Connect with us

GÜNCEL

Teknoloji dünyayı durdurdu, piyasalar yeni haftaya satışla başladı!

Yayınlanma:

|

Cuma günü teknolojiye ne kadar bağımlı hâle geldiğimizi bir kez daha gördük. Microsoft’un Outlook ve Teams hizmetlerinde yaşanan küresel kesinti nedeniyle sabah 07.30’da gönderdiğimiz ekonomi bülteni ancak öğle saatlerinde okuyucularımızın posta kutularına ulaşabildi. Aynı gün eşim hastanede sağlık sigortasından provizyon alamadı. Dünyanın diğer ucunda, ABD’de ise hava trafik kontrol sisteminde yaşanan teknik arıza nedeniyle ülke genelinde uçuşlar yaklaşık beş saat durdurulurken, hafta sonu binlerce uçuş iptal edildi. Üstelik ilk bulgular, bu olayların bir siber saldırıdan değil, teknik sorunlardan kaynaklandığına işaret ediyor. Bu gelişmeler, bize İngiltere hükûmetinin bir süredir vatandaşlarına yaptığı ilginç bir tavsiyeyi hatırlattı. Olası acil durumlara karşı evlerde üç günlük içme suyu ve gıda stokunun yanı sıra pilli radyo, el feneri, yedek batarya ve bir miktar nakit para bulundurulması öneriliyor. İlk bakışta savaş hazırlığını çağrıştıran bu tavsiyenin, aslında günlük hayatımızın ne kadar kırılgan hâle geldiğini de düşündürdüğünü söyleyebiliriz.

Yapay zekâ ve dijitalleşme hayatımızı kolaylaştırırken, farkında olmadan günlük hayatımızın neredeyse tamamını birbirine bağlı sistemlere emanet ediyoruz. Bir e-posta gönderememek belki büyük bir sorun değil ama hastanede sağlık hizmeti alamamak, havalimanında mahsur kalmak veya ihtiyaç duyduğumuz anda paramıza ulaşamamak işin rengini değiştiriyor. İngiltere’nin vatandaşlarına pilli radyo ve nakit para bulundurmalarını tavsiye etmesi de bu nedenle düşündürücü. Her şeyin cep telefonundan yapılabildiği bir çağda, en gelişmiş ülkelerin bile birkaç saatlik sistem arızaları karşısında çaresiz kalabildiğini görüyoruz. Giderek dijitalleşen finansal sistemlerin ve küresel ekonominin, teknolojiye bu denli bağımlı olmanın getirdiği risklere ne kadar hazırlıklı olduğunu sorgulamak gerekiyor.

Teknoloji dünyasının bir diğer önemli gündem maddesi ise Nvidia’da Jensen Huang’ın istifasının ardından başlayan yönetim krizi. Financial Times’ın haberine göre, Nvidia Yönetim Kurulu geçmişte yedi yıl şirkette üst düzey görevlerde bulunan İngiliz çip tasarımcısı Arm’ın CEO’su Rene Haas’ı olası adaylar arasında değerlendiriyor. Ancak yönetim henüz hiçbir adayla resmî görüşme yapılmadığını açıklarken, şirket içerisinde Huang’ın geri dönmesini isteyen çalışanların sayısı da artıyor. Elon Musk da Huang’ın görevine dönmesi için başlatıldığı belirtilen imza kampanyasına destek vereceğini açıkladı. Hafta sonu gelen yeni bir habere göre ise Huang’ın kendisi de yeniden CEO’luk koltuğuna dönme ihtimalini yakın çevresiyle görüşmeye başladı. Silikon Vadisi’ndeki destekçilerinin, Huang’ın dönüşünü sağlamak amacıyla teknoloji dünyasının önde gelen isimlerini bir araya getirmeye ve Beyaz Saray’ın desteğini almaya çalıştığı belirtiliyor. Nvidia hisseleri cuma günü yaklaşık %2 daha gerilerken, şirketin yalnızca bir haftada yaşadığı piyasa değeri kaybı yaklaşık 600 milyar dolara ulaştı.

Küresel mali piyasalar, yapay zekâ sektörünün geleceği ve Fed’in faiz politikası açısından oldukça kritik bir haftaya temkinli başladı. Nvidia’da Jensen Huang’ın istifası sonrası yaşanan yönetim belirsizliği ve şirketin yarın açıklayacağı bilanço öncesinde Asya borsalarında satışların derinleştiğini görüyoruz. Nvidia’nın önemli tedarikçilerinden Advantest %10 değer kaybederken, Japonya’da Nikkei endeksi %2’den fazla geriledi. Teknoloji ağırlıklı Güney Kore borsası KOSPI %4, Tayvan borsası ise %5 düşüş kaydetti. Japonya cephesinde ise bu sabah açıklanan makro verilere göre ekonominin yılın üçüncü çeyreğinde beklentilerin aksine daraldığını görüyoruz. %0,3 büyümesi beklenen ekonomi yıllıklandırılmış bazda %0,1 küçülürken, son dört çeyrekte ilk kez negatif büyüme kaydedildi. Özellikle yüksek enerji fiyatları ve zayıf yenin artırdığı yaşam maliyetleri nedeniyle hane halkı tüketimi %0,3 geriledi. Ancak ekonomideki daralmaya rağmen enflasyon baskılarının devam etmesi, Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) faiz artırımı planlarını değiştirecek gibi görünmüyor. Piyasalar aralık ayında yeni bir faiz artırımı beklemeye devam ederken, güçlü dolar karşısında YEN yeniden 160 seviyesine dayanarak tehlikeli sulara girdi.

