BANKA HABERLERİ

Tüketiciler finansmana sanayiciden kolay erişti

Yayınlanma:

3 yıl önce

02/08/2023

Yazan:

Bankaların haziran sonunda 10,2 trilyon TL ulaşan toplam kredi hacminde bireyselin payı 2,6 trilyon lira ile yüzde 25’i aştı. Bankalar altı ayda hizmetler sektörünü net 727 milyar TL , bireysele 771,6 milyar TL kredi açtı.

Bankacılık sektörünün, yılın ilk yarısında tüketici kesime yaptığı fonlama; yatırımları ile milli gelir yaratan, üretim ve istihdam gerçekleştiren imalat sanayii ve hizmetler başta ana sektörler bazında yapılan toplam net fonlama tutarlarının üzerinde gerçekleşti.

Sanayiciler finansmana erişim güçlüğünden yakınırken, kredi kartı sahibi bireyler buna, cüzdan mesafesinde doğrudan ve hızlı erişti. Bireysel borçlanmadaki artış esas olarak kredi kartı kullanımından kaynaklandı. Buna göre bankalar özellikle seçim arifesinde her iki kesime de yeni kredide frene daha sıkı basarken, kart sahipleri limitleri dahilinde harcamaya tam gaz devam etti.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) haziran sonu verilerine göre, bankaların tüm üretici sektörlere açtığı kredilerin toplam hacmi ilk 6 ayda net yüzde 27,8 artarak 7 trilyon 514,4 milyar lira olurken, tüketicilerin konut, taşıt ve ihtiyaç kredileri ile bireysel kredi kartı borçlarının toplamı yüzde 42,9 artışla 2 trilyon 570,4 milyar liraya yükseldi. Böylece tüketici kredileri ve bireysel kredi kartı borçlarının toplam hacmi, haziran sonunda bankacılık sektörünün takipteki alacaklar da dahil 10 trilyon 172,1 milyar TL’ye ulaşan toplam kredi hacminin yüzde 25,1’ini aştı.

Ana sektörler içinde şirket sayısı, toplam istihdamı ve yatırımları ile orantılı olarak kredi bakiyesi en büyük ana sektör olan hizmetlerin toplam kredi hacmi, ocak-haziran döneminde yüzde 27,4 oranında 726,6 milyar lira büyüyerek 3 trilyon 377,4 milyar liraya ulaştı. Birçok alt sektörü ile en fazla firmanın ve istihdamın bulunduğu, üretimi ile milli gelire en büyük katkıyı yapan imalat sanayiinin kredi hacmi de aynı dönemde yüzde 31,4 oranında net 535,3 milyar lira büyüyerek 2 trilyon 237,5 milyar liraya yükseldi.

Haziran sonu itibarıyla inşaat sektörünün kredi bakiyesi 725,4 milyar, elektrik gaz, su sektörünün 578,7 milyar, tarım, avcılık, ormancılık, balıkçılık sektörünün 476,9 milyar ve madencilik ve taş ocakçılığının kredi hacmi de 118,5 milyar lira oldu. Altı ayda bankalar inşaat sektörünü net 151,2 milyar, tarım ve ilgili sektörleri 139,3 milyar, elektrik, gaz ve su sektörünü 60,4 milyar, madencilik ve taş ocakçılığını 20,8 milyar lira fonladı.

Tüketime 771 milyar

Buna karşılık altı ayda tüketicilerin, içinde ithal ürünlerin de yer aldığı tüketim harcamaları için yaptıkları kredi kartı harcamalarının bakiyesi yüzde 67,9 oranında net 465,5 milyar lira büyüdü. Böylece bireysel kart harcamalarındaki artış bu dönemde ana sektör olarak imalat sanayiine yapılan toplam net fonlamaya yaklaştı.

Bu dönemde tüketici kredileri de 306,1 milyar lira artarken, toplam bireysel borçlanmadaki artış 771,6 milyar liraya ulaştı. Tüketicilerin kredi ve kart borçları toplamındaki bu artış, aynı dönemde hizmetler ve imalat sanayii de dahil ana sektörler bazında toplam net fonlama tutarlarının üzerinde bir hacim oluşturdu. Böylece bankalar, üretici sektörlere kredi genişlemesi ile üretimi doğrudan desteklemekten çok, tüketimin finansmanı yoluyla üretim ve ticareti dolaylı biçimde desteklemiş oldu. Ancak finansal kaynakların tüketime yönelmesinin fiyat istikrarını bozucu etkisi önemli oranda hissedildi.

Hizmetler alt sektörleri içinde en büyük kredi hacmine sahip toptan ve perakende ticaret alt sektörü, altı ayda 241,4 milyar lira ile net kredi kullanımında başı çekti. Bunu net 139,3 milyar lira artışla taşımacılık, depolama ve haberleşme, 117,7 milyar liralık net artışla da emlak komisyonculuğu izledi.

