Connect with us

BANKA HABERLERİ

Çin’de 14’ncü Beş Yıllık Plan

Yayınlanma:

|

Çin Halk Cumhuriyeti’nin (ÇHC’nin) yasama organı olan Ulusal Halk Kongresi (UHK) 5 Mart-11 Mart tarihlerinden Beijing’te toplandı. UHK yılda  ir kere toplanır ve toplantı tarihi, yasama görevi olmayan bir Danışmanlar Meclisi ile eş-zamanlıdır. Bu nedenle Çin siyaset takviminde bu günler “iki oturum dönemi” olarak adlandırılır.  

UHK’nin toplantı (“Genel Kurul”) süreleri bir-iki haftayı geçmez. Ama, bir sonraki oturuma kadar boşluk bırakılmaz. Genel Kurul’un 200 civarında üyeden oluşan Yürütme Kurulu (“Standing Committee”) vardır. İki oturum dönemi arasındaki görevleri bu Kurul devralır. Sürekli toplantı halindedir; yasal düzenlemeleri kesinleştirir. 

UHK’nin Mart 2021 toplantısının ana gündem maddelerinden biri 2021-2025 yıllarını kapsayan 14’ncü Beş Yıllık Plan oldu. Gözden geçirelim1. 

14’ncü Beş Yıllık Plan: Ekonomik Öncelikler 

UHK’nin ilk oturumuna Başbakan Li Keqiang, Devlet Konseyi (Bakanlar Kurulu) adına 14’ncü Beş Yıllık Plan (2021-2015) taslağını sundu. Bu belge uzun bir başlık taşıyor: “Ulusal ekonomik ve sosyal gelişme için 14’ncü Beş Yıllık Plan’ın ana hatları ve 2035’e dönük uzun vadeli hedefler”.

Bu başlık, sunulan belgede beş yıllık planın “ana hatları”nın içerildiğini ifade ediyor. Ayrıntılar, somut hedefler biçiminde daha sonra yıllık planlarda yer alacaktır. Nitekim Başbakan Li, aynı oturuma, 2021 ulusal ekonomik ve sosyal plan metnini de ayrı bir taslak olarak sundu. Bu belge UHK’da tartışıldı; onaylandı. Beş Yıllık Plan’ın 2021 dilimi (hedefleri) böylece kesinleşti. 

2021-2025 Beş Yıllık Plan’ın bir öncülü de var. Bu, 2015’te ortaya atılan Made in China 2025 programıdır. 13’ncü Beş yıllık Plan’ın imalat sanayiine ilişkin kesiminde yer alan bu sanayi programı, yüksek teknoloji içeren üretim kollarının öncelikli gelişimini hedeflemekteydi. 

Program, robot üretimi ile başlayıp, elektrikli taşıtlarla son bulan; on endüstriden oluşan (ve iki yılda bir revizyondan geçecek) bir liste çerçevesinde uygulanmaya başlamıştı. İlk önce AB Ticaret Komiserliği, Made in China 2025 programını Çin’den kaynaklanan bir ekonomik hegemonya tehdidi olarak algıladı; önlemler tasarlamaya başladı. Trump yönetimi de, Çin’e karşı başlattığı ticaret savaşını, teknoloji alanına taşıdı; genişletti. 

Çin, teknoloji savaşında ilk başta savunmaya geçmiş; Made in China 2025 programını görünürde askıya almıştı. Öyle anlaşılıyor ki, üç yıl sonra bu program güncelleştirilmiş, genişletilmiş ve 14’ncü Beş Yıllık Plan’ın ekonomik önceliklerini belirlemiştir. 