ABD borsalarının vadeli endekslerinde de bu sabah kırmızı rengin hâkim olduğunu görüyoruz. Nvidia’daki yönetim belirsizliği devam ederken, ekim başında 6 trilyon dolar seviyesine yaklaşan şirketin piyasa değerinin cuma günü itibarıyla 3,9 trilyon dolara kadar gerilediğini not edelim. Analistler, şirketin yarın açıklayacağı üçüncü çeyrek bilançosunda 109 milyar dolar gelir ve yıllık bazda %90 kâr büyümesi bekliyor. Perşembe günü ise Claude yapay zekâ modelinin geliştiricisi Anthropic’in halka arzının ardından borsada işlem görmeye başlaması bekleniyor. Bu iki gelişme, son dönemde ciddi satış baskısıyla karşılaşan yapay zekâ hisselerine yönelik yatırımcı iştahı açısından önemli bir sınav olacak.

Haftanın diğer önemli gündem maddesi ise Fed. Çarşamba günü açıklanacak ekim ayı toplantı tutanakları öncesinde, beklentileri aşan istihdam verileri, tüketici enflasyonu ve fiyat baskılarının devam ettiğine işaret eden üretici fiyatları, faiz artırım beklentilerini güçlü tutuyor. Piyasalar aralık ayında 25 baz puan faiz artırımını neredeyse kesin olarak fiyatlarken, 50 baz puan artırım ihtimali de cılız da olsa fiyatlanıyor. Aralık ayı da dâhil olmak üzere 2027 sonuna kadar toplam 90 baz puanlık faiz artırımı beklendiğini not edelim. Fed’in faiz politikasına yönelik beklentilere oldukça hassas olan ABD iki yıllık tahvil faizi, geçen hafta 35 baz puan yükselerek %4,87 seviyesine ulaşırken, on yıllık faiz ise 30 baz puan artışla %5,15 seviyesine ulaştı. Artan faiz beklentilerinden destek bulan dolar endeksi (DXY) 103,45 seviyesine yükselirken, ya da 2026 yılında %5’ten fazla değer kazanırken, pariteler cephesinde ise EUR ve GBP gibi önde gelen para birimlerinin değer kaybetmeye devam ettiğini görüyoruz. Ortak para birimi EUR 1,10 seviyesinin diplerini test ederken, Sterlin de benzer bir şekilde 1,32 seviyesine geriledi. EUR’da daha da aşağıda 1,0880, GBP’de ise 1,3150 seviyesini takip edeceğiz.

Faiz getirisi olmayan ve güçlü dolar karşısında boynu bükülen kıymetli metallerde ise arka planda “What is love? Baby don’t hurt me… No more!” şarkısı çalmaya devam ediyor. Altının ons fiyatı geçen haftayı %5’e yakın düşüşle 3,880 dolar seviyesinde tamamlarken, gümüş %6 gerileyerek haftayı 48,72 dolardan kapattı. Altında 3,800 dolar seviyesi büyük önem taşırken, gümüşün bu sabah 47,50 dolar seviyelerine gerileyerek önemle takip ettiğimiz 48,50 dolar desteğinin altına sarktığını görüyoruz. Alıcılar sahaya dönmezse satışların daha da derinleşme ihtimalini göz ardı etmiyoruz! Kripto para cephesinde de görünüm pek farklı değil. Demokratların seçim zaferi ve teknoloji hisselerinde yaşanan satış baskısının gölgesinde, piyasanın amiral gemisi Bitcoin 63 bin dolar seviyelerine kadar geriledi. Teknik açıdan 57-63 bin dolar bandını kritik bir bölge olarak takip edeceğiz.

İran’ın Bahreyn’deki ABD üslerini insansız hava araçlarıyla hedef alması ve Yemen’de Husilere karşı savaşan Suudi Arabistan destekli güçlerin geri çekilmesi, Orta Doğu’daki gerilimi yeniden artırdı. Geçen hafta savaşın sona erebileceğine yönelik iyimser beklentilerle %2,5 gerileyen Brent petrol, 89 dolar seviyelerini test etmesinin ardından yeni haftaya 95 doların üzerinde başladı.

Bu hafta ayrıca Trump’ın Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ve Rusya Devlet Başkanı Putin ile yapması beklenen görüşmeler de yakından takip edilecektir. Özellikle Trump-Xi görüşmesi öncesinde Çin’in nadir toprak elementlerindeki hâkimiyeti yeniden ön plana çıkıyor. ABD, çip üretiminden yapay zekâya, elektrikli araçlardan savunma sanayisine kadar pek çok alanda kullanılan bu önemli hammaddelerde Çin’e bağımlılığını azaltmak için milyarlarca dolar harcasa da henüz istediği sonucu alamadı. Tarafların ocak ayında sona erecek ticaret ateşkesini uzatıp uzatmayacağı ise görüşmenin önemli gündem maddelerinden biri olacak.

Türkiye cephesinde ise Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, fon tasfiyesi kapsamında 371 bin kişinin yatırdıkları net tutarın veya portföy değerinin tamamını alarak ara ödeme sürecini tamamladığını açıkladı. Gönüllü iadeler ve geri kazanımlar yoluyla toplanan tutarın ise 33,4 milyar TL’ye ulaştığı belirtildi. COP31 Zirvesi Antalya’da sürerken, veri akışında ise ABD’de perakende satışlar ön plana çıkıyor. USDTRY kuru yeni haftaya 50,40 seviyesinden başlarken, CDS risk primi 236 baz puanla son haftalarda olduğu üzere görece düşük seyrini koruyor. Küresel hisse senetlerinde etkili olan satışlara paralel Borsa İstanbul’un da bugün baskı altında kalmasını bekliyoruz.

Emre Değirmencioğlu

Okumaya devam et
Yorum Yazın

Yorum Yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

BANKA HABERLERİ

DenizBank ve EBRD’den 175 Milyon Euro’luk Yeşil Dönüşüm Finansman Anlaşması

 DenizBank, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) ile kadınların ve gençlerin yönettiği KOBİ’lerin finansmana erişimini kolaylaştırmak ve işletmelerin yeşil dönüşüm yatırımlarını desteklemek amacıyla üç farklı programı kapsayan 175 Milyon Euro tutarında finansman anlaşması imzaladı.

