Connect with us

BANKA HABERLERİ

Boratav : IMF’nin Türkiye öngörüleri ve ötesi

Yayınlanma:

|

IMF ve Dünya Bankası’nın Nisan 2021 toplantıları sanal ortamda yapıldı. Bu toplantılarda IMF’nin ekonomik, finansal ve malî raporları yayımlanır; veri bankası güncelleştirilir. 

Son IMF verilerinde yer alan bazı Türkiye öngörülerini gözden geçirelim. 

Millî gelir: 2021-2022’nin öngörüleri 

Aşağıdaki tablo, Türkiye millî gelirinin (GSYH’nın) 2020-2022 yıllarına ait IMF veri bankasından alınmış ve türetilmiştir.

IMF, geçmiş dönemlere (örneğin tablodaki 2020’ye) ait ülke verilerini geçerli kabul eder; kendi veri tabanına ekler. Tablodaki 2021 ve 2022 sayıları ise IMF öngörüleridir. Bu öngörüler (her ülke ve Türkiye için) 2026’ya kadar uzatılmaktadır. Aşağıda onları da tartışacağım.

Ekonominin enflasyondan arındırılmış TL ile hesaplanan (“reel”) büyüme oranı satır 1’de yer alıyor. 

Satır 2’de yer alan dolarlı GSYH toplamı, ekonominin uluslararası büyüklüğünü ve dışsal bağlantılarının, kırılganlıklarının ağırlığını belirlemek için önem taşır. Bu sayı, cari fiyatlarla hesap edilen GSYH, ortalama dolar fiyatına bölünerek elde edilir.  

2020-2022 ortalama dolar/TL  kurları satır 3’te yer alıyor.

Cari fiyatlı GSYH toplamını, sabit (“hacim endeksli”) büyüklüğe dönüştürmekte kullanılan en kapsamlı enflasyon oranı, “millî gelir deflatörü” diye bilinir. Türkiye’de yaygın olarak kullanılan; maaş ve asgari ücret zamlarında dikkate alınan TÜFE’den farklıdır. Bu oran “GSYH enflasyonu” başlığı altında satır 4’te yer alıyor. 2020 oranı (%14,7), TÜİK’in geçen yıla ait millî gelir hesaplamasında kullandığı “GSYH deflatörü”dür. IMF, 2021 ve 2022 için bu enflasyon öngörüsünü (%12,6 → %10,5) düşürüyor (satır 4).

Doların ortalama fiyatı enflasyondan daha hızlı artarsa, dolarlı GSYH aşağı çekilir. Örneğin, 2020’deki döviz krizi ortalama dolar fiyatını sıçratmış; sabit TL’ye göre ekonominin %1,8 büyüdüğü bu yıl (satır 1), dolarlı GSYH %5,4 gerilemişti.

Dolardaki göreli “ucuzlama” ise millî geliri dolar olarak yükseltir. Satır 3’te, 2021 ve 2022 dolar fiyatlarının bir önceki yıla göre artış oranlarını hesaplayın; %8,2 → %4,7 çıkacaktır. Satır 4’te 2021 ve 2022’deki GSYH enflasyonunun (%12,6 → %10,5’un) bir hayli altında seyreden dolar/TL kuru, dolarlı GSYH’yı yukarı çekmiştir. 

Bu iki yılda dolarlı GSYH’nın büyüme oranlarını hesaplayın: %10,4 ve %9,3 çıkacaktır. Sabit TL ile öngörülen büyüme tempoları (%6,0 →%3,5) aşılmaktadır. Kişi başına 10.000 dolarlık millî gelir eşiği 2022’de bu sayede aşılacaktır. 

IMF’nin 2021 ve 2022’de dolar fiyatlarının göreli olarak ucuzlayacağı öngörüsü, aslında, Türkiye’ye dış kaynak girişlerinin canlı seyredeceğini varsaymaktadır. 

Ülkeler-arası 2020-2021 karşılaştırması: Türkiye ön saflarda… 

IMF’nin son verileri Türkiye ekonomisi için 2021’de yüzde 6 oranında büyüme öngörüyor. Bu veriler, Mart 2021’deki TCMB operasyonu öncesinde hazırlanmıştı. Dolayısıyla 2021 öngörüleri, ekonomi politikalarında Kasım 2020’de Albayrak sonrasında gerçekleştirilen “normalleşme” sürecinin devam edeceğini varsaymıştır. Yani, TCMB, neoliberal enflasyon hedeflemesine dönecek; bu sayede yabancı sermaye girişleri canlı seyredecek; politika faizlerindeki artışın frenleyici etkisi giderilecektir. 

