Connect with us

GÜNCEL

İş Görüşmelerinde Sıkça Sorulan 10 Soru

Yayınlanma:

|

2021 Temmuz ile Ekimi arasında ABD’de işlerinden istifa edenlerin sayıları anormal derecede yüksekti ve milyonlarca Amerikalı işlerini bıraktı. Bu aynı zamanda milyonlarca yeni iş fırsatının da olduğu anlamına geliyor. İster ilk defa işe girecek olun ister yalnızca bir iş değişikliği yapmak istiyor olun, bu kılavuzu bir sonraki görüşmenize hazırlanmak için kullanabilirsiniz.

İşte, görüştüğünüz kişileri kendinize hayran bırakmanıza ve istediğiniz pozisyonu almanıza yardımcı olacak cevaplama teknikleriyle birlikte iş görüşmelerinde sık sorulan 10 soru.

1. Bana kendinizden bahseder misiniz ve kısaca özgeçmişinizi anlatır mısınız?

Görüşmeyi yapan kişiler adaylar hakkında hikâyeler duymaktan hoşlanırlar. Hikâyenizin harika bir başlangıcı, sürükleyici bir ortası ve görüşmeyi yapan kişinin işi almanız için sizi desteklemesini sağlayacak bir sonu olduğundan emin olun.

Yaptığınız mesleğe ilgi duymanıza neden olan bir olaydan ve daha sonra eğitimizden bahsedin. Hikâyede, akademik eğitiminizin ve şirketin uzmanlaştığı konunun veya sektöre olan tutkunuzun, iş deneyiminizle birleştiğinde sizi bu iş için nasıl mükemmel bir aday haline getirdiğinden bahsedin. Zorlu bir proje yönettiyseniz veya heyecan verici, sıra dışı bir tasarım üzerinde çalıştıysanız bunlardan bahsedin.

Örnek: “Fırsatların sınırlı olduğu küçük bir kasabadan geliyorum. İyi okullar nadir olduğundan, en iyi güncel bilgileri almak için çevrimiçi eğitimi kullanmaya başladım. Kodlamayı burada öğrendim ve ardından bilgisayar programcısı olarak sertifikamı aldım. Ön uç kodlayıcı olarak ilk işime girdikten sonra, zamanımı hem ön hem de arka uç dilleri, araçları ve çerçeveleri konusunda uzmanlaşmaya harcadım.”

2. Bu pozisyonu nasıl duydunuz?

İşverenler, şirketlerini aktif olarak arayıp aramadığınızı, bu rolü bir işe alım personelinden duyup duymadığınızı veya pozisyona mevcut bir çalışan tarafından tavsiye edilip edilmediğinizi bilmek ister. Kısacası onlara nasıl ulaştığınızı bilmek istiyorlar.

Bu pozisyona sizi biri önerdiyse, bu kişinin ismini mutlaka söyleyin. Görüşmeyi yapan kişinin sizi öneren kişiyi zaten bildiğini varsaymayın. Muhtemelen sizi yönlendiren kişiyi nasıl tanıdığınızı da bilmek isterler. Örneğin, siz ve (sizi tavsiye eden) Steve daha önce birlikte çalıştıysanız veya onunla bir etkinlikte kahve içerken tanıştıysanız bundan bahsedin. Bu size daha fazla güvenilirlik kazandırır. Steve şirkette çalışıyorsa ve işe başvurmanızı önerdiyse, neden sizi en uygun aday olarak önerdiğini açıklayın.

Rolü kendiniz araştırdıysanız, dikkatinizi çeken şeyin ne olduğu konusunda net olun; değerlerinizi şirket ve misyonuyla uyumlu hale getirebilirseniz ekstra bonus puan elde edersiniz. İşe alım müdürünü, diğer tüm şirketler yerine bu şirketi seçmenizin birkaç belirli nedeni olduğuna ikna etmelisiniz.

Son olarak, işe alındığınızı varsayarak neden kabul ettiğinizi açıklayın. Bu rol tam olarak uyumlu mu? Kariyerinizde ilerlemek istediğiniz yöne uygun mu? İşe alınmadan önce şirkete aşina olmasanız bile, öğrendikleriniz konusunda hevesli olun ve neden süreçte ilerlemekle ilgilendiğiniz konusunda dürüst olun.

Örnek: “Şirketinizin sayfasını bir süredir takip ettiğim için bu pozisyonu LinkedIn aracılığıyla öğrendim. X, Y ve Z alanlarında yaptığınız iş konusunda gerçekten istekliyim, bu yüzden hemen başvurmak istedim. Pozisyon için gereken beceriler sahip olduğum becerilerle iyi şekilde eşleşiyor ve bu benim için misyonunuza katkıda bulunmak için harika bir fırsat ve aynı zamanda kariyerim için harika bir deneyim gibi görünüyor.

3. Ne tür bir çalışma ortamını tercih edersiniz?

Görüşmeden önce kurum ve kültürü hakkında bilgi edindiğinizden emin olun. Yaptığınız araştırma size burada çok yardımcı olacak. Tercih ettiğiniz ortam, şirketin iş yeri kültürüyle yakından uyumlu olmalıdır (eğer uyumlu değilse, sizin için doğru seçim olmayabilir). Örneğin şirketin web sitesinde düz bir organizasyon yapısına sahip olduğunu veya işbirliğine ve özerkliğe öncelik verdiğini görebilirsiniz. Bunlar, bu soruya verdiğiniz cevapta bahsedebileceğiniz anahtar kelimelerdir.