Yayınlanma:

|

Yazan:

Finansmanın 50 Milyon Euro’su Türkiye İş Hayatında Kadın Programı (Türkiye Women in Business – TurWiB) kapsamında kadın liderliğindeki KOBİ’lere, 50 Milyon Euro’su Türkiye İş Hayatında Gençler Programı (Türkiye Youth in Business – TurYiB) kapsamında genç girişimcilere, 75 Milyon Euro’su ise Türkiye Yeşil Ekonomi Finansman Programı III (Green Economy Financing Facility – GEFF III) kapsamında enerji ve kaynak verimliliği başta olmak üzere yeşil dönüşüm yatırımlarına yönlendirilecek.

TurWiB programıyla kadınların yönettiği KOBİ’lerin finansmana erişimi ve işletme kapasitelerinin geliştirilmesi hedeflenirken, ilk kez katıldığı TurYiB programıyla gençlerin yönettiği işletmelerin yatırım, üretim ve istihdam olanakları desteklenecek.

Paketin yeşil dönüşüm ayağını oluşturan GEFF III, DenizBank’ın EBRD ile 2010 yılından bu yana yeşil tahvil dahil toplam 392 Milyon dolar kaynak sağladığı yeşil finansman iş birliğini yeni yatırım alanlarıyla genişletiyor. Program kapsamında yenilenebilir enerji, enerji verimliliği, yeşil binalar ve temiz ulaşımın yanı sıra döngüsel ekonomi, tarım, sürdürülebilir turizm, mavi ekonomi ve belirli sürdürülebilirlik standartlarını karşılayan konutlar da finansman kapsamına alınıyor.

“Finansmana erişimi yaygınlaştırırken yeşil dönüşüm yatırımlarını destekliyoruz”

DenizBank Genel Müdürü Recep Baştuğ, konuya ilişkin değerlendirmesinde şunları söyledi: “Türkiye ekonomisinin sürdürülebilir büyümesi ve rekabet gücünün artırılmasında, finansmana erişimin yaygınlaştırılması ve reel sektörün yeşil dönüşümünün hızlandırılması kritik önem taşıyor. DenizBank olarak kadınların ve gençlerin ekonomik hayattaki varlığını güçlendirmeyi, KOBİ’lerin gelişimini ve düşük karbonlu ekonomiye geçiş yatırımlarını desteklemeyi önceliklerimiz arasında görüyoruz. Sürdürülebilir Finansman Çerçevemizle de bu alanlardaki faaliyetlerimizi somut kriterlere dayandırarak finansman kaynaklarımızı ekonomik, toplumsal ve çevresel değer yaratacak yatırımlara yönlendiriyoruz. EBRD ile 17 yıldır sürdürdüğümüz köklü ortaklığımız, bu yaklaşımımızın önemli bir parçasını oluşturuyor. EBRD’nin Türkiye’de iş birliği yaptığı ilk banka olarak başlayan ortaklığımızla bugüne kadar tarımdan KOBİ’lere, yeşil finansmandan dijital dönüşüme ve deprem bölgesinin finansmanına uzanan farklı alanlarda yaklaşık 1,1 Milyar Dolar kaynak sağladık. 175 Milyon Euro tutarındaki yeni finansman paketimizle de kadınların ve gençlerin yönettiği işletmelerin finansmana erişimini genişletirken, yeşil dönüşüm yatırımlarının daha fazla sektörde hayata geçirilmesine katkı sağlayacağız.   Çok taraflı kalkınma bankalarıyla geliştirdiğimiz uzun soluklu iş birlikleriyle ülkemiz ekonomisinin sürdürülebilir büyümesini ve rekabet gücünü desteklemeye devam edeceğiz.”

“Bu finansman paketiyle, kapsayıcılığı ve yeşil dönüşümü eş zamanlı ele alıyoruz.”

EBRD Türkiye ve Kafkasya Yönetici Direktörü Elisabetta Falcetti ise konuyla ilgili değerlendirmesinde şöyle dedi: “Bu finansman paketiyle, Türkiye’de yürüttüğümüz üç temel programı, Kadınların İş Hayatına Katılımı (Women in Business), Gençlerin İş Hayatına Katılımı (Youth in Business) ve Yeşil Ekonomi Finansman Programı’nı (GEFF), DenizBank ile gerçekleştirdiğimiz tek bir finansman işlemi ile bir araya getiriyoruz. İş birliğimizin kapsamını genişleten bu paket sayesinde kapsayıcılığı ve yeşil dönüşümü eş zamanlı olarak destekliyoruz. EBRD finansmanını; Avrupa Birliği, Türkiye Hazinesi ve Temiz Teknoloji Fonu’nun katkılarıyla bir araya getirerek kadın ve genç girişimcilerin finansmana erişimini kolaylaştırmayı; 2023 depremlerinden etkilenen bölgeler de dahil olmak üzere Türkiye genelindeki yeşil yatırımları desteklemeyi hedefliyoruz.”

Okumaya devam et

BANKA ANALİZLERİ

AKBANK, GARANTİ BBVA, İŞBANK, YKB 2026 SON ÇEYREĞİNE NASIL GİRDİ

Yayınlanma:

|

Bankacılık sektörü 2026 yıl üçüncü çeyrek mali verileri incelendiğinde yılı nasıl kapatacakları konusunda da ciddi verileri içeriyor.Üçüncü çeyrekte, Sektör 2025 yılı sonuna göre bilançoyu sadece %21 büyütürken; Kredileri %24; Takipteki alacakalr %54; Toplam Mevduatın %20 büyüdüğü görüldü. Buna karşılık bu büyümeyi karlılığa yansıtamadığı ve Net Karlılık ortalamada %17 büyüyebildiği görüldü.

