BANKA HABERLERİ

Ömer Aras : ‘mülakatlarda sorduğum ilk üç soru’

Apple’ın kurucusu Steve Jobs, “Akıllı insanları işe alalım ve bize ne yapmamız gerektiğini söylesinler” demişti. Çok sayıda iş insanı gibi QNB Finansbank Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Aras da “Kendinden iyisini işe almak” yaklaşımıyla konunun önemine dikkat çekiyor… Ona göre, şirketlerin başarısı; patron, CEO ve yöneticilerin bu yolu izlemesinden geçiyor. Bu değerlendirmesini 37 yılın deneyimiyle yapan Aras, “Hep kendimden iyileri işe aldım” diye konuşuyor ve önerilerini paylaşıyor.

Yayınlanma:

6 yıl önce

03/05/2021

Yazan:

BankaVitrini

BENİ İŞE ALAN İLK KİŞİ

Benim iki iş hayatım var. Birincisi akademi, diğeri de bankacılık. Ancak üniversite hayatım çok kısa oldu, 37 yılımı bankacılığa verdim. Bankacılığa 1984 yılında girdim. İlk işe alan ise Citibank’ın o dönemin ülke yöneticisi yani CCO’su (Chief Country Officer) olan John Burson idi. Orta Doğu’da uzun yıllar bulunmuş, bu yörenin insanlarını iyi tanıyan ve insancıl tarafları çok güçlü olan bir yöneticiydi.

O dönemde Türkiye’de en iyi kadroyu kuruyorlardı. Kendinden daha iyisini olmasa da, eğitim ve kişilik açısından ülkenin en iyilerini almaya çalışıyordu. Aldıkları kişiler içinde çok değerli arkadaşlar vardı. Öyle ki benimle aynı dönemde işe giren, aynı platformda, aynı salonda oturup yan yana çalıştığımız arkadaşların hepsi, sonraki yıllarda neredeyse istisnasız banka genel müdürü oldular.

Aslında, iyi insanları alıp almadığınız, ilerleyen dönemlerde, orada gelişip yetiştikten sonra geldiği noktaya bakınca ortaya çıkar. Bugün bakınca, görünen o ki o dönem hakikaten iyi bir kadro oluşturmuşlar, iyi insanları işe almışlar.

“İYİYİ ALMAK” NEDEN ÖNEMLİ?

Liderin yetkinlikleri işe alımda bir üst sınır oluşturmamalı. Ekibinin başarısı, liderin yöneticilik yetkinliğinin en büyük kanıtıdır. Bu nedenle kendine güvenen yöneticiler, kendinden iyisini işe alır. Fakat, Türkiye’de kendisinden iyisini hiç tavizsiz işe alan lider sayısının oldukça az olduğunu düşünüyorum.

Oysa bu çok önemli bir konudur. Çünkü, şirket yönetiminin özünde “insan faktörü” var ve bir işletmede bu faktör kesinlikle birinci planda olmalı. Özellikle bu çağda insan unsuru daha da önem kazanıyor. Zira dijitalleşeme ile robotlar ve makinelerin birtakım işleri yapar hale gelmesiyle, “nitelikli insan gücü” çok daha fazla ön plana çıkıyor. Bu nedenle, en iyileri işe almak, şirketleri başarıya taşımada kilit rol oynayacaktır.

Bir başka konu daha var. “Sektörün beğenilen ve peşinde koşulan elemanlarını yetiştiren kurumlar iyileri işe alır” diye düşünüyorum. Çalışanlarına olan talep, o şirketin sektör ve ülkedeki saygınlığını da gösterir. Sektörlerin önde gelen şirketlerinin üst yönetimlerine bakın, hangi şirket/banka daha çok üst yönetici yetiştirmiş? Kendi sektörüne ya da diğer sektörlere en fazla üst düzey yönetici yetiştiren şirketler, aynı zamanda en iyi kadroları da kuranlardır. Şirketleri, yetiştirdikleri üst düzey yönetici sayısına göre sıralarsanız, hangisinin en iyileri işe aldığını ve iyi yetiştirdiğini hemen görürsünüz.

1 KİŞİNİN YERİNE 3 KİŞİ

“Bizim banka olarak gücümüz, üst düzey yönetime aday, genel müdür yardımcılığı hatta genel müdürlük, direktörlük pozisyonlarına aday en az 2-3 kişi olmasıdır. Yani biri gitse yerine gelebilecek en az 3 kişi vardır.”

DAHA “İYİ” NASIL TANINIR?

