ilişkin hukuki belirsizliklerin giderilmesi, fon malvarlığının korunması ve yatırımcıların alacaklarının belirlenmesi amacıyla hazırlanan 7596 sayılı Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun, Resmî Gazete’nin 27 Ekim 2026 tarihli sayısında yayımlandı.
Kanun, 17 Eylül 2026 tarihli Kurul kararlarıyla tasfiyesine karar verilen ve kanunun yayımlandığı tarihte tasfiyesi tamamlanmamış yatırım fonlarını kapsıyor. Düzenlemenin temel amacı, tasfiye sürecinde yatırımcıların haklarının belirlenmesi, fon varlıklarının hukuka aykırı işlemler nedeniyle kayba uğramasının önlenmesi ve tahsil edilen tutarların hak sahiplerine dağıtılmasına ilişkin esasların açıklığa kavuşturulması.
Fonların tasfiyesinde hangi kurumlar görev alacak?
Kanun kapsamında Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK), Takasbank, Türkiye Bankalar Birliği, Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu (TEFAS), Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) ve Yatırım Tazmin Merkezi (YTM) gibi kurumların görev ve sorumlulukları tanımlanıyor.
Tasfiye işlemlerini SPK tarafından ilgili fon için görevlendirilen kuruluş yürütecek. MKK kayıtları, fon pay sahipliğinin belirlenmesinde esas alınacak. Tasfiye sürecinde yatırımcıların haklarının tespit edilmesi ve dağıtım işlemlerinin yürütülmesi için ilgili kurumlar arasında koordinasyon sağlanacak.
Yatırımcıların alacağı nasıl hesaplanacak?
Kanunun en önemli başlıklarından biri, fon pay sahiplerine yapılacak ödemelerin hesaplanma yöntemi.
Düzenlemeye göre yatırımcıların net yatırım tutarları ve nihai ödemeleri belirlenirken fon malvarlığının durumu, tasfiye sürecinde elde edilen tahsilatlar ve ilgili tarihlerdeki tüketici fiyat endeksi değişimleri dikkate alınabilecek.
Fon pay sahiplerinin alacaklarının hesaplanmasında, 17 Eylül 2026 tarihli Kurul kararlarıyla tasfiyesine karar verilen fonlara ilişkin düzenlemeler esas alınacak. Kanun, belirli koşullarda yatırımcıların net yatırım tutarlarının enflasyon etkisi dikkate alınarak güncellenmesine ilişkin yöntemleri de düzenliyor.
Bununla birlikte, yatırımcıların her durumda yatırdıkları paranın tamamını veya enflasyon farkıyla birlikte belirli bir tutarı kesin olarak alacağı anlamına gelen genel bir garanti getirilmiyor. Ödeme tutarları, kanunda belirtilen hesaplama yöntemleri, tahsilatlar ve tasfiye sürecinin sonuçları çerçevesinde belirlenecek.
Geri kazanım hesabı oluşturulacak
Kanunla, fon malvarlığından tahsil edilen veya iade edilen tutarların izlenmesi amacıyla TMSF nezdinde geri kazanım hesapları oluşturulmasına ilişkin esaslar belirleniyor.
Bu hesaplarda biriken tutarlar, ilgili fonun tasfiye ve pay sahiplerine ödeme süreçleri için kullanılacak. Fon pay sahiplerine yapılacak ödemeler, tasfiye işlemlerinin tamamlanması ve ilgili hesaplamaların sonuçlandırılması çerçevesinde gerçekleştirilecek.
Geri kazanım hesaplarında biriken tutarların, zorunlu masraflar düşüldükten sonra ilgili kuruluşlar aracılığıyla YTM’ye aktarılması ve yatırımcılara dağıtılması öngörülüyor. Dağıtımda pay sahipliği oranı esas alınırken, kanunda belirtilen asgari ödeme tutarına ilişkin koşullar da dikkate alınacak.
Fon malvarlığını zarara uğratanlara sorumluluk
Düzenleme, fon malvarlığından mevzuata aykırı biçimde çıkarılan değerler ve şahsi sorumluluk konusunda da hükümler içeriyor.
Fon malvarlığının zarara uğratılmasında sorumluluğu bulunan fon kurucuları, yöneticileri ve ilgili portföy yönetim şirketleri bakımından sorumluluk hükümleri düzenleniyor. Zarara veya kayba neden olan işlemlerden sorumlu olduğu belirlenen kişiler hakkında ilgili mevzuat çerçevesinde hukuki ve cezai süreçler işletilebilecek.
Ayrıca, fon malvarlığından kaynaklanan ve suçla bağlantılı olabilecek değerlerin tespiti, müsadere kararları ve geri kazanım hesaplarına aktarılacak tutarlar konusunda da düzenlemelere yer veriliyor.
Kanun yürürlüğe girdi
7596 sayılı Kanun, 17 Eylül 2026 tarihinden geçerli olmak üzere 27 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girdi. Kanunun uygulanmasında ortaya çıkabilecek usul ve esasların belirlenmesinde SPK’nın yetkileri düzenlenirken, TMSF’nin görev alanına giren konularda TMSF’nin görüşünün alınması öngörülüyor.