SEKTÖRDE BİLANÇO BÜYÜMEYE GÖRE NET KARLILIK ENFLASYONUN ALTINDA KALDI

2025 sonunu 46,9 trilyon TL bilanço büyüklüğü ile kapatan Bankacılık Sektörü 2026 üçüncü çeyreğinde büyüme %21’de kalarak 56,9 trilyon TL hacme ulaştı. Banka Bilançolarındaki  büyümenin sınırlı kalmasında, Makro İhtiyati Tedbirler stratejisi kapsamında TCMB’nin kredi büyümeye getirdiği sınırlama yaptırımının etkisi büyük oldu. Kredilerdeki büyüme %24’de kaldı; buna karşılık bankaların Takipteki Alacakları %54 büyüyerek 917 milyar TL’ye yükseldi. Beklenen Zarar Karşılıkları %36 büyüyerek 1 trilyon 103 milyar TL’ye ulaştı.

Takipteki Kredilerin içinde yıl içinde Takip Tahsilat ve Varlık Yönetim Şirketlerine devir yapılan dosya olmadığını hatırlatmak isterim. Bankaların çoğu Ticari İşlemlerden Zarar ederken, özellikle Türev ve Kambiyo İşlemler buradaki zararı artırdı; bu alanda dört büyüklerden karlılık yakalayan banka yok… Yılın ilk dokuz ayında; Ticari işlemlerden ( Sermaye Piaysaları İşlemleri; Türev Piyasa İşlemleri; Kambiyo İşlemleri) Garaanti BBVA 29,5 milyar TL; İş Bankası 34,3 milyar TL; AKBANK 38,5 milyar TL; Yapı Kredi 79,8 milyar TL zarar ettiği görüldü.

2025 sonunu 27,2 trilyon TL Mevduat hacmi ile kapatan sektör, 2026 üçüncü çeyreğinde %20 büyüme ile 32,8 trilyon TL Mevduat hacmine ulaştı. Toplam Mevduatın %36’sının Vadesiz Mevduat olduğu ise dikkat çekici.

DÖRT BÜYÜKLER NE YAPTI?

Kısa sektörel özetten sonra, değerlendirdiğimiz sektörün kamu bankaları dışında amiral gemileri konumdaki dört özel bankanın ( AKBANK, GARANTİ BBVA, İŞBANK, YAPI KREDİ )  2026 yılı üçüncü çeyreğinde açıkladıkları ve KAP’a bildikleri faaliyet raporları; mali veriler ve bilanço dipnotlarına göre karşılaştırmalı verilerine yakından bakalım. Dört büyük bankanın 17,8 trilyon TL bilanço büyüklüğü ile sektörün aynı zamanda üçte bir hacmine sahip olması ile sektöre yön verme kapasitesine sahip; önemleri de buradan geliyor.

Dört büyük banka 10  trilyon TL nakdi kredi hacmi ile %35’lik ve 11,4 trilyon TL’lik mevduat hacmi ile sektörün %35’lik kısmını oluştururken; 225 milyar TL’lik Net Kar ile de sektör Net Karlılığının %29’unu oluşturuyor. Ana kalemlerden yola çıkarak özel dört büyüklerin 2026 yılı üçüncü çeyrek fotoğrafını çekip performansına daha yakından bakalım:

AKTİF Büyüklükte İŞBANK liderliğe devam edirken 5 trilyon TL’yi aşan ilk banka oldu

2026 yılı üçüncü çeyrek sektör ortalamada %21 büyüdü. Aktif büyüklükte dört büyükler de ortalama %19’da kaldı. İŞ BNAKASI 5,3 trilyon TL büyüklüğe ulaşarak grup içinde 5 trilyon TL sınırını aşan ilk banka oldu. GARANTİ BBVA 823 milyar TL ve %22 büyüme kaydederek 4,6 trilyon TL büyüklüğe ulaştı. YAPI ve KREDİ %25 ile sektör ve dört büyükler ortalamasının üzerinde büyürken 3,9 triyon TL hacme ulaştı. AKBANK %16 büyüme ile 3,8 trilyon TL büyüklükte kalırken; Aktif Büyüklükte dördüncü sıraya da düşmüş oldu.

Toplam NAKDİ Kredilerde GARANTİ BBVA liderliğe yükseldi 

GARANTİ BBVA yılın üçüncü çeyreğindeki atağı ile Toplam Kredi hacminde İŞBANK’ı geçerek liderliği ele aldı. GARANTİ BBVA 2026 yılında 570 milyar TL Kredi büyüme ve toplamda 2 trilyon 851 milyar TL Kredi hacmine ulaştı. İŞBANK 2 trilyon 839 milyon TL kredi hacmi ile ikinci sıraya gelireken; YAPI ve KREDİ BANKASI’da AKBANK’ı geçerek üçüncü sıraya yükseldi. AKBANK 2 trilyon 149 milyon TL kredi hacmi ile dördüncü sıraya gerilemiş durumda. Sektör kredilerde %24 büyürken dört büyük özel bankanın ortalama büyüme oranı %22 ile sektörün gerisinde kaldı. Sektör ve dört büyükler içinde ortalamanın üzerinde %25 büyüme kaydeden tek banka GARANTİ BBVA oldu.

GAYRİ NAKDİ Kredilerde İŞBANK liderliği sürdürüyor, GARANTİ BBVA farkı kapatıyor

Gayri Nakdi Kredilerde dört büyükler ortalama %23 büyürken, %28 büyüme ile AKBANK en fazla büyüme kaydeden banka olmasına rağmen dördüncü sıradan kurtulamadı.  İŞBANK 1 trilyon 54 milyar TL hacmi ile ilk sırasını korurken; GARANTİ BBVA %26 büyüme ile 1 trilyon 24 milyar TL hacme ulaşarak İŞBANK ile aradaki kapamış durumda.  YAPI ve KREDİ %20 büyüme ile 934 milyar TL hacme ulaşırken AKBANK %28 büyümeye rağmen 700 milyar TL kredi hacmindee ulaşabildi.