Bir yönetici, kendinden iyi birini işe almak istiyorsa, bence birkaç faktöre dikkat etmeli. İlk sırada çalışanın teknik özellikleri, yani CV’sinde paylaştığı bilgiler yer alır. Hangi okuldan mezun oldu, branşı nedir, not ortalaması nedir, hangi dilleri biliyor, hangi bilgisayar bilgisi ve benzeri teknik yetkinlikleri var, bunlarla bir fikriniz oluşuyor. İlk değerlendirmeyi CV’ye göre yapıyoruz.

Sonra, CV’lerde yazmayan özellikler var. Bunlar da aslında yöneticileri/genç çalışanları, diğerlerinden ayrıştıran özellikler oluyor. Neticede, “iyi” demek illa “daha iyi bir üniversiteden daha iyi bir not ortalaması ile mezun olmuş” demek değildir. Bence bu noktada kişisel özellikleri çok daha önemlidir. Kişisel özelliklerden kastım, bir insan mesela içe mi, dışa mı dönük? Samimi bir insan mı? Güvenilir mi? İyi bir üniversiteden mezun olabilir ama çalışkan değildir. Bu gibi özellikler bence çok önemlidir.

3 KRİTİK MÜLAKAT SORUM

Benim iyileri tanımak için yaptığım mülakatlar biraz farklıdır. Yönetici adaylarından farklı bilgiler almaya çalışırım. Benim için ilk sırada aile vardır. Ağırlıklı olarak aile hayatını sorarım. 37 yıllık deneyimim, bu konunun son derece önemli olduğunu gösteriyor. Huzurlu bir aile hayatı olan, iş ortamında da huzurlu çalışır. Kafasında sorunları olanlar, işini aksatabilir ya da iyi performans göstermeyebilir.

Aile hayatını anlamak için bazı sorularım olur: “Aile durumun nedir”, “Eşin çalışıyor mu”, “Çocukların ne yapıyor”, “Onlara ne kadar zaman ayırıyorsun?” Cevaplarından zaten birçok fikrim oluşur. Ben, mutlu ailede yaşayan bireyler ile iş hayatında başarı arasında bir korelasyon olduğuna inanıyorum. Bu benim teorim, bu konunun hiçbir akademik temeli yok. Bu konuda iyi örneklerden biri de rahmetli Vehbi Koç’tur. Çok güzel bir aile hayatı vardı ve yöneticilerinde de bunu arardı. Kitabında da bu konuya yer vermişti.

Mülakatlarda ikinci sorumun hedefinde “analitik düşünce” yeteneğini anlamak vardır. İçinde bulunduğumuz dönemde bu yeteneği olan gençlerin çok daha başarılı olduğuna inanıyorum.
Bunun için de vakalar ve olaylar verip, bu konulara yaklaşımına bakarım.

Analitik düşüncenin ötesinde daha zor bir konu da işin duygusal tarafı… Artık “düşünceli yönetim” çağında yaşıyoruz. İnsanların birbiriyle daha fazla paylaştığı, birbirine destek olmaya çalıştığı farklı bir yaklaşım var. Bunu da anlamaya çalışmak gerekir diye düşünüyorum.

“İYİ” OLMANIN 3 KOŞULU

Benim bir kişiye “iyi” diyebilmem için karşılaması gereken üç koşul vardır. “Kendi kendine öğrenmek”, çok önemlidir. Bilginin elektronik olduğu bir dönemde bu öne çıkarmamız gereken bir kavramdır. Ben gençlere sık sık “En son kendi kendine ne öğrendin?” diye soruyorum. Sonsuz seçenek var. Şu anda istediğin kursu, istediğin dersi, hatta yemek tarifini bile kendi kendine öğrenebiliyorsun. Eskiden Amerika’ya gittiğiniz zaman ancak o üniversitenin kütüphanesine girebiliyordunuz şimdi, tüm MIT’nin dersleri elinizde.

Bir diğer önemli koşulumun, “öz motivasyon” olduğunu söylemek isterim. Biz buna “içten yanmalı” da diyoruz. Kendi kendini “gaza getiren”, kendini motive edebilen, kendini geliştirebilen çalışan olarak tanımlıyorum. Ben bunu bizim bankadaki yöneticilere de söylüyorum; “Buraya girdiniz, yönetici oldunuz ama işiniz tamamen bitmedi. Kendinizi geliştirmeye bundan sonra da devam edeceksiniz.” Banka da eğitimler verecek, destekleyecek ama senin içinde o güdünün olması lazım…

Tüm bunları kapsayan, şemsiye niteliğindeki ve bu nedenle benim birinci sıraya koyduğum başarı faktörü ise “çalışkanlık”. Çalışkan olmak, basit bir kavram değil, çok önemli bir kavram. Bu, en iyi üniversiteden mezun olmak anlamına gelmez. Benim tanıdığım, çok iyi üniversitelerden, iyi notlarla mezun olmuş, ancak hayatta tembel olan insanlar var. Motivasyonu olmayan, çalışmaktan keyif almayan yöneticilerden söz ediyorum.