Görüşmeyi yapan kişi size örneğin “Kültürümüz dışarıdan bakıldığında mesafeli görünüyor, ancak aslında çalışanlar arasında çok az rekabetin olduğu gerçekten rahat bir topluluk” gibi şirket hakkında araştırma yaparken fark etmediğiniz bir şey söylerse, bununla örtüşen bir deneyiminizi anlatmaya çalışın. Amacınız, iş ahlakınızın şirketinkiyle nasıl eşleştiğini paylaşmaktır.

Örnek: “Bu kulağa çok hoş geliyor. Hızlı tempolu çalışma ortamlarını seviyorum çünkü bana her zaman öğreniyorum ve kendimi geliştiriyorum gibi hissettiriyorlar. Ancak rekabet etmek yerine ekip üyeleriyle işbirliği yaptığımda ve insanların ortak bir hedefe ulaşmalarına yardımcı olduğumda gerçekten başarılı oluyorum. Son stajım benzer kültüre sahip bir organizasyondaydı ve bu uyumdan gerçekten keyif aldım.”

4. Zorlu veya stresli durumlarla nasıl başa çıkıyorsunuz?

İşveren şunu bilmek istiyor: işi yapmaya devam mı ediyorsunuz, yoksa baskı altında dağılıyor musunuz? Baskı yoğunlaştığında ve teslim tarihleri yaklaştığında sinir krizi geçirmeyeceğinizden emin olmak istiyorlar. Baskı altında sakin kalabilme yeteneği çok değerli bir yetenektir.

Karmaşaya rağmen sakin kaldığınız bir örneği paylaşın. Eğer geliştirdiğiniz bir beceriyse, bunu kabul edin ve gelecekte baskı altında durumlarda süreci daha iyi yönetmek için attığınız adımları ekleyin. Örneğin, stresle daha iyi başa çıkmanıza yardımcı olacak bir farkındalık uygulamasına başladığınızı belirtebilirsiniz.

Örnek: “Stresli durumların her zaman ortaya çıkacağının farkındayım ve kariyerim boyunca bu tip durumlarla nasıl başa çıkacağımı öğrenmek zorunda kaldım. Her yeni deneyimle bu konuda daha iyiye gittiğimi düşünüyorum. Örneğin son şirketimde yeni bir ürün tanıtımı üzerinde çalışırken ekibimde işler planlandığı gibi gitmiyordu. İlk tepkim birini suçlamak yerine bir an durup düşünerek mevcut sorunu nasıl çözebileceğimize dair bazı stratejiler bulmak oldu. Daha önce benzer bir durumda paniğe kapılmış olabilirdim, bu yüzden sakin ve aklı başında kalmak kesinlikle doğru atılmış bir adımdı ve duruma daha net yaklaşmama yardımcı oldu.”

5. Bağımsız olarak mı yoksa ekip halinde çalışmayı mı tercih edersiniz?

Cevabınız, şirket kültürü ve söz konusu iş hakkında yaptığınız araştırmalara göre belirlenmelidir. Bununla birlikte, çoğu çalışma ortamında bir ekibin veya ekiplerin olduğunu göz önüne almalısınız.

Birçok pozisyon diğer insanlarla günlük olarak işbirliği içinde çalışmanızı gerektirirken, bazı pozisyonlar kendi başınıza çalışmanızı gerektirir. Bu soruyu yanıtlarken kişiliğinizin en iyi özelliklerini ve bunların işin gerekliliklerine nasıl uyduğunu vurgulayın. Her iki durumun da avantaj ve dezavantajlarından bahsetmek yararınıza olabilir.

Örnek: “İkisinin karışımından keyif alıyorum. Birlikte strateji oluşturabileceğim, farklı görüşler alabileceğim ve geri bildirim almak için iletişime geçebileceğim bir ekibe sahip olmayı seviyorum. Ancak bağımsız çalışmamı gerektiren görevleri üstlenmekte de rahatım. Sessiz bir alanda tek başıma odaklanabildiğimde işimi en iyi şekilde yaptığımın farkındayım. Ancak en iyi fikirleri bulmak için ekip arkadaşlarımla işbirliği yapmaya gerçekten değer veriyorum.”

6. Birden fazla projede çalışırken nasıl organize olursunuz?

İşverenler üretken ve verimli kalabilmek için zamanınızı ve enerjinizi nasıl kullandığınızı anlamak ister. Ayrıca şirketin programlarının ve iş akışı planlarının dışındaki işleri takip etmek için kendi sisteminizin olup olmadığını da anlamak isterler. Son teslim tarihlerine uyduğunuzu ve bunları ciddiye aldığınızı vurguladığınızdan emin olun.

İşleri düzgün bir şekilde yürüttüğünüz bir örnekten bahsedin. Üzerinde çalıştığınız projelerin öneminden, aciliyetinden ve buna göre zamanınızı nasıl kullandığınızdan bahsedin. Elinizdeki işleri nasıl organize ettiğinizi ve işlere nasıl odaklandığınızı açıklayın.

Örnek: “Genellikle farklı programları kodlamak arasında geçiş yaptığım mevcut işimde bir çok proje yönetmeye alışkınım. Hepsinin yolunda gittiğinden emin olmak için zaman sınırlaması tekniğini kullanıyorum ve takvimimde belirli görevler için zaman ayırıyorum. Bunun, ilk önce yapılması gerekenlere öncelik vermeme gerçekten yardımcı olduğunu ve sorumluluğum altındaki sürekli günlük işleri sorunsuz şekilde yürütmemi kolaylaştırdığını gördüm.”