İŞBANK ve GARANTİ BBVA 3 trilyon lira mevduatı aştı

Mevduatta dört büyükler ortalama %20 büyüme oranı sektör ile paralel olurken; YAPI ve KREDİ BANKASI %26 büyüme ile en fazla büyüme kaydeden banka oldu. İŞBANK 448 milyar TL mevduat artışı ile toplamda 3 trilyon 3547milyar TL mevduat hacmine ulaştı. GARANTİ BBVA 3 trilyon 118 milyar TL hacme ulaşırken; AKBANK 2 trilyon 498 milyar TL; YAPI ve YAPI KREDİ 2 trilyon 241 milyar TL mevduat hacmine ulaştı.

Net Karlılıkta da GARANTİ BBVA fark atarak açık ara önde; İŞBANK kar şoku 

2026 üçüncü çeyreğinde Net Karlılıkta Bankacılık sektörü %17 büyüdü. Dört büyüklerin ortalaması da sektör ortalamasının altında %10’da kaldı. İŞBANK 2025 aynı döneme göre %8 düşerek karlılığını artıramayan tek banka oldu.  Net Karlılığını 97,2 milyar TL’ye taşıyan GARANTİ BBVA dört büyükler arasında son yıllarda olduğu gibi açık ara önde yer aldı. AKBNAK 46 milyar TL Net Karlılık ise ikinci sıraya yükselirken; YAPI ve KREDİ 41,6 milyar TL karlılık yakaladı. İŞBANK 40,4 milyar TL net Karlılık hacmi ile dördüncü sıraya gerilemiş durumda. Değerlendirmeye alınan dört büyük banka da enflasyona göre karlılığı düşük kaldığı görüldü.

Üst Yöneticilere Yapılan ödemeler AKBANK farkı

2026 üçüncü çeyreğinde dört büyük banka Üst Yöneticilere 2 milyar 306 milyon TL ödeme yaparken 907 milyon TL ödeme ile AKBANK en fazla ödeme yapan banka oldu. Banka bu durumu “bizde brüt ödeme, diğer bankalarda Net Ödeme taporlama yapıyor o nedenle biz yüksek gözüküyor” şeklinde ikna edici olmayan şekilde açıklamaya çalışsa da banka Raporlarında böyle bir açıklaya yer almadığı için teyit edemedik. Bu nedenden dolayı rakiplere göre iki kattan fazla ödenmesi de zaten matematiksel bir açıklama olmamakta.  Zira, BDDK Raporlama standartları net, bankaya göre farklılık göstermemekte! Bu konuda belirsizlik var ise BDDK’nın bu konuda sorgolama ve Rapor ve ödemelere standart getirmesi faydalı olacaktır.

GARANTİ BBVA 519 milyon TL ile ikinci sırada yer alırken; YAPI ve KREDİ BANKASI  452 milyon TL ödeme yaptı. İŞBANK ise 428 milyon TL ödeme ile dört büyükler arasında Üst Yönetime en az bütçe ayıran banka oldu. Bankaların hacim ve gelişme performansları ile Üst Yönetim ödemelerinin orantılı olmadığı dikkat çekti.

Borsada işlem gören bankaların Üst Yönetici ödemelerini BDDK’nın daha yakından incelemesinde fayda var. Zira, dört büyükler dışındaki bankalarda da bu alanda ciddi sapmalar var.

Banka genel performansları

Türk bankacılık sektörü, 2026 yılının ilk dokuz ayında yüksek faiz ortamı, sıkı para politikası, artan kredi maliyetleri ve reel sektörde bozulan ödeme dengelerinin gölgesinde faaliyet gösterdi. Bankalar nominal kârlılıklarını korumaya çalışırken, kredi portföylerinin kalitesi, tahsilat performansı ve sorunlu alacakların yönetimi giderek daha fazla önem kazandı.

Bankalar faiz ve komisyon gelirlerini artırırken, sorunlu krediler için ayırmak zorunda kaldıkları karşılıklar da hızla büyüdü.

Bu dönemin temel sorusu şu: Bankacılık sektörü finansal açıdan güçlenirken, kredi kullanan işletmeler ve hanehalkı aynı ölçüde güçlenebildi mi?

Dolayısıyla 2026’nın ilk dokuz ayını bankacılık açısından yalnızca başarılı veya başarısız olarak nitelendirmek doğru olmaz.

Sektörün bilançosu nominal olarak büyüdü; ancak bu büyümenin kalitesi, kârlılığın reel değeri ve kredi risklerinin yönetimi daha önemli hale geldi. Bankalar son yılların en fazla Takipteki Alacaklarını Varlık Yönetim Şirketlerine satmaları da bu yıla damgasını vuruyor.

Son söz değerlendirmesi olarak şu tespiti yapmak mümkün:

Bankaların gerçek başarısı yalnızca açıkladıkları milyarlarca liralık kârla değil, finansman sağladıkları işletmelerin ayakta kalmasına, kredilerin sağlıklı biçimde geri dönmesine ve ekonomik üretimin sürdürülebilirliğine yaptıkları katkıyla ölçülmelidir.

2026’nın son çeyreğinde belirleyici gösterge, bankaların ne kadar kredi büyüttüğünden çok, kullandırdıkları kredilerin ne kadarını sağlıklı biçimde tahsil edebildikleri olacak.

Erol TAŞDELEN – Ekonomist    www.bankavitrini.com

*******************

MERAKLISINA EKLER:

Erol TAŞDELEN yazdı: AKBANK, GARANTİ BBVA, İŞBANK, YAPI KREDİ 2026 İLK YARI PERFORMANSLARI

Erol TAŞDELEN yazdı: AKBANK, GARANTİ BBVA, İŞBANK, YAPI KREDİ 2025 PERFORMANSLARI

 

Erol TAŞDELEN yazdı: AKBANK, GARANTİ BBVA, İŞBANK, YKB 2024 PERFORMANSLARI

 

Okumaya devam et

BANKA HABERLERİ

BANKACILIK SEKTÖRÜNÜN TAKİBE DÜŞEN KREDİ MİKTARI 17 MİLYAR DOLAR !