İYİLERİ TUTMANIN YOLU

En iyileri tutmanın yollarından en önemlisi ise çalışanlara iyi bir kariyer yolu, olanağı sunmaktır. Bunun için şirkette “adil terfi” politikası olmalıdır. Bunun altında “meritokrasi”, yani “liyakat” kavramı vardır. Nasıl ki, futbolda teknik direktör son dakikada sahaya çıkacak 11 futbolcuya karar veriyor, en formda olanları sahaya sürüyorsa, iş dünyasında da bu yolu izlemek gerekiyor. Liyakat terfi konusunda en önemli kriter olmalı. Eş, dost ya da akraba gibi kriterlerle bu konuyu yönetemezsiniz.

İkincisi, performansın adil şekilde değerlendirildiğinin, şirket çalışanlarına gösterilmesidir. Bunun için terfiye yönelik bir sistem kurmanız lazım. İyi yönetilen şirketlerde “terfi etmeniz gereken” belirli süreler vardır. Örneğin, bankada, müdürlüğe gelmek için 3-4 yıl beklemeniz gerekir. Olmazsa, bu olumsuz bir mesajdır. Daha erken olursanız, olumlu algılamak gerekir, çalışanı motive eder. Aynı zamanda şirket içindeki herkese, “Bu arkadaş bizden önce terfi etti. Demek ki bunda bir cevher var” diye düşündürür. Dolayısıyla, terfilerin ve pozisyonların süreleri önemlidir. Bu konuda kafanıza göre yol alamazsınız.

Önem verdiğim bir başka konu da “içeriden terfi” oranıdır. Şube müdürünü başka bankadan mı transfer ediyorsun, kendi içinden mi çıkarıyorsun? Bizde içeriden terfi oranı yüzde 90 gibi çok önemli bir düzeydedir.

YÖNETİCİ KENDİNDEN İYİSİNİ NEDEN İŞE ALMAZ?

İŞİNİ KAYBETME KORKUSU “Benden iyisini işe alırsam, bunu gören patron beni gönderir ve o kişiyle yoluna devam eder” endişesi ile birçok insan kendisine rakip olabilecek kişileri işe almak istemez. Bir “iç rekabet” söz konusudur. Dolayısıyla, bugünkü bütün patronlar iyileri işe almak istese de CEO’lar için aynı kanaatte değilim. CEO biraz da kendi koltuğunu korumaya çalışır.

İKNA EDEMEMEK Kendinden daha iyi birini ikna etmek kolay değildir, sizden daha yetenekli biri sizin astınız olarak çalışmak istemeyebilir.

İYİLERİN YAPTIĞI 3 HATA

KONFOR ALANINDAN ÇIKMAMAK Birinci ve çok önemli bir hatayı, “konfor alanından çıkmamak” olarak görüyorum. Örneğin, bazı gençler, “Ben pazarlamacıyım, pazarlamada çalışırım” diye konuşur. İnsan kaynakları bölümünde çalışmayı önerdiğinizde, rahatını bozmak istemez, dikeyde ilerleyeyim diye düşünür. Bu bence büyük bir kariyer hatasıdır. Mutlaka “en iyi” olsanız bile, yetkinliklerinizi genişletmeniz lazım.
KİŞİSEL GELİŞİMİ İHMAL ETMEK Bazı gençler ve yönetici adayları, işlerine çok yoğunlaşıp, çok öncelik verip, “kişisel gelişimlerini” ihmal ediyorlar. Üst düzey yönetici olmak için sadece yaptığınız işi çok iyi yapmanız gerekmiyor, insan ilişkilerden tutun birtakım psikolojik yaklaşımlara, birçok konuda kendinizi geliştirmeniz, buna zaman ayırmanız gerekiyor. Tek işe odaklı olup, geniş bir yelpazeyi dikkate almadığınızda, bir üst düzey yönetici pozisyonu için gündeme geldiğinizde, “Bu arkadaş kendi işini iyi yapıyor. Bu kadar insanı yönetemeyebilir” düşüncesi ağır basabilir.
GERİBİLDİRİM Bizim kültürümüzde maalesef bu konuyu yönetmek çok zordur. Biz, insanların yüzüne “Bak 6 ay geçti, şu eksiklerin var” diyemiyoruz. Fakat geribildirimi, alınma ve darılma olmadan, belli ölçüde yapmaya çalışmak lazım. Kendini geliştirmek için bir araç olarak bakmak lazım. Geribildirim mekanizmasını iyi çalıştıran, bunu iyi yapan kişiler, alan tarafta da veren tarafta da olsa daha iyi liderler haline gelirler.