Bu sefer, yapay zeka ile başlayıp, derin yeryüzü, deniz, uzay, kutup araştırma/sondajları (“deep earth, sea, space and polar exploration”) ile son bulan yedi öncelikli alan belirlenmiştir. Yeni liste, önceliklerin bir “sanayi programı” olmanın ötesine; teknoloji ve bilim politikası alanlarına taşındığını   göstermektedir. Yasama Meclisi’ne sunulan Beş Yıllık Plan, “teknolojide kendine yeterlilik, ulusal gelişmenin stratejik bir hedefidir” ifadesini açıkça içermektedir. 

Trump ve AB’nin teknoloji alanına taşıdığı “ekonomik savaş”ın Batı ekonomilerine maliyeti gecikerek anlaşıldı. AB ile Çin arasındaki yatırım anlaşması, Trump’ın yenilgisi kesinleşince, 2020 sonunda imzalandı. Biden Yönetimi ise, Çin’in 2008 sonrasında yürüttüğü kapsamlı altyapı yatırımlarını ve son 5 Yıllık Plan’da yer alan öncelikleri örnek alan arayışları gecikmeden başlatmıştır. 

Nicel Hedefler

Mart 2021 oturumlarında UHK tarafından onaylanan 2021 Planı, bu yıl için “yüzde 6’yı aşan” bir büyüme hedefi belirlemiş. Bu “alt sınır”, IMF, DB ve OECD’nin Çin için öngördüğü yüzde 8 civarındaki büyüme öngörülerine göre ılımlıdır. 

2021’ye ilişkin diğer makro-ekonomik hedeflere de değineyim: Kentsel işsizlik oranı yüzde 5,5’in altına çekilecek; enflasyon yüzde 3 civarında seyredecek; Ar-Ge ve savunma harcamaları yüzde 7 ve yüzde 8,6 oranlarında artacaktır. 

2021-25 dönemi için, ortalama büyüme oranı gibi makro-ekonomik hedefler belirlenmemiş. Başbakan Li, bu yönelişi, “esnekliği koruma” gerekçesiyle savunuyor. Nicel ekonomik hedefler, 2021 örneğinde olduğu gibi yıllık planlarda yer alacaktır. Beş yıllık plan dönemi için gözlediğim tek nicel hedef, “beş yıl sonunda ortalama yaşam beklentisinin bir yıl uzaması” oldu. 

Buna karşılık, UHK Yürütme Kurulu üyelerinden Lin Yifu, Dünya Bankası ölçütlerine göre kişi başına millî gelir düzeyi bakımından Çin’in “zengin ülkeler eşiğine 2025’te ulaşacağını” ileri sürüyor (Global Times, 10 Mart). Son yıllarda iki ekonomi arasında oluşan büyüme makası daralmazsa, toplam millî gelir bakımından Çin’in 2028’de ABD’yi aşacağı Batı çevrelerinde de öngörülmüştür. 

Uzun Vadeli Hedefler

Beş Yıllık Plan taslağının “2035’e dönük uzun vadeli hedefler” de içerdiğine yukarıda değindim. Şi Jinping’in 2012’de yönetime gelmesi sonrasında ÇKP Programı, ÇHC Anayasası ve resmî belgeler, Çin toplumunun geleceği için (bazen “Çin’in yeniden gençleşmesi” ifadesiyle) uzun vadeli amaçlar, arayışlar oluşturmaya başladı. Üstelik çoğunda, “Çin’e özgü sosyalizm” terimini koruyarak; bazen de açarak, genişleterek…

Bu tutum, Trump ve Pompeo ikilisini, doğrudan doğruya ÇKP’yi hedef alan ideolojik bir soğuk savaş saldırısına yöneltmişti. İlk belirtilere göre, Biden da (üslup değişikliği içinde) aynı eğilimi izleyecektir. 

14’ncü Beş Yıllık Plan’ın “uzun vadeli hedefleri” ve Mart toplantısında tartışılması, bunları tarihlendiren, bazen yıldönümü kutlamalarıyla birleştiren; bir anlamda “ütopya”lar içeren   bir dil kullanıyor.