BANKACILIKTA BATIK KREDİ ALARMI: 776 MİLYAR TL TAKİPTE, REEL SEKTÖRDE ÇARKLAR YAVAŞLIYOR!

Yayınlanma:

|

Yazan:

Türk bankacılık sektöründe takipteki alacaklar bir yılda yüzde 81,7 artarak Haziran 2026 itibarıyla 776 milyar TL’ye ulaştı. Yaklaşık 17 milyar dolarlık büyüklüğe işaret eden bu tablo, yalnızca bankaların tahsilat sorununu değil, reel sektörün giderek ağırlaşan finansman sıkışıklığını da gündeme taşıyor. Tekstil, inşaat, ticaret ve imalat sektörlerindeki ödeme güçlükleri; üretim, istihdam ve ihracat açısından yeni riskler oluşturuyor. Ekonominin önündeki temel soru ise şu: Bankaların bilançoları korunurken reel sektörün üretim kapasitesi nasıl ayakta tutulacak?

Bir yılda 349 milyar TL’lik artış: Tehlike büyüyor

Türkiye ekonomisinde yüksek finansman maliyetleri, işletme sermayesi ihtiyacı ve krediye erişimde yaşanan güçlükler, şirketlerin borç ödeme kapasitesi üzerindeki baskıyı artırıyor.

Bankacılık sektörünün takipteki alacaklarına ilişkin veriler, bu baskının bankaların bilançolarına da yansıdığını gösteriyor.

Paylaşılan grafiğe göre Haziran 2025’te 427 milyar TL olan takipteki alacaklar, Haziran 2026’da 776 milyar TL’ye yükseldi.

Dönem Takipteki alacaklar
Haziran 2025 427 milyar TL
Eylül 2025 503 milyar TL
Aralık 2025 594 milyar TL
Mart 2026 679 milyar TL
Haziran 2026 776 milyar TL

Bu gelişme, yalnızca 12 ayda 349 milyar TL’lik nominal artışa karşılık geliyor.

Yıllık artış:  %81,7 Haziran 2025–2026

Takipteki alacak stoku: 776 milyar TL Haziran 2026

Burada dikkat çekici olan yalnızca takipteki kredi stokunun büyümesi değil, artışın yıl boyunca kesintisiz devam etmesidir.

Ancak önemli bir ayrım yapılmalı: Takipteki alacak stokunun nominal olarak yüzde 81,7 büyümesi, tek başına kredi portföyünün aynı oranda bozulduğu anlamına gelmez. Gerçek riskin anlaşılması için toplam kredi hacmindeki büyüme, takipteki kredi oranı, karşılıklar ve tahsilat performansı birlikte değerlendirilmelidir.

Buna rağmen mevcut eğilim, bankacılık sektörünün aktif kalitesinin yakından izlenmesini gerektiren ciddi bir uyarıdır.

KOBİ’ler ve kredi kartları finansal sıkışmanın merkezinde

Haziran 2026 verileri, takipteki alacakların hangi kredi gruplarında yoğunlaştığını da ortaya koyuyor.

Tüketici kredileri ve kredi kartları 319 milyar TL ile toplam takipteki alacakların yaklaşık yüzde 41,1’ini oluşturuyor.

KOBİ kredilerinde 277 milyar TL, diğer ticari kredilerde ise 180 milyar TL takipteki alacak bulunuyor.

Bu dağılım iki önemli soruna işaret ediyor.

Birincisi, hanehalkının borç ödeme kapasitesinde oluşabilecek zayıflama. Kredi kartları ve tüketici kredileri üzerinden finansman ihtiyacını karşılayan bireylerin ödeme güçlüğüne düşmesi, iç tüketimi de olumsuz etkileyebilir.

İkincisi ise KOBİ’lerin işletme sermayesi sorunu. Türkiye’de üretim ve istihdamın önemli bir bölümünü taşıyan küçük ve orta ölçekli işletmelerin kredi geri ödemelerinde zorlanması, tedarik zincirinin tamamına yayılabilecek bir risk oluşturuyor.

Özellikle kısa vadeli borçlarla uzun vadeli üretim faaliyetlerini finanse eden işletmeler açısından yüksek faiz ortamı ciddi bir nakit akışı baskısı yaratıyor.

Reel sektörde alarm veren sektörler: Tekstil, inşaat ve ticaret

Grafikte yer alan seçilmiş sektörlerin takibe dönüşüm oranları, finansal baskının ekonominin farklı alanlarında hissedildiğini gösteriyor.

Sektör

Takibe dönüşüm oranı

Toptan ticaret ve komisyonculuk %4,03
Tekstil ve tekstil ürünleri sanayi %3,37
İnşaat %3,36
Perakende ticaret ve kişisel ürünler %2,89
Metal ana sanayi %2,20
Gıda, meşrubat ve tütün sanayi %2,11
Elektrik, gaz ve su %2,05
Tarım %1,73
Araştırma ve danışmanlık hizmetleri %0,86
Oteller %0,49
Kaynak: Paylaşılan sektör grafiği. Oranlar ilgili sektörün kredilerinin takibe dönüşümünü gösterir; takipteki alacakların toplam içindeki payı değildir.

Ticaret sektöründe yüzde 4’ü aşan takip oranı

Toptan ticaret ve komisyonculuk faaliyetlerinde yüzde 4,03’e ulaşan takibe dönüşüm oranı, grafikteki sektörler arasında en yüksek düzeyi oluşturuyor.

Ticaret işletmeleri, üreticiler ile nihai tüketiciler arasında finansal köprü işlevi görüyor. Bu nedenle ticaret sektöründeki tahsilat problemleri yalnızca ilgili işletmeleri değil, üreticileri ve tedarikçileri de etkileyebiliyor.