TERFİ EDENLER İÇİN YENİ DÖNEMİN GERÇEKLERİ

Şirketlerin terfi edenlere mutlaka zam yapması gerekir. Zamsız terfi olmaz. Bunun öncelikle psikolojik bir etkisi vardır. Çalışan, terfi konusunu bu şekilde değerlendirir.
Zam oranı ise terfinin tipine göre değişir. Örneğin, başlangıç kademelerinde, enflasyon yüzde 10 düzeyinde ve şirket yüzde 15 zam yapıyorsa, terfi alan arkadaşa yüzde 25 uygulanır. Yüksek pozisyonlarda aradaki fark 15-25 puana kadar çıkabilir.
Bankalar çok kurumsallaşmış yapılar olduğu için, hem unvanlar hem unvanlara karşılık gelen ücretler, minimum-maksimum şekilde tanımlanmıştır. Bizde terfi edenlere yüzde 25-30 arası ücret zammı yapılır.

BU KİŞİYLE ASLA ÇALIŞMAM

Başkalarını küçük gören insanlarla asla çalışmam. Bu tip çok sayıda yönetici olduğunu biliyorum. Onların bazılarıyla çalışmak zorunda kaldım, ancak bir süre sonra yollarımı ayırdım.
Bir yönetici hakikaten çok iyi olabilir. Ancak, kendisini çok akıllı görüp, diğerlerini küçük görmek, çok yanlış bir yaklaşımdır. Herkesin aynı düzeyde yetenekli, iyi olmasını bekleyemeyiz.
Bu gibi durumlarda doğru olan, ekibi motive edip, herkesi bulunduğu seviyeden daha yukarılara çekip, onlarla birlikte çalışmaktır.

Mehtap DEMİR – Fast Company

Görüntülenme: 13209

İlgili Etiketler:Ömer Aras : 'mülakatlarda sorduğum ilk üç soru'

Yargıtay : Taciz edilen personelden işveren sorumludur!

Bankacılık sektörü Mart ayında kış uykusundan uyandı

Okumaya devam et

BANKA HABERLERİ

TCMB kredi frenini gevşetti

TCMB kredi frenini gevşetti: Piyasayı daraltan kredi kısıtlamalarında geri adım!

Yayınlanma:

4 gün önce

11/11/2026

Yazan:

BankaVitrini

BANKAVİTRİNİ ÖZEL HABER – ANALİZ | 11 Kasım 2026

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), uzun süredir reel sektörün finansmana erişimini zorlaştıran kredi büyüme sınırlamalarında gevşemeye gitti. 11 Kasım 2026 tarihli makroihtiyati tedbirler duyurusuyla ihtiyaç kredileri, taşıt kredileri, KOBİ kredileri ve KOBİ dışındaki işletmelere kullandırılan Türk lirası kredilerinin sekiz haftalık büyüme sınırları 0,5 puan artırıldı.

Bu karar, yüksek faiz ve sıkı kredi koşulları altında faaliyetlerini sürdürmeye çalışan işletmeler açısından önemli bir politika değişikliğine işaret ediyor. Ancak kredi musluklarının tamamen açıldığını söylemek için henüz erken.

Kredi büyüme sınırları yeniden belirlendi

TCMB’nin 2026-49 sayılı basın duyurusuna göre bankaların sekiz haftalık dönemlerde uygulamak zorunda olduğu kredi büyüme sınırları şu şekilde değiştirildi:

Kredi türü	Eski sınır	Yeni sınır
İhtiyaç kredileri	%3	%3,5
Taşıt kredileri	%3	%3,5
KOBİ TL kredileri	%5	%5,5
KOBİ dışı işletme TL kredileri	%2	%2,5

Düzenleme bütün kategorilerde 0,5 puanlık artış öngörüyor. Ancak oransal etkiler farklılaşıyor.

Özellikle KOBİ dışındaki işletmelerin kredi büyüme sınırının %2’den %2,5’e yükseltilmesi, mevcut sınıra göre %25’lik bir genişleme alanı anlamına geliyor. Bu, dört kredi kategorisi arasında oransal olarak en yüksek artış.

