Bankacılık sektörünün BDDK verilerine baktığımızda, 2021 yıl sonu Toplam Varlıkları 6,7 trilyon TL. Bankacılık sektör Aktif büyüklüğü 2,2 trilyon TL ile %33’ünü pay ile dört büyük (T.İŞ BANKASI, GARANTİ BBVA, YKB, AKBANK) bankaya ait. Dolayısı ile bu dört bankanın uyguladığı strateji, aksiyon planı aynı zamanda sektörün o dönemi nasıl geçirdiği ile ilgili fikir verirken; sektörün yılı nasıl geçireceği ile ilgili de ipucu veriyor. Dört banka Sektördeki Nakdi Kredilerin 1 trilyon 349 milyar TL ile % 34,4’lük paya sahipken; Mevduatın 1 trilyon 363 milyar TL ile % 35,2 ve Gayri Nakdi Kredilerin 427 milyar TL ile % 36,3’lik paya sahip. Özetle, sektörün üçte birini bu dört banka temsil ediyor, ayrıcalıkları ve önemleri de buradan geliyor.
Öncelikle, sektör olarak 2021 yarı yılında neler yaptığını daha rahat görülebilmesi için özet tabloyu ile başlayalım. Tabloda da görüldüğü gibi 2021 ilk çeyrekte Sektör Aktif Büyüklüğünü (Varlıklarını) % 10,2 büyüttü; Krediler % 9,5; Mevduat % 12 büyüdü. Sektör faiz oranlarındaki oynaklık nedeni ile Net Faiz gelirinde %-13’lük bir gelir kaybı yaşamasına rağmen ortalamada Net Karlılığını % 10,1 artırdı. Sektör ortalama net kar artışının %10’larda kalmasında kamu bankalarındaki kar erozyonunun etkili olduğu görüldü. 2020 ilk yarısında 30,7 milyar TL Net Kar sağlayan sektör 2021 ilk yarısında 33,8 milyar TL Net Karlılık yakaladı.
Dört Büyükler ne yaptı?
Kısa özetten sonra bu değerlendirdiğimiz sektörün kamu bankaları dışında amiral gemileri konumdaki dört bankanın ( AKBANK, GARANTİ BBVA, İŞBANK, YKB ) 2021 ilk yarısında açıklamış oldukları ve KAP’a bildikleri faaliyet raporları; mali veriler ve bilanço dipnotlarına göre karşılaştırmalı verilerine yakından bakalım.
Aktif Büyüklükte T. İŞ BANKASI açık fark ile zirvede
Yıllardır Aktif büyüklükte zirveyi bırakmayan T. İŞ BANKASI rakipleri ile arayı açarak büyümeye devam ediyor. 2021 yılı ilk yarısında 67 milyar TL hacimsel büyüme ile ilk sıradaki yerini korurken; oransal olarak en fazla büyüme ise % 13,3 ile YAPI KREDİ 521 milyar TL hacme ulaşmış oldu. GARANTİ BBVA 550 milyar TL Aktif Büyüklük ile ikinci sırada yer aldı. AKBANK 497 milyar TL hacim ile rakiplerin oldukça gerisinde kalmış durumda.
Nakdi kredilerde T. İŞ BANKASI Piyasada olmanın rahatlığı içinde yine zirvede
T. İŞ BANKASI Nakdi Kredilerde zirvedeki yerini korumaya devam etti. Piyasaya verdiği destek ile 2020 sonunda ulaştığı 365 milyar TL’lık nakdi Kredi hacmini 2021 ilk yarısında 30,9 milyar TL % 8,5 artırarak 396 milyar TL’ye yükseltti. GARANTİ BBVA Kredilerini hacimsel olarak 36,4 milyar TL %11,6 büyüme ile en fazla büyüyen banka olarak 351 milyar TL hacme ulaştı. YAPI KREDİ 324 milyar TL kredi hacmi ile üçüncü sırada yer aldı. AKBANK 277 milyar TL’lık Nakdi kredi hacmi ile rakiplerin oldukça gerisine düşerken kısa sürede farkın kapanma şaşını da kaçırmış durumda.