Vadeli satışların uzaması, stok finansmanı maliyetlerinin artması ve alacak tahsilatlarının gecikmesi, işletmelerin nakit döngüsünü bozuyor.

Bir işletmenin borcunu ödeyememesi, başka bir işletmenin alacağını tahsil edememesi anlamına geliyor.

Böylece başlangıçta tek bir firmayla sınırlı görünen ödeme güçlüğü, zincirleme biçimde diğer işletmelere yayılabiliyor.

Tekstil sektöründe finansal dayanıklılık sınanıyor

Tekstil ve tekstil ürünleri sanayisinde yüzde 3,37’lik takibe dönüşüm oranı, sektörün finansman koşullarına duyarlılığını gösteriyor.

İşgücü yoğun üretim yapısı, uluslararası rekabet, enerji maliyetleri ve işletme sermayesi ihtiyacı, tekstil işletmelerinin finansal dayanıklılığını belirleyen temel unsurlar arasında bulunuyor.

Özellikle ihracat yapan işletmeler açısından üretim maliyetleri ile döviz gelirleri arasındaki dengenin bozulması, kârlılığı ve borç ödeme kapasitesini olumsuz etkileyebilir.

Bu noktada kredi sorununun yalnızca bankacılık sektörü açısından değerlendirilmesi yetersiz kalacaktır.

Üretim kapasitesinin kaybedilmesi, nitelikli işgücünün sektörden uzaklaşması ve ihracat pazarlarının rakip ülkelere kaptırılması, kısa vadeli finansman sorunundan çok daha kalıcı ekonomik sonuçlar doğurabilir.

İnşaat sektöründe finansman ve tahsilat baskısı

İnşaat sektöründe yüzde 3,36 seviyesindeki takibe dönüşüm oranı da dikkat çekiyor.

İnşaat faaliyetleri yüksek sermaye ihtiyacı, uzun proje süreleri ve satış gelirlerinin zamanlamasına bağımlılığı nedeniyle finansman koşullarındaki değişimlerden doğrudan etkileniyor.

Konut ve ticari gayrimenkul talebindeki değişimler, yüksek kredi maliyetleri ve proje finansmanındaki güçlükler, sektörde faaliyet gösteren işletmelerin nakit akışını zorlayabiliyor.

Bu nedenle inşaat sektöründeki kredi sorunları, demir-çelikten çimentoya, seramikten mobilyaya kadar çok sayıda yan sektörü etkileyebilecek nitelikte.

Bankaların bilançoları güçlenirken reel sektör zayıflıyor mu?

Türkiye’de bankacılık sektörünün sermaye yeterliliği ve kârlılığı kadar, kredi kullandırdığı işletmelerin finansal sağlığı da önem taşıyor.

Bir banka bilançosunda yüksek faiz gelirleri elde edebilir. Ancak bu gelirlerin sürdürülebilirliği, kredilerin zamanında tahsil edilmesine bağlıdır.

Takipteki krediler arttığında bankalar açısından üç temel sonuç ortaya çıkar: kredi karşılığı ihtiyacının büyümesi, tahsilat maliyetlerinin artması ve yeni kredi kullandırma iştahının zayıflaması.

Yeni kredi kullandırma iştahının azalması ise finansman ihtiyacı bulunan işletmeleri daha da zorlayabilir.

Bu süreç kendi kendini besleyen bir döngüye dönüşme riski taşır:

Yüksek finansman maliyeti ve nakit akışı baskısı

İşletmelerin ödeme kapasitesinde zayıflama

Takipteki kredilerde ve karşılık ihtiyacında artış

Bankaların kredi koşullarını sıkılaştırması

Finansmana erişim zorlaştıkça işletmelerin nakit akışı üzerindeki baskı yeniden artabilir.

Bu nedenle finansal istikrar yalnızca bankaların sermaye yapılarının korunmasıyla sağlanamaz. Kredi kullanan reel sektörün faaliyetlerini sürdürebilmesi de istikrarın temel koşullarından biridir.

Ekim 2026 verileri: Takipteki krediler 1 trilyon TL sınırına dayandı

Haziran 2026 verileriyle ortaya çıkan olumsuz eğilim, yılın üçüncü çeyreğinde de devam etti.

BDDK verilerinden derlenen seriye göre takipteki alacaklar 30 Ekim 2026 itibarıyla yaklaşık 980 milyar TL’ye ulaştı. Böylece Haziran sonundan Ekim sonuna kadar yaklaşık 204 milyar TL daha artış yaşandı.

Bankacılık sektöründe takipteki kredi oranı da Haziran 2025’te yüzde 2,12 iken Haziran 2026’da yüzde 2,77’ye, Eylül 2026’da ise yüzde 3,05’e yükseldi.

Bu oranlar, takipteki alacaklardaki büyümenin yalnızca toplam kredi hacmindeki genişlemeyle açıklanamayacağını, kredi kalitesinde de bozulma yaşandığını gösteriyor.

Üstelik Eylül 2026 itibarıyla takipteki alacaklar için ayrılan karşılıkların brüt takipteki alacaklara oranı yüzde 74,27 seviyesinde bulunuyor. Karşılıkların yüksekliği bankaların beklenen zararları karşılaması açısından önem taşırken, tahsilat sorunlarının ekonomik maliyetini ortadan kaldırmıyor.

Borcun borçla çevrildiği model sürdürülebilir mi?

Türkiye’de işletmelerin önemli bir bölümü, faaliyetlerini sürdürmek için düzenli nakit akışına ve banka finansmanına ihtiyaç duyuyor.

Rotatif krediler, kredili mevduat hesapları ve ticari kredi kartları, işletmelerin dönemsel nakit açıklarını karşılamak amacıyla kullandıkları finansman araçları arasında yer alıyor.

Ancak bu araçların geçici işletme sermayesi ihtiyacından ziyade sürekli borç çevirmek amacıyla kullanılması, finansal kırılganlığı artırabiliyor.