7. Geçen sene bilgi düzeyinizi geliştirmek için ne yaptınız?

Bu soru pandeminin bir sonucu olarak gündeme gelebilir. İşverenler insanların zamanlarını nasıl farklı şekilde kullandıklarını bilmek ister. Becerilerinizi geliştirmeye veya kurslara katılmaya zaman harcamadıysanız, bu soruyu yanıtlamaktan korkmayın. Sahip olduğumuz her deneyimden dersler çıkarıyoruz.

Mesleki becerilerinizi geliştirmek için zaman harcadıysanız aşağıdakileri söyleyebilirsiniz.

Örnek: “Bu süreçteki boş zaman, kariyerimle ilgili ne istediğim konusunda düşünmem için bir fırsat yarattı. Alanımdaki güncel gelişmeleri takip etmek için birçok dergi okudum ve bazı çevrimiçi kurslar alarak becerilerimi geliştirdim, örneğin…” (ve sonra spesifik olun).

Kişisel gelişiminiz üzerinde çalışmayı seçtiyseniz aşağıdakine benzer bir şey söyleyebilirsiniz.

Örnek: “Herkes gibi ben de geçen yıl günde iki saat işe gidip gelmek zorunda kalmadığım için biraz zaman kazandım. Zamanımı sevdiğim şeylere ayırmaya karar verdim. Böylece gitar çalmayı öğrenmeye ve günlük tutmaya başladım. Bu şekilde kendime vakit ayırdım ve bunun zihinsel sağlığım ve üretkenliğim açısından gerçekten harika olduğunu hissediyorum.”

8. Maaş beklentiniz nedir?

Görüşmeye başlamadan önce başvurduğunuz pozisyon ile ilgili maaşın ne kadar olduğunu bilmelisiniz. Maaş bilgileri için Glassdoor, Fishbowl veya Vault.com gibi web sitelerine göz atın. Ayrıca LinkedIn’de listenizdeki kişilere ulaşarak bu alanda çalışan insanlara da sorabilirsiniz.

İşverenler bu soruyu her zaman soracaktır çünkü her pozisyonun bütçesi vardır ve ilerlemeden önce beklentilerinizin bu bütçeyle tutarlı olmasını sağlamak isterler.

Görüşme sırasında genellikle belirli bir rakam yerine maaş aralığını tartışmanın ve müzakereye yer bırakmanın daha iyi olduğunu unutmayın. Ayrıca, tedbiri elden bırakmamak ve biraz daha yüksek bir rakam vermek daha iyidir, çünkü aşağıya doğru pazarlık yapmak yukarıya doğru müzakere etmekten daha kolaydır. Genel bir kural olarak, maaşla ilgili soruları görüşmeyi yapan kişi sorana kadar gündeme getirmemenizi veya bu konuyu sürecin çok erken bir aşamasında açmamanızı tavsiye ederim.

Örnek: “Becerilerime, deneyimime ve mevcut sektör oranlarına dayanarak, ____ civarında bir maaş talebim bulunmaktadır” (istediğiniz maaş aralığını ve gerekçesini söyleyin).

9. Başka işlere de başvuru yapıyor musunuz?

Görüşmeyi yapan kişiler bu pozisyonla gerçekten ilgilenip ilgilenmediğinizi veya bunun birçok seçenekten sadece biri olup olmadığını bilmek isterler. Basitçe, sizin ilk tercihiniz olup olmadıklarını bilmek istiyorlar. Dürüstlük en iyi politikadır. Başka işlere başvuruyorsanız bunu söyleyin. Başka bir teklif olmadığı sürece nereye başvurduğunuzu söylemenize gerek yok. Ancak diğer şirketlerle işe alım sürecinin neresinde olduğunuzu bilmek isteyebilirler. Görüşmeyi yapan kişi sorarsa aktif olarak iş aradığınızı da belirtebilirsiniz.

Örnek: “Birkaç firmaya daha başvurdum ama şu anda en çok heyecanlandığım pozisyon bu çünkü…”

10. Özgeçmişinizden bir yıl ara verdiğiniz anlaşılıyor. Bunun neden olduğunu bize anlatmak ister misiniz?

Ara verilen yıllar bazı kültürlerde diğerlerinden daha popülerdir. Bazı mesleklerde ara verilen yıllar olumsuz bir anlam taşıyabilir (sektör çok hızlı gelişmiş ve siz güncel bilgileri kaybetmiş olabilirsiniz).

Görüşme yapan kişiye, ara verdiğiniz yılın çocukluktan yetişkinliğe geçişinizi ertelemekle ilgili olmadığını, ancak şu anda kendine güvenen profesyonel kişiye değer kattığından bahsedin. Dünyanın hangi bölgesinde bulunduğunuza ve bunların ne kadar yaygın olduğuna bağlı olarak, işverenler muhtemelen ne yaptığınıza, deneyimlerinizin size nasıl fayda sağladığına ve bu göreve nasıl hazırladığına dair hikâyeler duymak isteyecektir.

Neden bir ara verdiğinize dair kısa bir açıklama yapın, ardından bunun sonucunda geleceğiniz için olumlu bir fark yaratan şeye odaklanın.

Örnek: “Lisenin son yılında kendimi eğitim yolumu seçmeye hazır hissetmedim, bu yüzden hayattaki hedeflerimi belirlemek için birkaç aylığına bir kursa gittim. Biraz gelişigüzel görünebilir, ancak harcadığım zaman aslında liderlik ve iletişim gibi alanlarda pek çok yeni beceri geliştirmeme yardımcı oldu. Bu süre zarfında tutkuma uygun bir diploma almak istediğimi fark ettim ve X bölümüne girdim.”