Toplam Mevduatta T. İŞ BANKASI açık ara önde
T. İŞ BANKASI 2021 ilk yarısında mevduat hacminde zirvedeki yerini açık ara ile korudu. 2020 sonunu 269 milyar TL Mevduat ile kapatan bankanın mevduatı 2021 ilk yarısında 415 milyar TL düzeyine ulaştı. İştirak ve grup firmalarının nakit akışında ana banka olma avantajını yakalamış durumda. GARANTİ BBBVA 368 milyar TL Mevduat hacmi ile ikinci sırada yer alırken %14,6’lık büyüme ile an fazla oransal büyüyen banka oldu. AKBAK 295 milyar TL Mevduat ile üçüncü sırada yer alırken; YAPI KREDİ 283 milyar TL Mevduat hacmine ulaşmış durumda.
Gayri Nakdi Kredilerde T. İŞBANK farkı açarak zirveye yerleşmiş durumda
Nakdi Kredilerde olduğu gibi Gayri Nakdi Kredilerde de İŞ BANKASI Hacimsel olarak açık ara ilk sırada yerini koruduğu gibi rekabette ciddi bir fark attı. Yıllardır Dış Ticaret firmalarına öncelik ve ayrıcalıklı hizmet veren Akreditif hacmini büyütürken; Toplam Gayri Nakdi kredilerde zirveye yerleşmiş durumda. İŞ BANKASI 2020 sonundaki 119 milyar TL’lık hacmini 28 milyar TL artırarak 148 milyar TL düzeyine çıkarırken; YAPI KREDİ 123 milyar TL hacme ulaşarak ikinci sıradaki yerini sağlamlaştırdı GARANTİ BBVA 90 milyar TL hacim ile üçüncü sırada yer alırken AKBANK 65 milyar TL hacim ile rakiplerinin oldukça gerisinde kalmış durumda.
GARANTİ BBVA Net Faiz gelirlerinde ilk sıraya yükseldi
Geçmiş dönmelerde T. İŞ BANKASI Net Faiz Gelirinde ilk sırada yer alırken 2021 ilk yarısında GARANTİ BBVA ilk sıraya yükseldi. 2020 ilk yarısında 11 milyar TL Net Faiz Geliri sağlayan GARANTİ BBVA 2021 ilk yarısında % 21,6 artış ile 13,3 milyar TL’ye yükseltti. T.İŞ BANKASI 12,7 milyar TL Net Faiz Geliri ile ikinci sırada yer alırken; 8,8 milyar TL ile AKBANK üçüncü sırada yer aldı. AKBANK 2020 aynı dönemine göre 883 milyon TL %9,1’lik düşüş ile Net Faiz Gelirlerini karşılaştırılan bankalar arasında düşüren tek banka oldu. YAPI KREDİ ise 8,4 milyar TL Net Faiz Gelir elde etti.
GARANTİ BBVA Net Ücret ve Komisyon Gelirinde ilk sıradaki yerini korudu
GARANTİ BBVA 2020 ilk yarısındaki 2,9 milyar TL’lık Net Ücret ve Komisyon gelirini % 30,7 artırarak 3,8 milyar TL’ye çıkararak ilk sıradaki yerini korurken T. İŞ BANKASI 3,3 milyar TL ile ikinci sırada; YAPI KREDİ 3,2 milyar TL ile üçüncü sırada yer aldı. AKBANK ise 2,4 milyar TL ile rekabetin oldukça gerisinde kalmış durumda.