Yüz yıl öncesini anan iki yıldönümü, ÇKP tarihiyle ilgilidir: Parti’nin 100’ncü kuruluş yıldönümü, 2021’dir.  Yıl boyunca anılacak; 23 Temmuz’da törenlerle kutlanacaktır. Bu yıldönümü için belirlenen “mutlak yoksulluğun yok edilmesi” hedefinin gerçekleştiği Mart toplantılarından önce duyuruldu. 

İkinci yüzyıllık yıldönümü ÇKP liderliğindeki ÇHC’nin 100’ncü kuruluş yılı olan 2049’dur. ÇKP programı ve 14’ncü Beş yıllık Plan bu tarih için, “müreffeh, güçlü, demokratik, kültürel olarak gelişmiş, ahenkli bir sosyalist toplumun inşası” hedefini belirlemiş.

ÇKP’nin kuruluşu ile iktidara gelmesi arasında 48 yıllık bir fark var. Kutlanacak yıldönümlerinin orta noktası da 2035’tir.  14’ncü Beş Yıllık Plan, bu tarihi de kapsıyor: “2035’e gelindiğinde Çin, sosyalist modernleşmeyi büyük ölçüde başarmış olacaktır. Sosyalist modernleşme Batılı benzerlerinden farklıdır ve Çin halkının ulaşabileceği bir hedeftir. Bu tarihte Çin, temel teknolojilerde çığır açabilen, en yenilikçi ülkelerden biri olacaktır.”  

Biliyorum ki sosyalist arkadaşlarım, devrimci gençler, bugünkü Çin’deki kapitalistleşmeye bakarak itiraz edecek; ÇKP’nin bu söylemini “bu nasıl bir sosyalizm?” diye sorgulayacaktır. Elbette haklıdırlar.

Üstelik, Beş Yıllık Plan Taslağı’nda geleceğin sosyalizmine ilişkin şu tasarım da yer alıyor: “Akıllı, paylaşılmış, ahenkli ve yeni bir dijital hayat, robot garsonları ve yüksek derecede otomatikleşmiş park yerlerini içerecektir.” (Xinhua, 5.3.2021)

Bu “tüketimci” ütopyanın bugünkü kapitalizmden etkilendiği açıktır. Yine de hoş görelim. En azından “paylaşılmış” bir tüketim dünyasını özlediğini dikkate alarak…

Üstelik, “sosyalist” sözcüğünde ısrar eden, “Batılı benzerlerinden farklı” olduğu  vurgulanan bu gelecek tasarımı, ABD, AB yöneticilerini, patronlarını bu kadar tedirgin ediyorsa, şimdilik bizlere “devam et” demek düşer. 

Korkut Boratav – sol.org.tr

***

1.Ana kaynaklar, ÇKP’nin yarı-resmî İngilizce gazetesi olan Global Times ve Xinhua haber ajansıdır.

BANKA HABERLERİ

QNB Finansbank nolu iki kademe arttı

Yayınlanma:

|

Yazan:

Moody’s, 19 Temmuz 2024’te Türkiye’nin kredi notunu B3’ten B1’e yükseltti. Bu, ülke ekonomisinin toparlanmasının bir işareti olarak görülüyor. Aynı zamanda, QNB Finansbank’ın kredi notları da iyileştirildi. Bankanın temel kredi değerlendirmesi notu b2’den ba2’ye çıktı. Bu gelişme, bankanın mali performansındaki pozitif yönde bir değişim olarak değerlendiriliyor.

Moody’s, Türkiye’nin kredi notunu pozitif görünümle B1 seviyesine çıkardı. Bu, iki kademelik bir artış anlamına geliyor. Aynı zamanda yabancı para ve TL ülke tavanı notları da Ba3 ve Ba1 seviyesine yükseldi. Bu not artışları, Türkiye’nin makroekonomik görünümündeki iyileşmeyle paralel olarak gerçekleşti.