Bir işletmenin satış gelirleri faiz ve anapara ödemelerini karşılayamadığında yeni kredi kullanımı sorunu çözmek yerine ileri tarihe taşıyabiliyor.

Özellikle kredi limitlerinin daraldığı veya finansman maliyetlerinin yükseldiği dönemlerde bu mekanizma hızla işlevsiz hale gelebiliyor.

Asıl tehlike, geçici likidite sıkışıklığı yaşayan ancak üretim kapasitesi bulunan işletmelerin, finansman erişimindeki sorunlar nedeniyle faaliyetlerini durdurmak zorunda kalmasıdır.

Çözüm: Radikal yapılandırma ve seçici kredi politikaları

Artan takipteki krediler karşısında yalnızca tahsilat ve icra mekanizmalarının hızlandırılması, reel ekonomideki sorunun çözümü için yeterli olmayabilir.

Finansal güçlük yaşayan işletmelerin durumlarının ayrıştırılması gerekiyor.

Faaliyetlerinden gelir üretebilen ancak geçici nakit akışı sorunu yaşayan işletmeler için borçların yeniden yapılandırılması, vadelerin uzatılması ve ödeme planlarının gerçekçi nakit akışı projeksiyonlarına göre oluşturulması değerlendirilebilir.

Buna karşılık ekonomik olarak sürdürülebilirliği bulunmayan işletmelerin sürekli yeni kredilerle finanse edilmesi, bankaların zararlarını büyütebilir ve kaynakların verimsiz kullanılmasına neden olabilir.

Bu çerçevede beş başlık önem kazanıyor:

  1. Kapsamlı borç yapılandırması: Yaşama kabiliyeti bulunan işletmeler için anapara ve faiz ödemelerinin nakit akışına uygun hale getirilmesi.

  2. Seçici kredi destekleri: İhracat, üretim, istihdam ve katma değer yaratma kapasitesi yüksek işletmelere ölçülebilir kriterlerle finansman sağlanması.

  3. Erken uyarı sistemleri: Bankaların müşterilerindeki tahsilat gecikmelerini, nakit akışı bozulmalarını ve borçluluk artışını daha erken tespit etmesi.

  4. KOBİ finansmanının güçlendirilmesi: İşletme sermayesi kredilerinde vade uyumsuzluklarının azaltılması ve uygun teminat mekanizmalarının geliştirilmesi.

  5. Bankalar ile reel sektör arasında koordinasyon: Borç yapılandırmalarının tek tek bankaların kararlarına bırakılmayıp, gerektiğinde çok alacaklı uzlaşma mekanizmalarıyla yürütülmesi.

Bankaların bilançolarını korumak yetmez, üretim de korunmalı

Türkiye ekonomisinde takipteki kredilerin hızla büyümesi, yalnızca bankacılık sektörünün sorunu olarak görülemez.

Bankaların tahsil edemediği her kredi, mutlaka bir fabrikanın kapandığı anlamına gelmez. Ancak ödeme güçlüklerinin yaygınlaşması, üretim kapasitesinin ve istihdamın sürdürülebilirliği açısından önemli bir risk göstergesidir.

Özellikle ticaret, tekstil ve inşaat gibi geniş tedarik zincirlerine sahip sektörlerde finansal sorunların derinleşmesi, ekonominin diğer alanlarına da yansıyabilir.

Bu nedenle kredi politikalarında finansal istikrar ile üretimin sürdürülebilirliği arasında dengeli bir yaklaşım gerekiyor.

Bankacılık sisteminin sağlamlığı elbette korunmalı. Ancak bankaların kredi verdiği işletmelerin ayakta kalabilmesi de bu sağlamlığın uzun vadeli koşullarından biri.

Borcun borçla çevrilmesini sağlayan kanallar tıkanırken, geciken yapılandırma kararları ekonomik maliyeti büyütebilir.

Bugün yaklaşık 1 trilyon TL sınırına ulaşan takipteki alacaklar, finansal sistem açısından önemli bir uyarı niteliğinde.

Sorun yalnızca bankaların ne kadar alacağını tahsil edemediği değil; Türkiye’nin üretim, ihracat ve istihdam kapasitesinin bu finansal baskıya ne kadar dayanabileceğidir.

Çünkü bankacılık sisteminde başlayan bir tahsilat sorunu, zamanında yönetilemezse reel ekonomide çok daha geniş bir üretim ve istihdam sorununa dönüşebilir.

Onur ÇELİK

Okumaya devam et

FARK YARATANLAR

FARK YARATANLAR

FARK YARATANLAR

KATEGORİLER

ALTIN – DÖVİZ

KRİPTO PARA PİYASASI

X

FACEBOOK

SON YAZILAR

Popüler

www bankavitrini com © "BANKA VİTRİNİ Portal"da yayımlanan, BANKA VİTRİNİ'nde yer alan yazar ve çevirmenlerine ait herhangi bir yazı, çeviri, makale ve haber izin alınmadan basılı olarak ya da internet ortamında kullanılamaz, çoğaltılamaz, yayınlanamaz. İzinsiz kullananlar hakkında hukuki yollara başvurulacaktır. "BANKA VİTRİNİ Portal"da yayımlanan tüm özgün yazıların içeriğinden yazarları sorumludur. www.bankavitrini.com'da yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler, mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Yer alan yazılarda herhangi bir yatırım aracı; Hisse Senedi, kripto para biriminin veya dijital varlığın alım veya satımını önermiyor. Bu nedenle sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi, beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Lütfen transferlerinizin ve işlemlerinizin kendi sorumluluğunuzda olduğunu ve uğrayabileceğiniz herhangi bir kaybın sizin sorumluluğunuzda olduğunu unutmayın. © www.bankavitrini.com Copyright © 2020 -UŞAK- Tüm hakları saklıdır. Özgün haber ve makaleler 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu korumasındadır.