İmalat sanayiinin alt sektörleri içinde en büyük kredi hacmi ise 391,2 milyar lira ile metal ana sanayiine ait. Bu alt sektörü 334,7 milyar lira ile tekstil, 292,7 milyar lira ile gıda, 228,8 milyar lira ile ulaşım araçları, 186,9 milyar lira ile kimya izliyor.

Altı aylık net kredi artışında metal ana sanayii 102 milyar lira ile ilk sırada gelirken, 76,7 milyar lira ile tekstil, 68,1 milyar lira ile ulaşım araçları ilk üçte yer alıyor. Nükleer yakıtlar, rafine petrol ürünleri ve kok kömürü alt sektörüne açılan kredilerin hacmi altı ayda 3,4 milyar lira azalarak 33,2 milyar liraya gerilerken, diğer sektörlerin kredi hacminin altı ayda 4-51,8 milyar lira arasında değişen miktarlarda net artış kaydettiği görülüyor.

Bireysel borçlanmaya yasal kısıt

İç talebi körükleyen, cari açığı artıran, fiyat istikrarına bozucu etki yapan bireysel borçlanma ivmesinin kırılmasına yönelik somut önlemler gelmeye başladı. Merkez Bankası Başkanı Hafize Gaye Erkan’ın 3’üncü Enflasyon Raporu toplantısında, fiyat istikrarını sağlamak amacıyla, enflasyonist sürece katkı yapan finansal kaynakların arz yerine tüketime yönelişinin önüne geçmek için “seçici kredi sıkılaştırması”na gidileceğini açıklamasının ardından BDDK de bu yönde etkili kararlar aldı.

BDDK, finansal istikrara yönelik atılacak koordineli adımlar kapsamında, sermaye yeterliliği standart oranları hesaplamasında dikkate alınan risk ağırlıklarının ihtiyaç kredileri, bireysel kredi kartları, taşıt kredileri ile taşıt teminatlı krediler ve tüketiciler ile yapılacak finansal kiralama işlemlerinde artırılmasına karar verdi. Ayrıca, kredi kartlarında uygulanan taksitlendirmenin havayolları, seyahat acenteleri ve konaklama ile ilgili yurt dışına ilişkin harcamalarda kaldırılmasına karar verildi.

Naki BAKIR- Dünya

Görüntülenme: 3793

İlgili Etiketler:

Fitch, mali bozulmayı gerekçe göstererek ABD’nin kredi notunu indirdi

VAKIFBANK 500 milyon dolar yeni kaynak temin etti

Okumaya devam et

BANKA HABERLERİ

BDDK’dan Bank Mellat için faaliyet izni kaldırıldı

Yayınlanma:

1 gün önce

19/09/2026

Yazan:

BankaVitrini

İran merkezli Bank Mellat’ın İstanbul Türkiye Merkez Şubesi’nin faaliyet izni, BDDK kararıyla kaldırıldı. Karar, 19 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK), İran merkezli Bank Mellat Merkezi Tahran İstanbul Türkiye Merkez Şubesi hakkında önemli bir karar aldı. BDDK’nın 18 Eylül 2026 tarihli ve 11572 sayılı Kurul Kararı ile bankanın Türkiye’deki faaliyet izni kaldırıldı.

Karar, 19 Eylül 2026 tarihli ve 33375 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak kamuoyuna duyuruldu.

Dayanak: 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 71/b maddesi

Resmî Gazete’deki kararda, faaliyet izninin kaldırılmasının 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 71. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında gerçekleştirildiği belirtildi.

Söz konusu hüküm, bir bankanın faaliyetine devam etmesinin mevduat ve katılım fonu sahiplerinin hakları ile mali sistemin güven ve istikrarı açısından tehlike oluşturduğunun ortaya çıkması halinde BDDK’ya faaliyet iznini kaldırma yetkisi veriyor.

Ancak burada önemli bir ayrıntı var:

BDDK’nın yayımladığı Bank Mellat kararında, faaliyet izninin kaldırılmasına yol açan somut tespitler ayrıca açıklanmadı. Kararda yalnızca 18 Eylül tarihli yazı ve eklerinin incelenmesi sonucunda faaliyet izninin kaldırılmasına karar verildiği belirtiliyor.

Bank Mellat Türkiye’de uzun süredir faaliyet gösteriyordu

Bank Mellat’ın Türkiye yapılanması, BDDK’nın banka kuruluşları listesinde “Bank Mellat Merkezi Tahran İstanbul Türkiye Merkez Şubesi” olarak yer alıyordu. Bankanın İstanbul merkezinin yanı sıra Ankara ve İzmir şubeleri de bulunuyordu.