Bununla birlikte, söz konusu oranların kredi faizlerini değil, bankaların belirli dönemlerdeki kredi portföyü büyümesini sınırladığını vurgulamak gerekiyor.

Reel sektörün kredi sıkışıklığı artık göz ardı edilemiyor

Türkiye ekonomisinde son dönemde uygulanan sıkı para politikası, yalnızca kredi maliyetlerini yükseltmekle kalmadı; bankaların kredi kullandırma kapasitesini de sınırladı.

Özellikle işletmeler açısından üç temel sorun öne çıktı:

Yüksek faiz oranları nedeniyle işletme sermayesi finansmanının pahalılaşması.
Kredi büyüme sınırları nedeniyle bankaların kredi taleplerini karşılamada seçici davranması.
Finansmana erişimde yaşanan güçlüklerin üretim, stok yönetimi, yatırım ve ticari ödeme süreçleri üzerinde baskı oluşturması.

Finansmana erişim sorunu yaşayan işletmeler açısından kredi faizinin yüksek olması kadar, ihtiyaç duyulan kredinin zamanında kullanılamaması da kritik bir risk oluşturuyor.

İşletmelerin nakit akışı bozulduğunda bunun etkileri yalnızca kredi kullanan şirketlerle sınırlı kalmıyor. Tedarikçiler, çalışanlar, müşteriler ve bankalar da bu süreçten etkilenebiliyor.

TCMB’nin son kararı, bu finansman baskısını azaltmaya yönelik sınırlı fakat önemli bir adım olarak değerlendirilebilir.

Ancak duyuruda kararın gerekçesi makrofinansal istikrarın ve parasal aktarım mekanizmasının desteklenmesi olarak açıklandı. Dolayısıyla düzenlemeyi doğrudan ekonomik durgunluğun resmen kabulü şeklinde yorumlamak doğru olmayacaktır.

KOBİ’lere kredi alanı genişliyor: Yeterli olacak mı?

Düzenlemenin en önemli başlıklarından biri KOBİ kredileri.

KOBİ’lere kullandırılan Türk lirası kredilerinin sekiz haftalık büyüme sınırı %5’ten %5,5’e çıkarıldı.

Bu artış mevcut sınıra göre %10 oranında ilave büyüme imkânı sağlıyor.

Örneğin ilgili düzenleme kapsamındaki KOBİ kredi bakiyesi 100 milyar TL olan bir banka için, diğer koşullar sabitken, sekiz haftalık dönemde izin verilen büyüme tutarı 5 milyar TL’den 5,5 milyar TL’ye çıkabilecek.

Ancak burada önemli bir ayrıntı bulunuyor.

Bankaların kredi verme kararları yalnızca TCMB’nin büyüme sınırlarına bağlı değil. Kredi faizleri, müşterilerin mali yapısı, teminat koşulları, bankaların sermaye yeterliliği ve risk iştahı da kredi hacmini belirliyor.

Bu nedenle kredi büyüme sınırının artırılması, bütün KOBİ’lerin daha kolay veya daha düşük faizle kredi kullanabileceği anlamına gelmiyor.

Büyük işletmelere verilen kredi alanında dikkat çekici artış

KOBİ dışındaki işletmelere kullandırılan Türk lirası kredilerinde büyüme sınırının %2’den %2,5’e çıkarılması ayrıca dikkat çekiyor.

Bu kategorideki 0,5 puanlık artış, önceki sınıra göre %25’lik bir genişleme anlamına geliyor.

Sanayi kuruluşları, büyük ölçekli üreticiler ve ticari işletmeler açısından bu değişiklik yeni kredi kullandırım kapasitesi yaratabilir.

Özellikle yüksek işletme sermayesi ihtiyacı bulunan şirketler için finansmana erişim imkânlarının genişlemesi önem taşıyor.

Ancak kredi büyüme sınırının hâlâ %2,5 düzeyinde tutulması, TCMB’nin kontrollü kredi genişlemesi yaklaşımını sürdürdüğünü gösteriyor.

Zorunlu karşılıklara faiz kararı: Bankaların fonlama yapısına destek

TCMB’nin duyurusunda kredi büyüme sınırlarının dışında ikinci önemli bir düzenleme daha bulunuyor.

Buna göre bankaların ve finansman şirketlerinin bir yıldan uzun vadeli Türk lirası ve yabancı para cinsinden mevduat dışı yükümlülükleri için tesis edilen zorunlu karşılıklara Türk lirası cinsinden faiz veya telafi ödemesi yapılmasına karar verildi.

Bu uygulama, bankaların uzun vadeli mevduat dışı fonlama kaynaklarını daha cazip hâle getirebilir.