Okumaya devam et

BANKA HABERLERİ

Turizm bölgelerine coğrafi işaret dopingi

Türkiye’de turistler tarafından en çok ziyaret edilen illerden 10’u, sınai haklar alanında da zirveye oturuyor. Söz konusu 10 ilden yapılan marka tescil ve coğrafi işaret başvuruları, tüm Türkiye’den yapılan başvuruların yaklaşık yüzde 70’ini oluşturuyor.

Yayınlanma:

|

Yazan:

Türkiye’de turistler tarafından ziyaret edilen illerden 10’u, sınai haklara yönelik çalışmalarda da Türkiye’nin zirvesine yerleşti. İstanbul, Antalya, Muğla, Ankara, İzmir, Nevşehir, Bursa, Aydın, Balıkesir ve Çanakkale’den 2023 yılında ve 2024 yılının ilk beş ayında gerçekleştirilen marka başvurusu sayıları Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) verilerine göre değerlendirildiğinde; 2023 yılında Türkiye genelinde 168.850 yerli marka başvurusu yapılırken, turizmin ilk 10’u bu başvuruların 117.767’sini gerçekleştirdi. 2024 yılının ilk 5 ayında Türkiye genelinde 65.295 marka başvurusu gerçekleştirilirken, bu sayının 45.478 adedi söz konusu illerden geldi. Bu rakamlar da her bir kategori için yaklaşık yüzde 70’lik bir oranı ifade ediyor. Bu iller aynı zamanda coğrafi işaretli ürünler alanında da ciddi pay sahibi. Bu iller de toplam 351 coğrafi işaret dosyası işleme konulurken, bunların 94’ünün süreciyse devam ediyor.

Büyüme ivmesi 43.sınıf hizmetlerde

Verileri değerlendiren Destek Patent Yönetim Kurulu Başkanı Kemal Yamankaradeniz, “43’üncü sınıfta ‘yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri’ ile ‘geçici konaklama hizmetleri’ bulunuyor. TÜRKPATENT’e göre bu sınıfta geçen yıl 19.080’i yerli, 598’i yabancı olmak üzere toplam 19.678 marka başvurusu gerçekleştirilmiş. Bu yılın ilk 5 ayında ise 7.973’ü yerli, 137’si yabancı toplam 8.110 marka başvurusu söz konusu. Bu rakamlar turizm bölgelerimizde gastronomi ve otelcilik hizmetlerinin hızla yükseldiğinin bir kanıtıdır.” dedi.

Turizm bölgelerinde coğrafi işaret etkisi

Yamankaradeniz ayrıca söz konusu turizm bölgelerindeki en değerli artışın coğrafi işaretler olduğunu çünkü bunun ürün ile o ürünün coğrafi alanı arasındaki bağlantıyı gösteren bir kalite göstergesi olduğunu belirterek; “Bugün dünyada adına gastronomi turizmi dediğimiz bir olgu var. İnsanlar meşhur bir yiyeceği veya ürünü yerinde tüketmek için uzun mesafeler katetiyor ve ciddi harcamalar yapıyorlar. Öte yandan yerel üreticileri koruyarak gerek iç piyasada gerekse küresel piyasada kırsal kalkınmayı ve yerel markalaşmayı desteklemek mümkün. Peynir tadımları için Fransa’ya, makarna ya da pizza yemek için İtalya’ya turlar düzenleniyor. Dolayısıyla coğrafi işaretli ürünlerimizi ne kadar artırır ve ne kadar tanıtırsak ekonomik büyümeye ve turizm gelirlerindeki artışın devamlılığına o kadar katkı sağlamış oluruz.” dedi.

Okumaya devam et

BANKA HABERLERİ

Fitch Ratings: Türkiye’de bazı bankalar satılabilir

Dünyanın önde gelen bankalarından olan Fitch Ratings, Türkiye’ye ilişkin flaş bir iddiada bulundu. Banka, yakın zamanda Türkiye’ye yatırım yağacağını ve bazı bankaların satılabileceğini iddia etti.