IMF’nin 2020-2021 Türkiye GSYH verilerini ve öngörülerini diğer ülkelerle karşılaştıralım. Büyüme bilançosunda ülkemiz ön saflarda yer alıyor. Korona salgınının tüm dünyayı sarstığı 2020’de büyük Batı ve “Güney” ülkeleri arasında sadece üç ülke pozitif büyüme gerçekleştirebilmiştir: Vietnam (%2,9), Çin (%2,3) ve Türkiye (%1,9)…    

Bu sonucu IMF’nin 2021 öngörüleriyle birleştirelim ve 2020-2021 millî gelir hareketlerinin toplamına göz atalım: Türkiye ekonomisi (%1,8 + %6,0 ile) bir kez daha Çin ve Vietnam’ın ardından “dünya üçüncüsü” konumundadır. Büyük Batı ekonomileri içinde 2020’deki daralmayı bu yıl telafi eden tek ülke (yüzdeler olarak -3,5 → +6,4 ile) ABD’dir. 

Büyük “Güney” ülkeleri katılırsa Türkiye’nin 2021 büyüme temposunu aşan ülke sayısı 9’a çıkmaktadır. Ne var ki, hepsi salgın yılında sert oranlarda daralmıştı. Hindistan bu yıl %12,5’lik büyüme öngörüsü ile ilk sıraya çıkmaktadır; ama 2020’de %8’lik bir daralmayı izleyerek… 

‘Ekonomik sağduyu’nun maliyetleri  

İktidar blokunun önceliklerini aşan sorunlar da var: Yüzde 6’lık büyüme öngörüsü 2021’e özgüdür; orta dönemde dinamik bir büyüme söz konusu değildir: IMF verileri  2022-2026 dönemi Türkiye’sinde her yıl yüzde 3,5’lik büyüme içeriyor. Bu, Türkiye ekonomisi için IMF’nin tahmin ettiği potansiyel büyüme hızıdır. 

Bu oran bir üst sınırdır. Örneğin, Türkiye millî gelirinin son yüksek büyüme (%7,5) yılı olan 2017 ile başlayalım ve IMF öngörülerini ekleyerek 2023’e uzatalım: Altı yılda Türkiye ekonomisi %3,1’lik bir tempoyla büyümüş olacaktır. AKP iktidarının 2003-2013 döneminde gerçekleştirdiği %4,5’lik büyüme temposu üçte bir aşağı çekilecek; ekonomi durgunlaşacaktır.  

IMF’nin 2026’ya kadar uzattığı nicel değişkenler neoliberal iyimserliği yansıtıyor: Finansal istikrara dönüşün maliyeti (“yüksek kredi faizleri”), canlı sermaye girişleri (“ucuzlayan döviz”) yoluyla telafi edilir; yüzde 3’ü biraz aşan bir büyüme temposu sağlanır. Sıkı para politikaları ve ucuzlayan döviz zaman içinde enflasyonu aşağı çeker; makro-ekonomik istikrar yerleşir; ama kronik dış açıklar devam eder. 

Ne var ki, bu durgunlaşma senaryosu Türkiye toplumunun ve emekçilerinin geleceği açısından ciddi sorunlar içeriyor. Çalkantılı dört yılın ve korona salgınının mirası içindeyiz: Çok yüksek işsizlik ve ağır yoksullaşmadan oluşan bir toplumsal bunalım…. Neoliberal modelin   öngördüğü “istikrar içinde durgunlaşma”, bu toplumsal bunalımı hafifletemez. 

Ekonomi yönetimi dağılmış; IMF’nin de simgelediği “ekonomik sağduyu reçeteleri” muhalefet saflarında saygınlık kazanmıştır. Bu “sağduyu”, sermayenin Türkiye üzerindeki tahakkümünün sonucu olan dış kaynak hareketlerine bağımlılığı sineye çekmektedir. Durgunlaşma, bugünkü toplumsal bunalımın yanı sıra, ekonominin yapısal hastalıklarını, azgelişmişliğini de kalıcı kılacaktır. 

Soldaki iktisatçılar, bu nedenle “ekonomik sağduyu” dışındaki seçenekleri tartışmayı sürdürmelidir. 

Yönetilemeyen bir ekonomi… Ya ülke? 

IMF’nin 2021’de Türkiye için önerdiği “istikrarlı büyüme” senaryosu, Mart’ta TCMB operasyonu ile fiilen reddedildi. Niçin? 