Görüntülenme: 16935

Okumaya devam et

BANKA HABERLERİ

ABD’nin yaptırım uyguladığı banka TMSF’ye geçti

Golden Global Yatırım Bankası’nda TMSF dönemi: Yüzde 99,98’lik ortaklık hakkı Fon’a geçti

Yayınlanma:

3 gün önce

17/09/2026

Yazan:

BankaVitrini

ABD’nin yaptırım kararının ardından BDDK’dan kritik adım… Golden Global Yatırım Bankası’nın yüzde 99,98’lik payına ilişkin temettü dışındaki ortaklık hakları TMSF tarafından kullanılacak. TMSF, bankanın yönetim kuruluna da atama yaptı.

Türkiye bankacılık sektöründe dikkat çeken bir gelişme yaşandı. Golden Global Yatırım Bankası A.Ş.’nin yüzde 99,98 oranındaki payına ilişkin temettü dışındaki ortaklık haklarının Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tarafından kullanılmasına karar verildi.

Karar, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu’nun (BDDK) 16 Eylül 2026 tarihli ve 11569 sayılı kararıyla alındı. BDDK, işlemin 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 18. maddesinin 5. fıkrası kapsamında gerçekleştirildiğini açıkladı.

Üç ortağın yüzde 99,98’lik payı TMSF kontrolünde

BDDK kararında TMSF tarafından kullanılacak ortaklık hakları üç ana hissedarı kapsıyor.

Ortak	Pay
Emir Kaya	%53,98
Salih Berberoğlu	%32,00
Recep Kaba	%14,00
Toplam	%99,98

Dolayısıyla karar, bankanın neredeyse tamamını temsil eden ortaklık paylarının temettü dışındaki ortaklık haklarının TMSF tarafından kullanılmasını öngörüyor.

Burada hukuki açıdan önemli bir ayrıntı bulunuyor: Kamuoyunda “TMSF bankaya el koydu” şeklinde ifade edilse de BDDK’nın resmi kararındaki teknik ifade, hisselerin temettü dışındaki ortaklık haklarının TMSF tarafından kullanılmasına karar verilmesi şeklinde.

TMSF yönetim kuruluna da atama yaptı

BDDK kararının ardından süreç bir adım daha ilerledi. TMSF, 17 Eylül 2026 tarihli Fon Kurulu kararıyla Golden Global Yatırım Bankası’nın yönetim kuruluna atamalar gerçekleştirdi. Böylece TMSF’nin sadece ortaklık haklarını kullanması değil, bu hakların kullanılması doğrultusunda bankanın yönetim yapısında da fiili bir değişiklik yapılmış oldu.

Bu gelişme, Golden Global açısından yönetim ve ortaklık yapısında önemli bir dönüm noktası niteliğinde.

Sürecin arkasında ABD yaptırımı var

Golden Global’deki gelişmenin hemen öncesinde ABD Hazine Bakanlığı’na bağlı OFAC, 4 Eylül 2026 tarihinde Golden Global Yatırım Bankası ile iki bağlı kuruluşunu yaptırım listesine almıştı.

Yaptırım kapsamına;

Golden Global Yatırım Bankası,
Golden Global Portföy Yönetimi,
Golden Global Varlık Kiralama alındı.

ABD makamları, kuruluşların İran bağlantılı finansal işlemleri kolaylaştırdığını ve Çin-İran arasındaki bazı finansal akışlarda rol oynadığını ileri sürdü.

Reuters’ın aktardığına göre ABD Hazine Bakanlığı, bankanın İran Devrim Muhafızları Kudüs Gücü ile bağlantılı finansal işlemlerin kolaylaştırılmasında rol oynadığını iddia etti. Golden Global ise suçlamaları reddederek yaptırım kararına konu edilen kişi ve kuruluşların müşterileri olmadığını ve söz konusu taraflarla doğrudan veya dolaylı işlem ilişkisi bulunmadığını açıkladı.

Golden Global ne demişti?

Banka, 4 Eylül’deki gelişmenin ardından kamuoyuna yaptığı açıklamada OFAC’ın iddialarını kabul etmediğini belirtti. Banka ayrıca yaptırım kararında adı geçen kişi ve kuruluşlarla müşteri ilişkisi bulunmadığını ve bu taraflarla herhangi bir işlem gerçekleştirmediğini açıkladı.

Dolayısıyla ABD’nin iddiaları ile bankanın savunması birbirinden ayrı değerlendirilmesi gereken hususlar olarak ortaya çıkıyor.

Neden önemli?

Golden Global dosyasını önemli hale getiren temel unsur, ABD’nin finansal yaptırımı ile Türkiye’deki bankacılık otoritesinin aldığı kararın kısa bir zaman aralığında gerçekleşmesi.