İyi bir izlenim bırakmak için her soruyu özgüven ve tutkuyla yanıtlamanız gerekir. Ancak önce pratik yapmak gerçekten yardımcı olur. Dikkatli bir hazırlık, kendinden emin ve kontrollü görünmenize olanak tanıyacak ve zorlu rekabet koşullarında ideal bir aday olarak görünmenize yardımcı olacaktır.

HBR

Okumaya devam et

BORSA

Faiz beklentileri sertleşti, Nvidia’da 30 yıllık dönem kapandı!

Yayınlanma:

|

Yazan:

Yapay zekâ sektörünün lokomotifi Nvidia’da, şirketin kurucularından ve 30 yılı aşkın süredir CEO’luk görevini yürüten Jensen Huang, Çin adına casusluk yaptığından şüphelenilen bir kadınla ilişki yaşadığı ve şirket bünyesindeki başka bir kadın yöneticiyle de ilişkisinin bulunduğu yönündeki haberlerin ardından görevinden istifa etti. Nvidia hisseleri dün istifa haberinin ardından %4,3 gerilerken, son bir ayda neredeyse %40’a yakın düştü. 2026 yılında performansın ise %11 düşüş yönünde olduğunu not edelim.

Nvidia’nın yönetim krizinin yapay zekâ sektörünün geneline yayılıp yayılmayacağıise belirsizliğini koruyor. Endişe edilenin aksine Huang’ın ayrılması sektör genelinde şimdilik bir satış dalgasına dönüşmedi. Nvidia’nın rakibi AMD ve Broadcom’un bu süreçten fayda sağlayabileceği beklentisi ile hisseleri dün geceyi yaklaşık %6 yükselişle tamamladı. Ekim ayı başında piyasa değeri 6 trilyon dolara yaklaşan Nvidia’nın yaşadığı yönetim krizinin ardından 17 Kasım’da açıklanacak kritik bilanço merakla takip edilirken, yapay zekânın ağır sıkleti konumunda olan şirketin başına kimin geçeceği de merak ediliyor.

Nvidia haberleri ile son günlerde satıcılı bir seyir izleyen küresel hisse senedi piyasalarında bu sabah toparlanma çabası dikkat çekiyor. ABD borsalarının dün geceyi %0,3 oranında düşüşle tamamlamasının ardından bu sabah vadeli işlemlerde yatay bir başlangıç görürken, Pasifik’in diğer ucunda ise hafif de olsa iyimser bir havanın hâkim olduğunu görüyoruz. Japonya’nın Nikkei endeksi %0,8 yükselirken, açılışta %2’den fazla prim yapan Güney Kore borsası KOSPI kazanımlarını koruyamayarak %1 geriledi. Teknoloji hisselerinin ağırlıklı olarak işlem gördüğü Tayvan borsası ise %1,5 yükselişle olumlu yönde ayrıştı.

Her ne kadar gözler Nvidia cephesinde yaşanan gelişmeleri takip etse de, piyasaların diğer önemli gündem maddesi ise Fed’in faiz politikası olmaya devam ediyor. Beklentileri aşan enflasyon ve istihdam verileri ardından 9 Aralık tarihinde düzenlenecek olağan FOMC toplantısında Fed’in 50 baz puanlık faiz artırımına gidebileceği tartışılırken, vadeli piyasaların fiyatlaması da faizlerde yükselişin devam edeceğine işaret ediyor. Mevcut %3,75-4,00 faiz aralığından hareketle, 9 Aralık toplantısında 25 baz puanlık artırıma yaklaşık %89, 50 baz puanlık artırıma ise %11 ihtimal veriliyor. Piyasalar, aralık ayındaki artırımın ardından 2027 yılı içerisinde yaklaşık 75 baz puanlık ilave sıkılaşma beklerken, politika faizinin yıl ortasında %4,70, yıl sonunda ise %4,75 civarına ulaşacağını fiyatlıyor. Fed’in faiz artırımlarına gelecek yıl da devam edeceği beklentisi, doların ve ABD tahvil faizlerinin yükselişini destekliyor.

Fed’in faiz politikasına daha hassas olan iki yıllık vadeli ABD tahvil faizi %4,89 ile son bir ayın, on yıllık tahvil faizi ise %5,14 ile son üç haftanın zirvesini test etti. Artan faiz beklentilerinden destek bulan dolar (DXY), haftalık bazda yaklaşık %1 değer kazanmaya hazırlanırken, Japon yeni dolar karşısında 160 seviyesine yaklaşarak yeniden müdahale endişelerini gündeme taşıdı. EUR güçlü dolar karşısında yönünü aşağıya çevirerek 1,10 seviyelerinin diplerine yaklaşırken, dün de bültenimizde belirttiğimiz üzere 1,0880 seviyesinin radar menziline gireceğini düşünüyoruz. Kraliyet aslanı sterlin de benzer bir şekilde 1,32 seviyesine yönelirken, daha da aşağıda 1,3135 seviyesini takip edeceğiz.