Zorunlu karşılıklara ödeme yapılması, ilgili yükümlülüklerin bankalara getirdiği maliyetin bir bölümünü azaltma potansiyeli taşıyor.

Böylece bankaların daha uzun vadeli kaynak kullanmasının teşvik edilmesi ve fonlama yapılarının desteklenmesi amaçlanıyor.

Ancak uygulamanın bankaların kârlılığına ve kredi fiyatlamasına net etkisini hesaplayabilmek için ödeme oranları, hesaplama esasları ve ilgili bankaların yükümlülük kompozisyonunun bilinmesi gerekiyor.

Bankacılık sektörü açısından karar ne anlama geliyor?

Yeni düzenleme bankalar açısından üç önemli sonuç doğurabilir.

Birincisi, kredi kullandırım alanı genişliyor. Büyüme sınırlarına yaklaşan bankalar için ilave kredi kullandırma imkânı oluşabilecek.

İkincisi, faiz gelirleri açısından yeni bir hacim fırsatı ortaya çıkıyor. Kredi portföyünü büyütebilen bankalar faiz getirisi elde edebilecek. Bununla birlikte yüksek fonlama maliyetleri ve kredi riski, net kârlılık üzerindeki belirleyici unsurlar olmaya devam edecek.

Üçüncüsü, aktif kalitesi daha fazla önem kazanıyor. Finansal sıkıntı yaşayan işletmelere yeni kredi kullandırılması, tek başına bu işletmelerin ödeme kapasitesini iyileştirmiyor. Bu nedenle bankaların kredi tahsis süreçlerinde nakit akışı ve geri ödeme kapasitesine odaklanması gerekiyor.

Kredi hacminin genişlemesi olumlu bir gelişme olabilir; ancak sağlıklı kredi büyümesi ile sorunlu kredilerin ertelenmesi birbirinden ayrılmalı.

Tüketici kredilerinde gevşeme iç talebi canlandırır mı?

TCMB’nin ihtiyaç ve taşıt kredilerinin büyüme sınırlarını %3’ten %3,5’e yükseltmesi, bireysel kredi piyasası açısından da önemli.

Bankalar açısından tüketici kredisi kullandırma kapasitesinin genişlemesi, özellikle kredi talebinin güçlü olduğu dönemlerde kredi hacmini destekleyebilir.

Ancak bu gelişmenin iç talep üzerindeki etkisi kredi faizlerine, hanehalkının gelir durumuna ve bankaların kredi değerlendirme politikalarına bağlı olacak.

Diğer taraftan tüketici kredilerindeki büyümenin hızlanması, enflasyonla mücadele açısından yakından izlenmesi gereken bir gelişme.

TCMB’nin bu nedenle kredi sınırlamalarını tamamen kaldırmak yerine sınırlı oranlarda gevşetmeyi tercih ettiği görülüyor.

Asıl sorun yalnızca kredi miktarı değil, kredi maliyeti

Reel sektör açısından tartışılması gereken en önemli konulardan biri de bu.

Kredi büyüme sınırlarının artırılması bankaların daha fazla kredi kullandırmasına imkân sağlayabilir. Ancak yüksek kredi faizleri devam ettiği sürece işletmelerin finansman yükü ağır kalacaktır.

Özellikle kısa vadeli işletme sermayesi kredilerine bağımlı şirketlerde yüksek faiz giderleri kârlılığı ve nakit akışını olumsuz etkileyebiliyor.

Bu nedenle finansmana erişim sorununun çözümünde yalnızca kredi büyüme sınırlarının artırılması yeterli değil.

Kredi maliyetleri, vade yapısı, teminat koşulları ve şirketlerin ödeme kapasitesi birlikte değerlendirilmek zorunda.

Bankavitrini analizi: Kredi freni gevşedi ama tamamen bırakılmadı

11 Kasım 2026 tarihli TCMB kararı, kredi piyasasında kontrollü bir gevşeme döneminin işareti olarak okunabilir.

Özellikle KOBİ ve ticari kredilerde büyüme sınırlarının yükseltilmesi, finansman ihtiyacı yüksek işletmeler açısından olumlu bir gelişme.

Ancak kararın piyasadaki etkisini değerlendirirken üç önemli ayrım yapılmalı.

Birincisi, kredi büyüme sınırının yükseltilmesi doğrudan kredi faizlerinin düşürülmesi anlamına gelmiyor.

İkincisi, bankaların daha fazla kredi verebilmesi, bütün işletmelerin krediye ulaşabileceği anlamına gelmiyor.