Yayınlanma:

|

Yazan:

Dünaynın en büyük bankalarından olan Fitch Ratings‘in son Türkiye raporu dikkat çekti. Banka, Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) bankalarının, iyileşen ekonomik koşullar ve cazip büyüme fırsatlarından dolayı Türkiye, Mısır ve Hindistan gibi bölgelerde varlıklarını artırmak istediği belirtildi.

Fitch, KİK bankalarının dış büyüme stratejisi kapsamında iş modellerini çeşitlendirmeyi ve karlılığı artırmayı planladığı, bu alanda Türkiye ve Mısır’ın ön plana çıktığı vurgulandı. KİK iştiraklerinin, bu yılın ilk çeyreğinde yaklaşık 150 milyar dolar varlığa sahipken, Hindistan’a olan ilginin de arttığı belirtildi.

Fitch Ratings, Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) bankalarının, iyileşen ekonomik koşullar ve daha iyi büyüme fırsatlarından dolayı Türkiye, Mısır ve Hindistan gibi büyük bölgesel pazarlarda varlıklarını artırmaya istekli olduğunun altı çizildi.

Fitch, ayrıca KİK bankalarının bu ülkelerde banka satın almayı hedeflediğini iddia etti.

Açıklamada, “KİK bankaları, iyileşen ekonomik koşullar ve kendi iç pazarlarına kıyasla daha iyi büyüme fırsatlarının çekiciliğiyle başta Türkiye, Mısır ve Hindistan olmak üzere büyük bölgesel pazarlarda varlıklarını büyütmek için güçlü bir iştah gösteriyor” ifadeleri kullanıldı.

Dış büyümenin, bazı KİK bankalarının iş modellerini çeşitlendirme ve karlılığı artırma stratejisinin bir parçası olduğuna inanıldığı vurgulanan açıklamada, bu bankaların sermayeyi hızlı büyüyen pazarlara dağıtarak, kendi iç pazarlarındaki zayıf büyümeyi telafi edebilecekleri belirtildi.

Açıklamanın devamında KİK bankalarının 2024 yılının ilk çeyreğinde Türkiye ve Mısır’daki iştiraklerinin yaklaşık 150 milyar dolar varlık büyüklüğüne ulaştığına dikkat çekilirken, Hindistan’la da özellikle Birleşik Arap Emirlikleri bankalarının güçlü finansal ve ticari bağlarının arttığı belirtildi.

halktv.com.tr

Okumaya devam et

KATEGORİ

FARK YARATANLAR

FARK YARATANLAR

ALTIN – DÖVİZ

Altın Fiyatları

KRIPTO PARA PİYASASI

BORSA

TANITIM

FACEBOOK

Popüler

www bankavitrini com © "BANKA VİTRİNİ Portal"da yayımlanan, BANKA VİTRİNİ'nde yer alan yazar ve çevirmenlerine ait herhangi bir yazı, çeviri, makale ve haber izin alınmadan basılı olarak ya da internet ortamında kullanılamaz, çoğaltılamaz, yayınlanamaz. İzinsiz kullananlar hakkında hukuki yollara başvurulacaktır. "BANKA VİTRİNİ Portal"da yayımlanan tüm özgün yazıların içeriğinden yazarları sorumludur. www.bankavitrini.com'da yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler, mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Yer alan yazılarda herhangi bir yatırım aracı; Hisse Senedi, kripto para biriminin veya dijital varlığın alım veya satımını önermiyor. Bu nedenle sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi, beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Lütfen transferlerinizin ve işlemlerinizin kendi sorumluluğunuzda olduğunu ve uğrayabileceğiniz herhangi bir kaybın sizin sorumluluğunuzda olduğunu unutmayın. © www.paravitrini.com Copyright © 2020 -UŞAK- Tüm hakları saklıdır. Özgün haber ve makaleler 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu korumasındadır.