GARANTİ BBVA Net Karlılıkta açık ara zirvede
2021 ilk yarısında Sektör 33,8 milyar TL Net kar sağlarken bunun %51,2’lik kısmını oluşturan 17,3 milyar TL’lik karlılığı değerlendirmeye aldığımız 4 banka yaptı. GARANTİ BBVA 2021 ilk yarısında 5,4 milyar TL Net karlılık ile ilk sırada yer alırken %68,8 artış oranında da birinci oldu. AKBANK hacimsel olarak bir çok kalemde İŞ BANKASI ve YAPI KREDİ’nin gerisinde olmasına rağmen de 4,1 milyar TL Net Karlılık ile bu bankaları geçerek ikinci sırada yer aldı. İŞ BANKASI 4 milyar TL; YAPI KREDİ 3,6 milyar TL Net kar sağladı.
Üst Yönetici Ödemelerinde AKBANK zirvede
Karşılaştırma yapılan dört banka arasında Üst Yönetici ödemeleri ile banka bilanço performanslarının paralel olmadığı da ortaya çıktı. AKBANK 2021 ilk yarısında Üst Yöneticilerine 50,4 milyon TL ödeme ile ilk sırada yer alırken GARANTİ BBVA 37,5 milyon TL ödeme yaptı. İŞ BANKASI 31,4 milyon TL ödeme yaparken KOÇ Grubuna tekrar geçen ve Üst Yönetim ödemelerinde tasarrufa giden YAPI KREDİ 2020 aynı dönemine göre %55,6’lık en fazla artışı yapmasına rağmen 26,3 milyon TL ile dördüncü sırada yer aldı. Son yıllarda bankaların üst yönetim giderleri tartışma konusu olmuş bazı bankaların Üst Yönetim ödemeleri BDDK’nın da dikkatini çekmişti.
Şube sayısı
2021 ilk yarısında GARANTİ BBV 4, AKBANK 1 şube azalırken; İŞ BANKASI şube ağını 1 şube artırdı. YAPI KREDİ ise şube sayısı değişmedi.
Personel Sayısı
2021 ilk yarısında 146 personel ile en fazla personel azaltan bankanın AKBANK olduğu görüldü. YAPI KREDİ 107 personel azalırken; İŞ BANKASI 82, GARANTİ BBVA 18 personel azaldı. Personel azalmanın toplu işten çıkarma şeklinde değil ağırlıklı emeklilikten kaynaklandığı tahmin ediliyor. 23.111 personel ile İŞ BANKASI en fazla personel çalıştırırken GARANTİ BBVA 18.636 personel çalıştırıyor. AKBANK ise 12.313 personel ile dört banka arasında en az istihdam sağlayan banka durumunda.
Şube sayısına göre personel durumu
Şube başına ortalama personel sayısına bakıldığında GARANTİ BBVA 21,1 personel ile en fazla personel çalıştıran banka. İŞ BANKASI şube başına 19,5 personel çalıştırırken; YAPI KREDİ 19,1 personel istihdam ediyor. AKBANK ise şube başına 17,2 personel ile şube başına en az personel çalıştıran banka konumunda.
Personel başına karlılık
2021/06’da personel başına karlılıkta en az personel çalıştıran AKBANK 336 bin TL ile ilk sırada yer alırken; GARANTİ BBVA 293 bin TL ile ikinci; YAPI KREDİ 231 bin TL ile üçüncü; T. İŞ BANKASI 175 bin TL ile dördüncü sırada yer aldı. AKBANK’ta Güvenlik Görevlileri ve Hizmetli Kadro Taşerona devir yapıldığı için toplam personel içinde yer almaması nedeni ile personel başına kar verimliliği yüksek gözükmektedir. BDDK banka raporlarında “taşeron işçi sayısının” da bildirilmesi için yazı gönderse öğrenmiş oluruz, bu sayede tablo daha gerçekçi hal almış olur.
Erol TAŞDELEN – Ekonomist www.bankavitrini.com yazarı
Enpara Bank’tan KOBİ’lerin büyüme yolculuğuna destek
Enpara Bank Genel Müdürü Cumhur Türkmen, “KOBİ’lerin finansal dayanıklılığını güçlendiren ve ekonomik hayata katılımlarını destekleyen çözümler sunmaya devam ediyoruz” dedi.