Petrol cephesinde ise Suudi Arabistan’ın enerji altyapısına yönelik saldırılar ve Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat sorunlarıyla dün %3’ün üzerinde yükselen ve vadeli kontratlarda 96 dolar seviyesini test eden Brent cinsi ham petrolün varil fiyatı, bu sabah 95,50 dolar seviyelerine hafif de olsa geriledi. Seçim sonrasında savaşın bitme ihtimali ön plana çıkmışken dün “İran ile anlaşmaya gerek yok” diyen Trump’ın çıkışı da kafaları karıştırdı. Petrol açısından 120 doların üzerinde olası bir gecelik kapanış durumunda yükseliş isteğinin patlayıcı bir şekilde devam edeceğinden endişe ediyoruz. Bu senaryonun dışında petrol ile ilgili mehter takımı tarzında hareketlerin dışında bir beklentimiz bulunmuyor.

Yapay zekâ yatırımlarının geleceğine ilişkin endişeler bakır fiyatlarına da yansırken, Londra’da bakır son dört ayın en düşük seviyesine geriledi. Güçlü dolar ve faiz artırım tamtamlarının yüksek sesle çaldığı bir ekosistemde kıymetli metallerin de satış baskısına yine boyun eğdiğini görüyoruz. Enflasyon verisi öncesinde hafta içi 4,150 dolar seviyesine kadar yükselen altının ons fiyatı dün 3,850 dolar seviyesine kadar gerileyerek 72 saatte 300 dolar değer kaybetti! Dün bültenimizde teknik mânâda 3,850 dolar seviyesinin önemine işaret etmiştik. Bu sabah altının hafif de olsa toparlanarak 3,920 dolar seviyesine yükseldiğini görüyoruz. Bugün haftalık kapanışı da görerek daha sağlıklı bir yorum yapmaya çalışacağız. Takip ettiğimiz ve yükselişe işaret eden düşen kama formasyonun çalışması için haftalık kapanışın 3,850 dolar seviyesinin üzerinde olması gerekiyor.

Öte yandan hafta içerisinde 53,70 dolar seviyesine kadar yükselen gümüşün ons fiyatı dün 49,70 seviyesine kadar gerileyerek 4 dolar birden düştü. Bu sabah 50 doların üzerinde hafif de olsa yükselen gümüşte teknik bir bakış açısıyla haftalık kapanış seviyesini takip edeceğiz. Yükseliş beklediğimiz formasyonun çalışması için haftalık kapanışın 48 dolar üzerinde olması gerekiyor (bakınız grafikler). Kripto aleminde amiral gemisi Bitcoin teknoloji tarafında yaşanan gelişmelerden zemin kaybederek bu sabah 68 bin dolar seviyelerine kadar geriledi. Teknik bir bakış açısıyla daha da aşağıda 57 bin dolar seviyeleri takip edilebilir.

Türkiye cephesinde ise dün TCMB yılın son Enflasyon Raporu’nu yayımladı. 2026 sonu ara hedefi %24’te sabit tutulurken enflasyon tahmini %28’den %29,5’e yükseltildi. 2027 ve 2028 tahminleri ise OVP ile uyumlu bir şekilde %21 ve %13,5’e yükseltildi. Açıklanan makro ekonomik verilerin işaret ettiğinin yanı sıra, Fon Krizi’nin de etkileriyle Türkiye ekonomisinde zayıflık devam ederken, jeopolitik cephede gidişatın daha da bozulmaması kaydıyla TCMB’nin faiz indirimlerine bebek adımlarıyla da olsa devam edeceğini düşünüyoruz. Dün zayıf iç talebe atıfta bulunan Başkan Karahan ardından bu görüşümüzün daha da güçlendiğinin altını çizelim. Enflasyon Raporu’nun anlamlı bir piyasa yansıması olmazken, USDTRY kuru kamunun kontrolünde hafta sonu etkisiyle 50,36 seviyesine yükseldi. CDS risk primi 235 baz puanla son iki ayın en düşük seviyesine gerilerken, 10 yıllık gösterge tahvilin bileşik faizi %36 seviyesinin üzerine gelerek son 6 ayın zirvesini test etti. Hisse senetleri cephesinde yükseliş isteği ivme kaybederken, BIST100 ana endeksi son üç günde hafif de olsa geriledi.

Her hafta perşembe günü açıklanan TCMB ve BDDK’nın haftalık verilerini yine enine boyuna irdeledik. Bu bağlamda en güncel veri ile başlamak gerekirse, TCMB’nin net yabancı para pozisyonu 11 Kasım valörlü işlemlerde 30 milyar dolar seviyesine yükseldi. Eylül ve Ekim aylarında Fon Krizi ve altın fiyatlarında yaşanan gerilemenin de etkisiyle net yabancı para pozisyonunda 32 milyar dolarlık düşüş yaşayan TCMB, Kasım ayının ilk sekiz gününde yaklaşık 11 milyar dolar rezerv biriktirdiğini görüyoruz. 6 Kasım ile biten haftada, yurt içi yerleşiklerin parite etkisinden arındırılmış seriye göre DTH hacminde 1,5 milyar dolar artış yaşandığına dikkat çekmek isteriz. Son üç haftada devamlılık arz eden bu durumu portföy tercihlerinde değişiklik oluyor şeklinde yorumlamak istemesek de bu artışı yakından takip edeceğiz. Daha geniş bir açıdan bakmak gerekirse, 23 Ekim haftasında Türk Lirası’nın toplam mevduat havuzu içindeki payı %62 seviyesinden %61 seviyesine geriledi. Ya da tersten okursak, dolarizasyon oranı %38’den %39’a yükseldi. Mali piyasaların gündeminde bugün Türkiye’de cari denge ve Piyasa Katılımcılar Anketi, yurt dışında ise ABD’de ÜFE enflasyon verisi ön plana çıkıyor. Herkese güzel bir hafta sonu dileriz.