Üçüncüsü, kredi hacmindeki olası artışın üretime, yatırıma ve istihdama ne ölçüde yansıyacağı henüz bilinmiyor.

Dolayısıyla TCMB’nin attığı adım, kredi piyasasında yaşanan sıkışıklığın hafifletilmesine katkı sağlayabilir; fakat reel sektörün finansman sorunlarını tek başına çözmesi beklenmemeli.

Sonuç olarak, Merkez Bankası kredi büyüme sınırlarında frene uyguladığı baskıyı azalttı. Ancak ekonominin yeniden güçlü bir kredi genişlemesine geçtiğini söylemek için henüz erken.

Önümüzdeki dönemde bankaların fiilî kredi kullandırımları, ticari kredi faizleri, kredi talebi ve takipteki alacakların seyri, bu kararın gerçek etkisini gösterecek.

Kaynak: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 11 Kasım 2026 tarihli ve 2026-49 sayılı “Makroihtiyati Çerçeveye İlişkin Basın Duyurusu”. Analiz, paylaşılan resmî duyuru esas alınarak hazırlanmıştır.

Görüntülenme: 17822

Okumaya devam et

BANKA HABERLERİ

Yapı Kredi’den 933 milyon dolarlık sendikasyon kredisi

Yapı Kredi, 18 ülkeden 40 finansal kuruluşun katılımıyla, 367 ve 734 gün vadeli dört ayrı dilimden oluşan yaklaşık 933 milyon dolarlık sendikasyon kredisi anlaşması imzaladı.

Yayınlanma:

4 gün önce

11/11/2026

Yazan:

BankaVitrini

Yapı Kredi, yılın ikinci yarısında uluslararası piyasalardan yaklaşık 933 milyon dolar tutarında sendikasyon kredisi anlaşması imzaladı.

Bankadan yapılan açıklamaya göre, 18 ülkeden 40 finansal kuruluşun katılımıyla gerçekleştirilen sendikasyon kredisi işlemi, 367 ve 734 gün vadeli dört ayrı dilimden oluştu.

İşlemin ortak koordinatörlüğünü Abu Dhabi Commercial Bank, Bank of America, Emirates NBD ve Standard Chartered üstlenirken, Emirates NBD aynı zamanda aracılık görevini yürüttü.

Yaklaşık 933 milyon dolar tutarındaki sendikasyon kredisi, 367 gün vadeli 349 milyon dolar ve 356,5 milyon euro ile 734 gün vadeli 97 milyon dolar ve 77 milyon euro olmak üzere dört dilim halinde sağlandı.

Kredinin maliyeti, 367 gün vadeli dolar dilimi için “SOFR+yüzde 1,25”, euro dilimi için “Euribor+yüzde 1,00” olarak belirlendi.

734 gün vadeli dilimlerde ise maliyet, dolar cinsinden “SOFR+yüzde 1,75”, euro cinsinden “Euribor+yüzde 1,45” oldu.

“Türkiye ekonomisine duyulan güvenin göstergesi”

Açıklamada değerlendirmelerine yer verilen Yapı Kredi Üst Yöneticisi (CEO) Gökhan Erün, uluslararası piyasalardan sağlanan finansmanın hem bankanın mali yapısına hem de Türkiye ekonomisine duyulan güveni ortaya koyduğunu belirtti.

Türkiye’nin ekonomik kalkınmasına katkıda bulunma hedefi doğrultusunda uluslararası piyasalardan kaynak sağlamayı sürdürdüklerini ifade eden Erün, müşterilerinin finansman ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik çalışmalarına kararlılıkla devam ettiklerini vurguladı.

Görüntülenme: 8367

Okumaya devam et

BANKA HABERLERİ

Fon soruşturmasına bankalar da dahil edilmeli!

Fon soruşturmasına bankalar da dahil edilmeli! Yatırımcı zararlarının sorumlusu kim?

Yayınlanma:

5 gün önce

10/11/2026

Yazan:

Erol Taşdelen

Türkiye’de yatırım fonlarına yönelik yürütülen soruşturmalar yalnızca fon yöneticileri, portföy şirketleri ve işlem yapan kişilerle sınırlı kalmamalı. Fonların yatırımcılara satışında aracılık eden bankaların sorumlulukları da mercek altına alınmalı. Özellikle 1 milyon TL ve üzerindeki fon alımlarında müşteri talimatları, telefon görüşmeleri, ses kayıtları ve yatırımcıya yapılan bilgilendirmeler ayrıntılı biçimde incelenmeli.

Bankalar fonları müşterilerine nasıl pazarladı?