Enpara Bank, işletmelerin günlük finansal ihtiyaçlarını kolaylaştıran çözümleriyle üretime, yerel ekonominin gelişimine ve esnafa destek oluyor.
Bankadan yapılan açıklamaya göre, toplam 10 milyon müşteri sınırına ulaşan Enpara Bank, farklı sektörlerde faaliyet gösteren 300 binden fazla KOBİ’ye hizmet veriyor. KOBİ müşteri portföyünün yüzde 90’ı küçük işletmelerden oluşan banka, işletmelerin günlük finansal ihtiyaçlarını kolaylaştıran çözümleriyle üretime, yerel ekonominin gelişimine ve esnafa katkı sağlıyor.
Enpara Bank, işletmelerin bankacılık işlemlerinden kaynaklanan maliyetlerini azaltmak ve günlük finansal operasyonlarını daha pratik ve öngörülebilir şekilde yönetmelerine yardımcı olmak üzere ürün ve hizmetler sunuyor.
Bankanın müşterisi olan KOBİ’ler, hiçbir koşul ve şart olmadan EFT/FAST/havale işlemlerini masrafsız olarak gerçekleştirebiliyor, ticari kredi kartlarına ömür boyu kredi kartı aidatı ödemiyor.
Enpara Bank masaüstü ve mobil POS cihazlarını yine hiçbir koşul ve şart olmadan aidatsız bir şekilde müşterilerine sunarken, yazarkasa POS kullanan müşteriler ise aylık 10 bin lira ciro sınırını aşmaları durumunda aidat ödemiyor.
Küçük işletmelerin finansmana erişim ihtiyaçlarını da gözeten banka, 2026’da ürün ve hizmetlerine taksitli ticari krediyi de ekledi.
İşletmeler, Enpara Bank Şirketim Cep Şubesi veya İnternet Şubesi üzerinden kendileri için otomatik olarak belirlenen kredi limitlerini takip edebiliyor, kredi kullanımını gerçekleştirebiliyor.
Açıklamada görüşlerine yer verilen Enpara Bank Genel Müdürü Cumhur Türkmen, küçük işletmeler ve KOBİ’lerin, yerel ekonomilerin güçlenmesinde ve sürdürülebilir kalkınmanın sağlanmasında çok önemli rol üstlendiğini belirtti.
Masrafsız bankacılık yaklaşımıyla küçük işletmelerin finansal yüklerini azaltmayı ve işlerini geliştirmeye odaklanmalarını desteklemeyi önemsediklerini aktaran Türkmen, ‘Kapsayıcı ve sürdürülebilir ekonomik dönüşümün, küçük işletmelerin katılımıyla mümkün olduğuna inanıyor, KOBİ’lerin finansal dayanıklılığını güçlendiren ve ekonomik hayata katılımlarını destekleyen çözümler sunmaya devam ediyoruz.’ ifadesini kullandı.
DenizBank VII. İAAF İstanbul Sanat Fuarı, 2-6 Aralık 2026 tarihleri arasında 55 galeri, 1.200 sanatçı ve 4 bin 350 eseri Lütfi Kırdar Kongre Merkezi’nde buluşturuyor. Fuar, farklı disiplinlerden eserlerin yanı sıra genç sanatçılara sunduğu fırsatlar, atölye çalışmaları ve uygulamalı etkinliklerle ziyaretçilere çok yönlü bir sanat deneyimi sunacak.
DenizBank VII. İAAF İstanbul Sanat Fuarı, Türkiye’nin yanı sıra Orta Doğu, Avrupa ve Rusya’dan sanatçı, galeri ve koleksiyonerleri bir araya getirecek. Resim ve heykel başta olmak üzere farklı disiplinlerden güncel sanat üretimleri ile usta sanatçıların eserlerinin yer alacağı ve bu yıl 40 bin ziyaretçi ağırlaması beklenen organizasyonda, sergilerin yanı sıra sanat malzemelerinin tanıtıldığı stantlar, atölye çalışmaları ve uygulamalı etkinlikler de yer alacak.