Yeni düzenleme, kapsamına giren yatırım fonlarının tasfiye işlemlerinde yatırımcı haklarının tespiti, alacakların hesaplanması ve tahsil edilen tutarların dağıtımı açısından hukuki çerçeveyi netleştirmeyi amaçlıyor.
FARK YARATANLAR
FARK YARATANLAR
FARK YARATANLAR
KATEGORİLER
- ALTIN – DÖVİZ – KRIPTO PARA (1.055)
- BANKA ANALİZLERİ (153)
- BANKA HABERLERİ (3.675)
- BASINDA BİZ (67)
- BORSA (606)
- CEO PERFORMANSLARI (39)
- EKONOMİ (2.987)
- GÜNCEL (4.680)
- GÜNDEM (3.603)
- RÖPORTAJLAR (47)
- SİGORTA (147)
- ŞİRKETLER (2.753)
- SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK (587)
- VİDEO Vitrini (19)
- YAZARLAR (1.508)
- AI-BankaVitrini (28)
- Ali Coşkun (56)
- Arif Öztan (7)
- Ayşe Muzaffer Sunguroğlu (7)
- Cengiz KILIÇ (11)
- Dr. Abbas Karakaya (73)
- Erden Armağan Er (46)
- Erol Taşdelen (846)
- Gizem Taşdelen (5)
- Gülbeyaz Gergün (121)
- Kemal Emirhan Mendi (1)
- Murat Şenol (26)
- Mustafa Akpınar (53)
- Onur ÇELİK (63)
- Prof. Dr. Binhan Elif Yılmaz (95)
- Serhat Can (11)
- Süleyman Çembertaş (21)
- Tungay Dere (19)
- Uğur Durak (33)
- Zuhal KARABULUT (5)
YAZARLAR
ALTIN – DÖVİZ
KRİPTO PARA PİYASASI
X
- OpenAI, çocuk istismarı görüntülerini tespit etmek için yeni araç geliştirdi 16/11/2026
- Fon soruşturmasında 21 şirkete kayyum atandı 16/11/2026
- Intel'e yatırımcıları yanılttığı iddiasıyla toplu dava 16/11/2026
- Fitch: Kuzey Amerika'nın kredi görünümü kötüleşiyor 16/11/2026
- Resmi Gazete'de bugün (17.11.2026) 16/11/2026
- İspanya asgari ücreti yüzde 5,3 artırmayı planlıyor 16/11/2026
- Vance: Alice Huang hakkındaki istihbarat raporları çelişiyor 16/11/2026
- AB'den sınır ötesi banka birleşmelerini artırma çağrısı 16/11/2026
- Fed/Hammack: Güçlü büyüme ve Fed beklentileri faiz artışını tetikliyor 16/11/2026
- ABD'de bazı bankaların dijital hizmetlerinde erişim sorunu bildirildi 16/11/2026
SON YAZILAR
- Denizbank VII. İAAF İstanbul Sanat Fuarı Sanatseverlerle Buluşmaya Hazırlanıyor 16/11/2026
- VakıfBank, Dünya Bankası’ndan 250 milyon dolarlık dönüşüm finansmanı sağladı 16/11/2026
- BBVA’dan Türkiye tekstil sektörünün karbonsuzlaşmasına destek 16/11/2026
- Teknoloji dünyayı durdurdu, piyasalar yeni haftaya satışla başladı! 16/11/2026
- DenizBank ve EBRD’den 175 Milyon Euro’luk Yeşil Dönüşüm Finansman Anlaşması 16/11/2026
- AKBANK, GARANTİ BBVA, İŞBANK, YKB 2026 SON ÇEYREĞİNE NASIL GİRDİ 15/11/2026
- BANKACILIK SEKTÖRÜNÜN TAKİBE DÜŞEN KREDİ MİKTARI 17 MİLYAR DOLAR ! 15/11/2026
- Faiz beklentileri sertleşti, Nvidia’da 30 yıllık dönem kapandı! 13/11/2026
- TCMB kredi frenini gevşetti 11/11/2026
- Yapı Kredi’den 933 milyon dolarlık sendikasyon kredisi 11/11/2026
ARAMA
Popüler
-
GÜNCEL4 yıl önceZara Ve Mango’ya Üretim Yapın Tekstil Devi Konkordato Talep Etti
-
BANKA HABERLERİ3 yıl önceTCMB Başkanı için ismi geçen GAYE ERKAN First Republic Bank’tan ayrılma süreci
-
BANKA HABERLERİ5 yıl önceAKBANK çöktü : Dijital Bankacılık sorumlusu GMY CİVELEK ortada yok!
-
BANKA HABERLERİ6 yıl önceHSBC terbiyesizliği : “Sabancı alana “AKBANK bedava”
-
BANKA ANALİZLERİ4 yıl önceYILIN İLK YARISINDA İŞBANK RAKİPSİZ LİDER AKBANK SONUNCU SIRADAN KURTULAMIYOR
-
VİDEO Vitrini5 yıl önceGelişmekte olan ülkeler neden gelişmiş ülkelerden daha az borçlu