Yatırım fonlarına ilişkin soruşturmalarda en önemli konulardan biri, yatırımcıların bu ürünlere hangi bilgilerle yönlendirildiğidir.

Bankaların şube personeli, yatırım danışmanları, portföy yöneticileri ve özel bankacılık birimleri tarafından müşterilere sunulan fonların riskleri yeterince anlatıldı mı?

Fonların geçmiş getirileri ön plana çıkarılırken olası zararları, likidite riskleri ve portföy yoğunlaşmaları konusunda müşteriler uyarıldı mı?

Daha da önemlisi, bazı fonlar müşterilere mevduat benzeri güvenli yatırım araçları olarak mı tanıtıldı?

Bu soruların cevapları ortaya çıkarılmadan yürütülecek bir soruşturmanın eksik kalacağı açıktır.

1 milyon TL üzerindeki işlemler özel incelemeye alınmalı

Özellikle yüksek tutarlı fon alımlarında bankaların satış ve bilgilendirme süreçleri geriye dönük incelenmelidir.

Müşterilerin fon alım talimatları ve işlem zamanları kontrol edilmeli.
Mevcut telefon görüşmeleri ve ses kayıtları incelenmeli.
Müşterilere verilen yazılı ve sözlü yatırım tavsiyeleri araştırılmalı.
Fonların risk seviyelerinin doğru anlatılıp anlatılmadığı belirlenmeli.
Müşterilerin risk profilleri ile satın aldıkları fonların uyumu denetlenmeli.
Fon satışlarından bankaların ve çalışanların elde ettiği komisyonlar ile satış teşvikleri araştırılmalı.
Müşterilerin bilgisi veya geçerli talimatı dışında işlem yapılıp yapılmadığı tespit edilmeli.

1 milyon TL eşiği, yasal bir zorunluluk olarak değil, soruşturmalarda öncelikli inceleme kriteri olarak değerlendirilmelidir. Daha düşük tutarlı işlemlerde de ihlal şüphesi varsa inceleme yapılmalıdır.

Bankalar sadece aracı olduklarını söyleyerek sorumluluktan kaçamaz

Bir bankanın fon satışına aracılık etmesi, fonun piyasa performansından otomatik olarak sorumlu olduğu anlamına gelmez.

Ancak müşterinin yanlış bilgilendirilmesi, risklerin gizlenmesi, yetkisiz işlem yapılması veya yatırım hizmetlerine ilişkin yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde bankanın hukuki sorumluluğu gündeme gelebilir.

Burada kritik ayrım şudur:

Piyasa koşullarından kaynaklanan yatırım zararı ile bankanın kusurlu davranışından kaynaklanan müşteri zararı aynı şey değildir.

Bankanın kusuru, zarar ve aralarındaki nedensellik bağı tespit edildiğinde, yatırımcının zararının banka tarafından karşılanması gündeme gelmelidir.

SPK ve BDDK koordineli inceleme başlatmalı

Sermaye Piyasası Kurulu, fonların yönetimi ve yatırım hizmetlerine ilişkin düzenlemeler kapsamında inceleme yürütürken; Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu da bankaların ilgili faaliyetlerini kendi yetki alanı çerçevesinde değerlendirmelidir.

Gerekli durumlarda banka iç denetim raporları, müşteri şikâyetleri, satış performans hedefleri, işlem kayıtları ve hukuka uygun şekilde saklanan görüşme kayıtları karşılaştırılmalıdır.

Özellikle fonların yoğun biçimde pazarlandığı dönemlerde belirli şubelerin veya portföy yöneticilerinin olağan dışı satış performansı gösterip göstermediği araştırılmalıdır.

Son söz: Soruşturma fonun satıldığı banka şubesine kadar uzanmalı!

Yatırımcıların korunması yalnızca fon yöneticilerinin denetlenmesiyle sağlanamaz.

Fonun oluşturulmasından yatırımcıya ulaştırılmasına kadar uzanan bütün satış ve dağıtım zinciri incelenmelidir.

Bankalar, müşterilerine ne sattıklarını, nasıl sattıklarını ve hangi riskleri anlattıklarını açıklayabilmelidir.

Eğer yatırımcılar yanlış yönlendirilmişse, riskler gizlenmişse veya usulsüz işlemler nedeniyle zarara uğramışsa, sorumlular yalnızca fon yönetiminde aranmamalıdır.

Banka kaynaklı ve hukuken kanıtlanmış zararların bedelini yatırımcı değil, sorumlu banka ödemelidir.

Bankavitrini.com | Özel Haber – Analiz

Görüntülenme: 31330

Okumaya devam et