100 genç sanatçıya ücretsiz sergileme imkanı
Fuar kapsamında, genç yeteneklerin sanat dünyasında kendilerine yer edinmelerini desteklemek amacıyla “Geleceğin Sanatçıları” projesi bu yıl ikinci kez hayata geçirilecek. Jüri tarafından seçilen 100 genç sanatçı, eserlerini ücretsiz sergileme; galeri, koleksiyoner ve sanatseverlerle buluşturma fırsatı yakalayacak.
“Sanatın herkes için erişilebilir olmasını önemsiyoruz”
DenizBank Hukuk Grubu Genel Müdür Yardımcısı ve Ressam Akın Ekici, konuyla ilgili değerlendirmesinde şöyle dedi: “DenizBank olarak sanatın toplumun her kesimi için erişilebilir olmasına büyük önem veriyoruz. Bu alanda üretimlerin ve sanatsal etkileşimlerin yalnızca belirli çevrelerle sınırlı kalmaması ve daha geniş kitlelere ulaşmasının, toplumun kültürel birikimini zenginleştirdiğine inanıyoruz. VII. İAAF İstanbul Sanat Fuarı da farklı kuşaklardan sanatçı ve sanatseverleri bir araya getiren yapısıyla bu yaklaşımımızla örtüşüyor. Özellikle Geleceğin Sanatçıları projesi kapsamında 100 genç yeteneğe eserlerini sergileme fırsatı sunulmasını, ülkemizin geleceğine değerli bir yatırım olarak görüyoruz. DenizBank olarak sanata erişimi yaygınlaştıran, kültürel yaşama katılımı güçlendiren ve sanatın geleceğine katkı sağlayan çalışmaların yanında olmaya devam edeceğiz.
“Sanatın daha fazla insanın hayatında yer bulmasını istiyoruz”
Demos Fuarcılık Yönetim Kurulu Başkanı Sebahattin Aslan, sanat organizasyonlarının sürekliliğinde sanatçıların, galerilerin ve kültür-sanatın gelişimine duyulan bağlılığın önemine dikkat çekti. Aslan, sanat organizasyonlarına yaklaşımlarını ve genç sanatçılara yönelik çalışmalarını şöyle anlattı:
“Sanat etkinliklerini yıllar boyunca sürdürmek; sanatçılara, galerilere ve kültür-sanatın gelişimine duyulan bağlılıkla mümkün. Bizim için her organizasyon, sanatçıların eserlerini daha geniş kitlelerle buluşturabilecekleri, yeni üretimlerin tanınacağı ve farklı kuşakların bir araya geleceği bir ortam oluşturmak anlamına geliyor. Geleceğin Sanatçıları projesiyle 100 genç sanatçının eserlerini ücretsiz sergileme imkânı sunmamız da bu yaklaşımın bir parçası. Sanatın ve sanatçının yanında olmayı uzun soluklu bir sorumluluk olarak görüyoruz. Geçtiğimiz yıldan bu yana ana sponsorumuz olarak yanımızda olan DenizBank’ın kültür ve sanata verdiği değer ve fuarımıza katkısı bizim için çok kıymetli. Sanatın daha geniş kitlelere ulaşmasına yönelik bu desteğin devam etmesinden memnuniyet duyuyoruz. DenizBank’a, sanatçılarımıza, galerilerimize ve emeği geçen herkese teşekkür ediyorum. İstanbul ve İzmir’in yanı sıra Bodrum’da da gerçekleştirdiğimiz etkinliklerle sanatın farklı şehirlerde daha fazla insanla buluşması için çalışmayı sürdüreceğiz. 2027 yılında ise uluslararası sanat yolculuğumuzda önemli bir adım atarak, 1–4 Nisan tarihleri arasında Abu Dabi’de düzenlenecek IAAF Abu Dhabi 2027 ile uluslararası sanat dünyasıyla buluşacağız. Bu organizasyonun, Türk sanatının ve sanatçılarının uluslararası alanda daha geniş kitlelere ulaşmasına katkı sağlayacağına inanıyoruz.”