Altın

1794549136cad02ee207e061eebeb9b864a02667ee_1_1200.jpg

Gümüş

17945491370f91faa6f28817d9b43eedae8bcb0184_2_1200.jpg

Nvidia ve US10Y

17945491375c92e4746a21b2d202d93049bd77de62_3_1200.jpg

Emre Değirmencioğlu

Okumaya devam et

BANKA HABERLERİ

TCMB kredi frenini gevşetti

TCMB kredi frenini gevşetti: Piyasayı daraltan kredi kısıtlamalarında geri adım!

Yayınlanma:

|

Yazan:

BANKAVİTRİNİ ÖZEL HABER – ANALİZ | 11 Kasım 2026

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), uzun süredir reel sektörün finansmana erişimini zorlaştıran kredi büyüme sınırlamalarında gevşemeye gitti. 11 Kasım 2026 tarihli makroihtiyati tedbirler duyurusuyla ihtiyaç kredileri, taşıt kredileri, KOBİ kredileri ve KOBİ dışındaki işletmelere kullandırılan Türk lirası kredilerinin sekiz haftalık büyüme sınırları 0,5 puan artırıldı.

Bu karar, yüksek faiz ve sıkı kredi koşulları altında faaliyetlerini sürdürmeye çalışan işletmeler açısından önemli bir politika değişikliğine işaret ediyor. Ancak kredi musluklarının tamamen açıldığını söylemek için henüz erken.

Kredi büyüme sınırları yeniden belirlendi

TCMB’nin 2026-49 sayılı basın duyurusuna göre bankaların sekiz haftalık dönemlerde uygulamak zorunda olduğu kredi büyüme sınırları şu şekilde değiştirildi:

Kredi türü

Eski sınır

Yeni sınır

İhtiyaç kredileri %3 %3,5
Taşıt kredileri %3 %3,5
KOBİ TL kredileri %5 %5,5
KOBİ dışı işletme TL kredileri %2 %2,5

Düzenleme bütün kategorilerde 0,5 puanlık artış öngörüyor. Ancak oransal etkiler farklılaşıyor.

Özellikle KOBİ dışındaki işletmelerin kredi büyüme sınırının %2’den %2,5’e yükseltilmesi, mevcut sınıra göre %25’lik bir genişleme alanı anlamına geliyor. Bu, dört kredi kategorisi arasında oransal olarak en yüksek artış.

Bununla birlikte, söz konusu oranların kredi faizlerini değil, bankaların belirli dönemlerdeki kredi portföyü büyümesini sınırladığını vurgulamak gerekiyor.

Reel sektörün kredi sıkışıklığı artık göz ardı edilemiyor

Türkiye ekonomisinde son dönemde uygulanan sıkı para politikası, yalnızca kredi maliyetlerini yükseltmekle kalmadı; bankaların kredi kullandırma kapasitesini de sınırladı.

Özellikle işletmeler açısından üç temel sorun öne çıktı:

  • Yüksek faiz oranları nedeniyle işletme sermayesi finansmanının pahalılaşması.

  • Kredi büyüme sınırları nedeniyle bankaların kredi taleplerini karşılamada seçici davranması.

  • Finansmana erişimde yaşanan güçlüklerin üretim, stok yönetimi, yatırım ve ticari ödeme süreçleri üzerinde baskı oluşturması.

Finansmana erişim sorunu yaşayan işletmeler açısından kredi faizinin yüksek olması kadar, ihtiyaç duyulan kredinin zamanında kullanılamaması da kritik bir risk oluşturuyor.

İşletmelerin nakit akışı bozulduğunda bunun etkileri yalnızca kredi kullanan şirketlerle sınırlı kalmıyor. Tedarikçiler, çalışanlar, müşteriler ve bankalar da bu süreçten etkilenebiliyor.

TCMB’nin son kararı, bu finansman baskısını azaltmaya yönelik sınırlı fakat önemli bir adım olarak değerlendirilebilir.

Ancak duyuruda kararın gerekçesi makrofinansal istikrarın ve parasal aktarım mekanizmasının desteklenmesi olarak açıklandı. Dolayısıyla düzenlemeyi doğrudan ekonomik durgunluğun resmen kabulü şeklinde yorumlamak doğru olmayacaktır.

KOBİ’lere kredi alanı genişliyor: Yeterli olacak mı?

Düzenlemenin en önemli başlıklarından biri KOBİ kredileri.

KOBİ’lere kullandırılan Türk lirası kredilerinin sekiz haftalık büyüme sınırı %5’ten %5,5’e çıkarıldı.

Bu artış mevcut sınıra göre %10 oranında ilave büyüme imkânı sağlıyor.

Örneğin ilgili düzenleme kapsamındaki KOBİ kredi bakiyesi 100 milyar TL olan bir banka için, diğer koşullar sabitken, sekiz haftalık dönemde izin verilen büyüme tutarı 5 milyar TL’den 5,5 milyar TL’ye çıkabilecek.

Ancak burada önemli bir ayrıntı bulunuyor.

Bankaların kredi verme kararları yalnızca TCMB’nin büyüme sınırlarına bağlı değil. Kredi faizleri, müşterilerin mali yapısı, teminat koşulları, bankaların sermaye yeterliliği ve risk iştahı da kredi hacmini belirliyor.

Bu nedenle kredi büyüme sınırının artırılması, bütün KOBİ’lerin daha kolay veya daha düşük faizle kredi kullanabileceği anlamına gelmiyor.