Ortaya çıkan kronoloji şöyle:

4 Eylül 2026
ABD Hazine Bakanlığı/OFAC, Golden Global ve iki bağlı kuruluşunu yaptırım listesine aldı.

16 Eylül 2026
BDDK, bankanın üç büyük ortağına ait toplam %99,98 oranındaki paylara ilişkin temettü dışındaki ortaklık haklarının TMSF tarafından kullanılmasına karar verdi.

17 Eylül 2026
TMSF, bankanın yönetim kuruluna atamalar yaptı.

Bu nedenle Golden Global dosyası yalnızca bir banka ortaklık değişikliği olarak değil, uluslararası yaptırım riski ile ulusal bankacılık denetiminin kesiştiği bir vaka olarak da dikkat çekiyor.

Görüntülenme: 9120

Okumaya devam et

BANKA HABERLERİ

İş Bankası 3,8 milyar TL’lik takipteki alacağını 627,8 milyon TL’ye sattı

Yayınlanma:

5 gün önce

15/09/2026

Yazan:

BankaVitrini

Türkiye İş Bankası, takipteki krediler portföyünde yer alan 3 milyar 801 milyon 142 bin 529 TL tutarındaki alacağını, 627 milyon 850 bin TL bedelle 8 varlık yönetim şirketine devretti. Satışta bankanın tahsilat beklentisi ile alacağın nominal değeri arasındaki fark dikkat çekti.

Türkiye İş Bankası, tahsili gecikmiş alacak portföyündeki bir başka büyük satışı daha gerçekleştirdi. Bankanın Kamuyu Aydınlatma Platformu’na (KAP) yaptığı açıklamaya göre, yapılan ihaleler sonucunda 3 milyar 801 milyon 142 bin 529 TL tutarındaki takipteki alacak portföyü, 627 milyon 850 bin TL satış bedeli karşılığında varlık yönetim şirketlerine devredildi. Satış bedelinin nakden tahsil edildiği bildirildi.

8 varlık yönetim şirketi aldı

Satış kapsamında söz konusu alacaklar;

Dünya Varlık Yönetim A.Ş.
Novatra Varlık Yönetim A.Ş.
Gelecek Varlık Yönetim A.Ş.
Emir Varlık Yönetim A.Ş.
Birikim Varlık Yönetim A.Ş.
Ortak Varlık Yönetim A.Ş.
Sümer Varlık Yönetim A.Ş.
Birleşim Varlık Yönetim A.Ş.

olmak üzere toplam 8 varlık yönetim şirketine devredildi.

3,8 milyar TL’lik alacak 627,8 milyon TL’ye satıldı

Satışın en dikkat çekici tarafı, alacağın nominal tutarı ile satış bedeli arasındaki yüksek fark oldu.

3,801 milyar TL nominal alacak → 627,85 milyon TL satış bedeli

Buna göre varlık yönetim şirketlerinin ödediği bedel, nominal alacağın yaklaşık %16,5’i seviyesinde bulunuyor. Başka bir ifadeyle portföy, nominal değer üzerinden yaklaşık %83,5 iskonto ile devredilmiş oldu.

Ancak burada önemli bir ayrıntı bulunuyor: Bu oran, bankanın alacağı için daha önce bilançoda ayırdığı karşılıklar ve söz konusu portföyün gerçek tahsilat potansiyeli dikkate alınmadan doğrudan “bankanın zararı” şeklinde yorumlanmamalı.

Çünkü takipteki alacak satışlarında nominal alacak tutarı ile bankanın bilançosundaki net taşıma değeri aynı şey değildir.

İş Bankası 2026’da takipteki alacak satışlarını artırıyor

Bu satış, İş Bankası’nın 2026 yılı içerisindeki tahsili gecikmiş alacak satışları açısından da dikkat çekici.

Banka mart ayında 3 milyar 776,2 milyon TL tutarındaki takipteki alacağını 671 milyon TL bedelle beş varlık yönetim şirketine devretmişti.

Haziran ayında ise 3 milyar 936 milyon TL tutarındaki başka bir portföy 727,1 milyon TL bedelle dokuz varlık yönetim şirketine satılmıştı.

Eylül ayındaki son satış da eklendiğinde, yalnızca bu üç işlemde İş Bankası’nın satışa konu ettiği takipteki alacakların nominal büyüklüğü yaklaşık 11,51 milyar TL, toplam satış bedeli ise yaklaşık 2,03 milyar TL seviyesine ulaşıyor.

Bu üç işlemin ortalama satış oranı yaklaşık %17,6 seviyesinde bulunuyor.

Görüntülenme: 19579

Okumaya devam et