DenizBank VII. İAAF İstanbul Sanat Fuarı, 2 Aralık’ta düzenlenecek VIP ön izleme organizasyonunun, ardından 3-6 Aralık 2026 tarihleri arasında genel ziyaretçilere açık olacak. Sanatseverler, fuar biletlerini DenizBank kredi kartlarıyla yüzde 50 indirimli satın alabilecek.
VakıfBank, Dünya Bankası’ndan 250 milyon dolarlık dönüşüm finansmanı sağladı
VakıfBank Genel Müdürü Osman Arslan, “Uluslararası piyasalardan temin ettiğimiz kaynakları ülkemizin üretim gücünü, teknolojik yetkinliğini ve sürdürülebilir büyümesini desteklemek için kullanıyoruz.” dedi.
VakıfBank, ‘Sanayinin Teknolojiyle Dönüşümü Projesi’ kapsamında Dünya Bankası ile 250 milyon dolar tutarında finansman anlaşması yaptı.
Bankadan yapılan açıklamaya göre, VakıfBank, Dünya Bankası’nın Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası (IBRD) aracılığıyla yürütülen Sanayinin Teknolojiyle Dönüşümü Projesi (TransformIndustry) kapsamında yeni bir finansman anlaşması gerçekleştirdi.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın koordinasyonunda hayata geçirilecek proje, sanayi işletmelerinin teknolojiye erişimini kolaylaştırarak verimliliklerini, ihracat kapasitelerini ve uluslararası rekabet güçlerini artırmayı hedefliyor.
Anlaşma çerçevesinde sağlanan 250 milyon dolarlık kaynak, imalat sanayinde ve imalat ürünlerinin ihracatını destekleyen bağlantılı sektörlerde faaliyet gösteren, uygunluk kriterlerini karşılayan KOBİ’ler ile orta ölçekli işletmelerin yatırımlarına yönlendirilecek.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın Dijital Dönüşüm ve Yeşil Dönüşüm programları kapsamındaki yatırım planları doğrultusunda üretim süreçlerinin dijitalleşmesi, otomasyon ve yeni teknolojilerin kullanımı, enerji ve kaynak verimliliğiyle düşük karbonlu üretime geçiş desteklenecek.
– ‘Sanayimizin ikiz dönüşümüne uzun vadeli kaynak sağlıyoruz’
Açıklamada görüşlerine yer verilen VakıfBank Genel Müdürü Osman Arslan, Türkiye’deki sanayinin karşı karşıya olduğu en önemli ihtiyaçlardan birinin yeşil ve dijital dönüşüm yatırımlarını aynı anda hayata geçirebilmek olduğunu belirtti.
Arslan, ‘Uluslararası piyasalardan temin ettiğimiz kaynakları ülkemizin üretim gücünü, teknolojik yetkinliğini ve sürdürülebilir büyümesini desteklemek için kullanıyoruz. Dünya Bankası ile imzaladığımız 250 milyon dolarlık bu yeni anlaşmayla, ihracat odaklı işletmelerimizin dönüşüm yatırımlarına uzun vadeli finansman imkanı sunarak küresel pazarlardaki rekabet güçlerini artırmayı amaçlamaktayız.’ ifadelerini kullandı.
Finansman modelinin Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın garantisini, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın teknik koordinasyonunu ve Dünya Bankası’nın finansman desteğini ortak bir hedef doğrultusunda bir araya getirdiğine dikkati çeken Arslan, işletmelerin yatırım hazırlığından uygulama aşamasına kadar kamu programlarıyla uyumlu şekilde desteklenmesi, sağlanan kaynağın somut ve ölçülebilir dönüşüm yatırımlarına yönlendirilmesine imkan tanıyacağını kaydetti.