Büyük işletmelere verilen kredi alanında dikkat çekici artış

KOBİ dışındaki işletmelere kullandırılan Türk lirası kredilerinde büyüme sınırının %2’den %2,5’e çıkarılması ayrıca dikkat çekiyor.

Bu kategorideki 0,5 puanlık artış, önceki sınıra göre %25’lik bir genişleme anlamına geliyor.

Sanayi kuruluşları, büyük ölçekli üreticiler ve ticari işletmeler açısından bu değişiklik yeni kredi kullandırım kapasitesi yaratabilir.

Özellikle yüksek işletme sermayesi ihtiyacı bulunan şirketler için finansmana erişim imkânlarının genişlemesi önem taşıyor.

Ancak kredi büyüme sınırının hâlâ %2,5 düzeyinde tutulması, TCMB’nin kontrollü kredi genişlemesi yaklaşımını sürdürdüğünü gösteriyor.

Zorunlu karşılıklara faiz kararı: Bankaların fonlama yapısına destek

TCMB’nin duyurusunda kredi büyüme sınırlarının dışında ikinci önemli bir düzenleme daha bulunuyor.

Buna göre bankaların ve finansman şirketlerinin bir yıldan uzun vadeli Türk lirası ve yabancı para cinsinden mevduat dışı yükümlülükleri için tesis edilen zorunlu karşılıklara Türk lirası cinsinden faiz veya telafi ödemesi yapılmasına karar verildi.

Bu uygulama, bankaların uzun vadeli mevduat dışı fonlama kaynaklarını daha cazip hâle getirebilir.

Zorunlu karşılıklara ödeme yapılması, ilgili yükümlülüklerin bankalara getirdiği maliyetin bir bölümünü azaltma potansiyeli taşıyor.

Böylece bankaların daha uzun vadeli kaynak kullanmasının teşvik edilmesi ve fonlama yapılarının desteklenmesi amaçlanıyor.

Ancak uygulamanın bankaların kârlılığına ve kredi fiyatlamasına net etkisini hesaplayabilmek için ödeme oranları, hesaplama esasları ve ilgili bankaların yükümlülük kompozisyonunun bilinmesi gerekiyor.

Bankacılık sektörü açısından karar ne anlama geliyor?

Yeni düzenleme bankalar açısından üç önemli sonuç doğurabilir.

Birincisi, kredi kullandırım alanı genişliyor. Büyüme sınırlarına yaklaşan bankalar için ilave kredi kullandırma imkânı oluşabilecek.

İkincisi, faiz gelirleri açısından yeni bir hacim fırsatı ortaya çıkıyor. Kredi portföyünü büyütebilen bankalar faiz getirisi elde edebilecek. Bununla birlikte yüksek fonlama maliyetleri ve kredi riski, net kârlılık üzerindeki belirleyici unsurlar olmaya devam edecek.

Üçüncüsü, aktif kalitesi daha fazla önem kazanıyor. Finansal sıkıntı yaşayan işletmelere yeni kredi kullandırılması, tek başına bu işletmelerin ödeme kapasitesini iyileştirmiyor. Bu nedenle bankaların kredi tahsis süreçlerinde nakit akışı ve geri ödeme kapasitesine odaklanması gerekiyor.

Kredi hacminin genişlemesi olumlu bir gelişme olabilir; ancak sağlıklı kredi büyümesi ile sorunlu kredilerin ertelenmesi birbirinden ayrılmalı.

Tüketici kredilerinde gevşeme iç talebi canlandırır mı?

TCMB’nin ihtiyaç ve taşıt kredilerinin büyüme sınırlarını %3’ten %3,5’e yükseltmesi, bireysel kredi piyasası açısından da önemli.

Bankalar açısından tüketici kredisi kullandırma kapasitesinin genişlemesi, özellikle kredi talebinin güçlü olduğu dönemlerde kredi hacmini destekleyebilir.

Ancak bu gelişmenin iç talep üzerindeki etkisi kredi faizlerine, hanehalkının gelir durumuna ve bankaların kredi değerlendirme politikalarına bağlı olacak.

Diğer taraftan tüketici kredilerindeki büyümenin hızlanması, enflasyonla mücadele açısından yakından izlenmesi gereken bir gelişme.

TCMB’nin bu nedenle kredi sınırlamalarını tamamen kaldırmak yerine sınırlı oranlarda gevşetmeyi tercih ettiği görülüyor.

Asıl sorun yalnızca kredi miktarı değil, kredi maliyeti

Reel sektör açısından tartışılması gereken en önemli konulardan biri de bu.

Kredi büyüme sınırlarının artırılması bankaların daha fazla kredi kullandırmasına imkân sağlayabilir. Ancak yüksek kredi faizleri devam ettiği sürece işletmelerin finansman yükü ağır kalacaktır.

Özellikle kısa vadeli işletme sermayesi kredilerine bağımlı şirketlerde yüksek faiz giderleri kârlılığı ve nakit akışını olumsuz etkileyebiliyor.

Bu nedenle finansmana erişim sorununun çözümünde yalnızca kredi büyüme sınırlarının artırılması yeterli değil.

Kredi maliyetleri, vade yapısı, teminat koşulları ve şirketlerin ödeme kapasitesi birlikte değerlendirilmek zorunda.

Bankavitrini analizi: Kredi freni gevşedi ama tamamen bırakılmadı

11 Kasım 2026 tarihli TCMB kararı, kredi piyasasında kontrollü bir gevşeme döneminin işareti olarak okunabilir.

Özellikle KOBİ ve ticari kredilerde büyüme sınırlarının yükseltilmesi, finansman ihtiyacı yüksek işletmeler açısından olumlu bir gelişme.