Bu soruyu 2 Nisan’da bu köşede yanıtlamıştım (Merkez Bankası Operasyonu. Niçin?). Finansal disiplin, Saray’la içli-dışlı ilişkiler içinde olan sermaye çevrelerinin hayat damarlarını tıkayacağı için… İktidar bloku, “normalleşme” koşullarında ayıklanacak “çürük elmaları” da içerdiği için…  

Kalan tek seçenek, “malı alıp götürmek” midir? Bu eşiğe gelinmişse, yozlaşmış kapitalizmlere özgü olan; siyasal iktidardan kaynaklanan rant yaratma, el koyma, paylaşma süreçleri dahi aşılmıştır. İktisatçıların izleyemeyeceği bir alana girilmiştir. 

Ekonominin seyri, günü gününe alınan, bazen çelişkili kararlara teslim edilmiş gibidir. Fazla sürdürülemez. Son Merkez Bankası operasyonu, belki de, ekonomi yönetiminin fiilen son bulması anlamındadır. 

Ekonomi bir yana, “yönetilemeyen bir ülke” örnekleri de sıklaşmaktadır. Salgın karşısında duyarsızlık, hareketsizlik başta geliyor. Amiraller operasyonu eklenmelidir. Saray’da AB liderlerine uygulanan tuhaf protokolü birkaç gün önce gözledik. Dış siyasette tehlikeli yalpalamalar, tutarsızlıklar güncelleşmiştir. Ağır bedeller taşıyacak çılgınlıkları frenleyebilecek kurumsal güvenceler yok olmuştur.  

Yönetilemeyen bir ülkenin nereye sürükleneceği bilinemez. Sözün bittiği yere gelinir.

Bu dönemece gelmeden demokrat, cumhuriyetçi, sosyalist muhalefetler ayrı ayrı, giderek birlikte toparlanmalı; hazır olmalıdır.      

Okumaya devam et

BANKA HABERLERİ

Citi: Yapay zekâ bankacılık sektöründe birçok kişiyi işinden edecek

ABD’nin büyük bankalarından Citigroup yayımladığı bir raporda, yapay zekânın finans alanındaki işleri diğer sektörlere göre daha fazla etkileyeceğini belirtti.

Yayınlanma:

|

Yazan:

Citigroup Inc., yapay zekanın bankacılık sektöründe diğer sektörlere kıyasla daha fazla iş pozisyonunu etkileyeceğini ve birçok kişiyi işinden edeceğini açıkladı. Banka, çarşamba günü yapay zekâ ile ilgili yayımladığı yeni raporda, bankacılıktaki işlerin yaklaşık yüzde 54’ünün otomatikleştirilme potansiyelinin yüksek olduğunu belirtti.

Citigroup’un Baş Teknoloji Sorumlusu David Griffiths, yeni rapora eşlik eden bir açıklamada, üretken yapay zekânın “bankacılık sektöründe devrim yaratma ve karlılığı artırma potansiyeline sahip olduğunu” söyledi. Griffiths açıklamasında, “Citi’nin ve çalışanlarımızın gücünü artırmak için yapay zekâyı güvenli ve sorumlu bir şekilde uygulamaya odaklandık.” ifadelerini kullandı.

Yapay zeka küresel ekonomiyi nasıl etkileyecek? - Sözcü

Dünyanın en büyük bankaları, çalışanların üretkenliğini artırmalarına ve maliyetleri düşürmelerine yardımcı olacağı vaadiyle, geçen yıl yavaş yavaş yapay zekâyla ilgili daha fazla deneme yapmaya başladı. Örneğin Citigroup, 40 bin kodlayıcısını farklı yapay zekâ teknolojilerini deneme yeteneğiyle donatacağını duyurdu. JPMorgan Chase & Co. CEO’su Jamie Dimon ise, teknolojinin işverenlerin haftalık çalışma süresini sadece 3,5 güne indirmesine olanak sağlayacağına inandığını açıkladı. Öte yandan, Deutsche Bank AG, müşteri portföylerini, ING Groep NV ise borcunu ödemeyen müşterilerini yapay zekâ ile tarıyor.

Okumaya devam et

BANKA HABERLERİ

KAY SÜT İflas etti! Garanti Bankası icradan satışını istedi…

Tarihi süt devi Kay Süt iflas etti! Balıkesir’deki fabrika 16 Temmuz’da icradan satışa çıkıyor. 34 bin 432 metrekare alan üzerine kurulu tesis için 668 milyon TL bedel belirlendi.