Ancak kararın piyasadaki etkisini değerlendirirken üç önemli ayrım yapılmalı.

Birincisi, kredi büyüme sınırının yükseltilmesi doğrudan kredi faizlerinin düşürülmesi anlamına gelmiyor.

İkincisi, bankaların daha fazla kredi verebilmesi, bütün işletmelerin krediye ulaşabileceği anlamına gelmiyor.

Üçüncüsü, kredi hacmindeki olası artışın üretime, yatırıma ve istihdama ne ölçüde yansıyacağı henüz bilinmiyor.

Dolayısıyla TCMB’nin attığı adım, kredi piyasasında yaşanan sıkışıklığın hafifletilmesine katkı sağlayabilir; fakat reel sektörün finansman sorunlarını tek başına çözmesi beklenmemeli.

Sonuç olarak, Merkez Bankası kredi büyüme sınırlarında frene uyguladığı baskıyı azalttı. Ancak ekonominin yeniden güçlü bir kredi genişlemesine geçtiğini söylemek için henüz erken.

Önümüzdeki dönemde bankaların fiilî kredi kullandırımları, ticari kredi faizleri, kredi talebi ve takipteki alacakların seyri, bu kararın gerçek etkisini gösterecek.

Kaynak: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 11 Kasım 2026 tarihli ve 2026-49 sayılı “Makroihtiyati Çerçeveye İlişkin Basın Duyurusu”. Analiz, paylaşılan resmî duyuru esas alınarak hazırlanmıştır.

Okumaya devam et

BANKA HABERLERİ

Yapı Kredi’den 933 milyon dolarlık sendikasyon kredisi

Yapı Kredi, 18 ülkeden 40 finansal kuruluşun katılımıyla, 367 ve 734 gün vadeli dört ayrı dilimden oluşan yaklaşık 933 milyon dolarlık sendikasyon kredisi anlaşması imzaladı.

Yayınlanma:

|

Yazan:

Yapı Kredi, yılın ikinci yarısında uluslararası piyasalardan yaklaşık 933 milyon dolar tutarında sendikasyon kredisi anlaşması imzaladı.

Bankadan yapılan açıklamaya göre, 18 ülkeden 40 finansal kuruluşun katılımıyla gerçekleştirilen sendikasyon kredisi işlemi, 367 ve 734 gün vadeli dört ayrı dilimden oluştu.

İşlemin ortak koordinatörlüğünü Abu Dhabi Commercial Bank, Bank of America, Emirates NBD ve Standard Chartered üstlenirken, Emirates NBD aynı zamanda aracılık görevini yürüttü.

Yaklaşık 933 milyon dolar tutarındaki sendikasyon kredisi, 367 gün vadeli 349 milyon dolar ve 356,5 milyon euro ile 734 gün vadeli 97 milyon dolar ve 77 milyon euro olmak üzere dört dilim halinde sağlandı.

Kredinin maliyeti, 367 gün vadeli dolar dilimi için “SOFR+yüzde 1,25”, euro dilimi için “Euribor+yüzde 1,00” olarak belirlendi.

734 gün vadeli dilimlerde ise maliyet, dolar cinsinden “SOFR+yüzde 1,75”, euro cinsinden “Euribor+yüzde 1,45” oldu.

“Türkiye ekonomisine duyulan güvenin göstergesi”

Açıklamada değerlendirmelerine yer verilen Yapı Kredi Üst Yöneticisi (CEO) Gökhan Erün, uluslararası piyasalardan sağlanan finansmanın hem bankanın mali yapısına hem de Türkiye ekonomisine duyulan güveni ortaya koyduğunu belirtti.

Türkiye’nin ekonomik kalkınmasına katkıda bulunma hedefi doğrultusunda uluslararası piyasalardan kaynak sağlamayı sürdürdüklerini ifade eden Erün, müşterilerinin finansman ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik çalışmalarına kararlılıkla devam ettiklerini vurguladı.

Okumaya devam et

FARK YARATANLAR

FARK YARATANLAR

FARK YARATANLAR

KATEGORİLER

ALTIN – DÖVİZ

KRİPTO PARA PİYASASI

X

FACEBOOK

SON YAZILAR

Popüler

www bankavitrini com © "BANKA VİTRİNİ Portal"da yayımlanan, BANKA VİTRİNİ'nde yer alan yazar ve çevirmenlerine ait herhangi bir yazı, çeviri, makale ve haber izin alınmadan basılı olarak ya da internet ortamında kullanılamaz, çoğaltılamaz, yayınlanamaz. İzinsiz kullananlar hakkında hukuki yollara başvurulacaktır. "BANKA VİTRİNİ Portal"da yayımlanan tüm özgün yazıların içeriğinden yazarları sorumludur. www.bankavitrini.com'da yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler, mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Yer alan yazılarda herhangi bir yatırım aracı; Hisse Senedi, kripto para biriminin veya dijital varlığın alım veya satımını önermiyor. Bu nedenle sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi, beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Lütfen transferlerinizin ve işlemlerinizin kendi sorumluluğunuzda olduğunu ve uğrayabileceğiniz herhangi bir kaybın sizin sorumluluğunuzda olduğunu unutmayın. © www.bankavitrini.com Copyright © 2020 -UŞAK- Tüm hakları saklıdır. Özgün haber ve makaleler 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu korumasındadır.