Yayınlanma:

|

Yazan:

1970’lerde Temelleri Atılan Bir Dev

Kurucusu Kemal Ayhan’ın vefatı sonrası Ankara merkezli Yıldızlar SSS Holding’e geçen Kay Süt, son yıllarda mali zorluklar yaşıyordu. Bu durum, şirketi konkordato talep etmeye ve  Balıkesir’deki fabrikasının icradan satışa çıkarılmasına kadar götürdü.

668 Milyon TL Bedelle İhaleye Çıkıyor

Alacaklı konumundaki Garanti Bankası’nın talebi ile Mar Tüketim Maddeleri AŞ’ye ait görünen Kay  Süt fabrikası için  Balıkesir 4. İcra Müdürlüğü tarafından 668 milyon TL bedel belirlendi. 34 bin 432 metrekarelik alan üzerine kurulu tesisin icradan satış ihalesi ise 16 Temmuz günü yapılacak.

Balıkesir'in süt devi İFLAS etti.. 50 yıllık firmanın fabrikası icradan satılacak..! - Ege Gündem Gazetesi

Kay  Süt’ün Geleceği Belirsiz

Kay Süt’ün iflası ve fabrikasının satışa çıkması,  süt ürünleri sektöründe önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor. İhalenin sonucunda tesisin yeni sahibi kim olacak ve Kay Süt markasının geleceği ne yönde şekillenecek merak konusu.

Okumaya devam et

BANKA HABERLERİ

Banka çalışanı ‘Fare oynatarak’ çalışıyor izlenimi verdi, işten çıkarıldı

Banka home ofis çalışan bazı personelin simülasyon program yardımı ile fareyi hareket ettirerek aktif çalışıyor izlenimi veren bazı çalışanları tespit etti.Bu tür çalışan personeller hatalarını kabul ederken bankanın tepkisi sert oldu ve çalışanların iş aktini fest etti…

Yayınlanma:

|

Yazan:

ABD merkezli bankacılık, finans ve sigorta sektöründe faaliyet gösteren bir şirket olan Wells Fargo, Mali Endüstri Düzenleme Kurumu’na (FINRA) yaptığı bildirimde, aktif çalışma izlenimi yaratmak için bazı çalışanların klavye faaliyeti simülasyonu kullandığı iddiaları araştırdı.

Araştırmanın ardından şirket, etik olmayan çalışma şekillerinden dolayı bir düzine çalışanının iş akitlerine son verildiğini duyurdu.

İşten çıkarılan çalışanların net sayısı, pozisyonları ve çalışma şekilleri ile ilgili detaylı bilgi verilmezken, firmanın varlık ve yatırım departmanından personeller olduğu belirtildi.

Wells Fargo, pandeminin ardından kısmi bir ofise dönüşe geçerek 3 gün ofis politikasını uygulamaya koydu.

Forbes tarafından açıklanan bilgilere göre, personellerin aktif çalışıyor izlenimi yaratmak için bilgisayar faresini periyodik aralıklarla hareket ettirdikleri ve hazırladıkları mesajları belirli saatlerde gönderilmek üzere önceden hazırlayarak zamanlayıcı yoluyla kaydettikleri belirlendi.

Personeller suçlamaları kabul etti.

Okumaya devam et

KATEGORİ

FARK YARATANLAR

FARK YARATANLAR

FARK YARATANLAR

ALTIN – DÖVİZ

Altın Fiyatları

KRIPTO PARA PİYASASI

BORSA

TANITIM

FACEBOOK

Popüler

www bankavitrini com © "BANKA VİTRİNİ Portal"da yayımlanan, BANKA VİTRİNİ'nde yer alan yazar ve çevirmenlerine ait herhangi bir yazı, çeviri, makale ve haber izin alınmadan basılı olarak ya da internet ortamında kullanılamaz, çoğaltılamaz, yayınlanamaz. İzinsiz kullananlar hakkında hukuki yollara başvurulacaktır. "BANKA VİTRİNİ Portal"da yayımlanan tüm özgün yazıların içeriğinden yazarları sorumludur. www.bankavitrini.com'da yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler, mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Yer alan yazılarda herhangi bir yatırım aracı; Hisse Senedi, kripto para biriminin veya dijital varlığın alım veya satımını önermiyor. Bu nedenle sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi, beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Lütfen transferlerinizin ve işlemlerinizin kendi sorumluluğunuzda olduğunu ve uğrayabileceğiniz herhangi bir kaybın sizin sorumluluğunuzda olduğunu unutmayın. © www.paravitrini.com Copyright © 2020 -UŞAK- Tüm hakları saklıdır. Özgün haber ve makaleler 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu korumasındadır.